Chơi chim săn mồi đúng pháp luật

Việc xây dựng cộng đồng người chơi văn minh, thượng tôn pháp luật là nền tảng để thú chơi chim săn mồi phát triển đúng hướng. Ðó không chỉ là câu chuyện về đam mê, mà còn là trách nhiệm đối với tài nguyên thiên nhiên.

• Mèo rừng trong Sách đỏ được thả về Vườn chim Bạc Liêu
• Cà Mau quyết tâm bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản và động vật hoang dã
• Lần đầu tiên cò nhạn sinh sản tại Vườn chim Bạc Liêu

Thực tế cho thấy, tình trạng mua bán, vận chuyển trái phép động vật hoang dã vẫn còn diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương. Việc xây dựng cộng đồng người chơi có ý thức, thượng tôn pháp luật không chỉ góp phần bảo vệ đa dạng sinh học mà còn tạo nên hình ảnh tích cực cho thú chơi vốn còn khá mới tại Việt Nam.

Một người yêu chim thực sự sẽ hiểu rằng, người chơi văn minh phải biết cách ứng xử và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

Những người gắn bó lâu năm với chim săn mồi đều có chung quan điểm rằng, điều đầu tiên khi bắt đầu thú chơi không phải là lựa chọn cá thể đẹp hay quý hiếm, mà là xác định rõ nguồn gốc hợp pháp của con chim. Một cá thể được nhân nuôi hợp pháp, có hồ sơ chứng minh nguồn gốc sẽ luôn được ưu tiên.

Thực tế cho thấy, nhiều người mới tìm hiểu bộ môn này thường bị hấp dẫn bởi lời quảng cáo trên mạng xã hội về các loài chim săn mồi "độc", "hiếm", "bắt ngoài tự nhiên", trong khi chưa nhận thức đầy đủ rằng, nhiều loài thuộc danh mục động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm hoặc động vật hoang dã được pháp luật bảo vệ. Việc mua bán, tàng trữ hoặc nuôi giữ trái phép có thể dẫn đến những hậu quả pháp lý nghiêm trọng.

Chính vì vậy, một trong những nội dung được cộng đồng người chơi chim săn mồi tại Cà Mau đặc biệt quan tâm là tuyên truyền kiến thức pháp luật cho hội viên, giúp mọi người phân biệt rõ đâu là loài được phép nuôi, đâu là loài thuộc diện quản lý đặc biệt và các loại giấy tờ cần thiết khi sở hữu chim.

Là người gắn bó nhiều năm với bộ môn này, đồng thời giữ vai trò Chi hội trưởng Chi hội Chim săn mồi Cà Mau, anh Phạm Minh Ðức, phường An Xuyên, cho biết: "Ngay từ những ngày đầu thành lập, chi hội xác định tiêu chí hoạt động là xây dựng cộng đồng người chơi văn minh, tuyệt đối không tiếp tay cho việc săn bắt chim ngoài tự nhiên. Hiện tại, chi hội có khoảng 20 hội viên và luôn đề cao tinh thần thượng tôn pháp luật".

Theo anh Ðức, khó khăn lớn nhất của người chơi chân chính không nằm ở việc chăm sóc hay huấn luyện chim mà chính là tìm được nguồn cung hợp pháp. Những cá thể có đầy đủ hồ sơ, giấy tờ luôn khan hiếm, giá thành cao hơn rất nhiều so với chim trôi nổi trên thị trường. Tuy nhiên, đó cũng là lựa chọn duy nhất nếu muốn theo đuổi thú chơi bền vững.

Anh Phạm Minh Ðức cũng là người có hành động thiết thực thể hiện tinh thần thượng tôn pháp luật và trách nhiệm với công tác bảo tồn thiên nhiên. Theo đó, vào cuối năm 2023, Ðội Kiểm lâm cơ động và Phòng cháy, chữa cháy rừng thuộc Chi cục Kiểm lâm tỉnh Cà Mau phối hợp với Hạt Kiểm lâm Ðầm Dơi tiến hành thả về môi trường tự nhiên một cá thể diều hoa Miến Ðiện do anh Phạm Minh Ðức tự nguyện giao nộp. Cá thể diều hoa Miến Ðiện có trọng lượng 1,35 kg. Theo anh Ðức, con chim được người quen tặng, sau khi tiếp nhận và tìm hiểu, xác định đây là loài động vật quý hiếm thuộc diện được pháp luật bảo vệ, anh đã chủ động liên hệ cơ quan kiểm lâm để bàn giao. Theo cơ quan chuyên môn, diều hoa Miến Ðiện (Spilornis cheela) là loài chim săn mồi chuyên ăn rắn, có thể đạt trọng lượng khoảng 1,8 kg với sải cánh lên đến 1,5 m. Ðây là loài động vật hoang dã thuộc nhóm IIB - nhóm động vật nguy cấp, quý, hiếm cần được bảo tồn.

Việc xây dựng cộng đồng người chơi văn minh, thượng tôn pháp luật, không chỉ là câu chuyện về đam mê, mà còn là trách nhiệm đối với tài nguyên thiên nhiên.

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của mạng xã hội, thú chơi chim săn mồi cũng dần trở nên phổ biến hơn. Nhiều hội nhóm được thành lập để chia sẻ kinh nghiệm chăm sóc, huấn luyện và trao đổi thông tin. Tuy nhiên, bên cạnh những người chơi nghiêm túc, vẫn tồn tại tình trạng mua bán chim không rõ nguồn gốc, quảng cáo các loài chim quý hiếm hoặc kích thích nhu cầu sở hữu chim bắt từ tự nhiên. Ðiều này, vô hình trung tạo ra áp lực rất lớn đối với công tác bảo tồn các loài chim săn mồi trong tự nhiên.

Theo người chơi lâu năm, không ít trường hợp người mới chơi vì thiếu kiến thức đã mua chim thông qua các giao dịch trực tuyến mà không kiểm tra giấy tờ. Ðến khi phát hiện loài chim thuộc diện quản lý hoặc bị cơ quan chức năng kiểm tra mới biết mình đã vi phạm quy định.

Khó khăn lớn hiện nay là việc xác minh nguồn gốc hợp pháp của chim. Người mua cần kiểm tra đầy đủ hồ sơ, giấy chứng nhận nguồn gốc hoặc các giấy tờ liên quan theo quy định đối với từng loài. Trong khi đó, thị trường vẫn còn xuất hiện tình trạng giấy tờ không đầy đủ hoặc thông tin không thống nhất, vì vậy người chơi phải hết sức thận trọng.

Bên cạnh đó, giá thành của những cá thể có nguồn gốc hợp pháp thường khá cao do nhiều chi phí từ việc vận chuyển và hoàn thiện hồ sơ. Ðiều này khiến một bộ phận người chơi mới có tâm lý tìm đến những nguồn rẻ hơn, tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý.

Ông Tạ Hoàng Nguyên, Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh tỉnh Cà Mau, cho biết: "Thú chơi sinh vật cảnh chỉ thực sự có ý nghĩa khi được đặt trong khuôn khổ pháp luật và gắn với trách nhiệm bảo vệ thiên nhiên. Hội luôn khuyến khích các chi hội, câu lạc bộ tuyên truyền để hội viên hiểu rõ quy định của Nhà nước, tuyệt đối không tiếp tay cho việc săn bắt, mua bán động vật hoang dã trái phép".

Theo ông Tạ Hoàng Nguyên, việc phát triển các mô hình sinh hoạt theo chi hội, câu lạc bộ còn tạo điều kiện để người chơi tiếp cận nguồn thông tin chính thống, tránh bị dẫn dắt bởi các thông tin thiếu kiểm chứng trên mạng xã hội. Ðây cũng là kênh quan trọng giúp cơ quan quản lý và cộng đồng người chơi phối hợp trong tuyên truyền, nâng cao nhận thức về bảo vệ động vật hoang dã.

Thực tế cho thấy, ranh giới giữa đam mê và vi phạm pháp luật đôi khi chỉ nằm ở nhận thức. Một người yêu chim thực sự sẽ hiểu rằng, người tham gia thú vui này phải biết ứng xử với thiên nhiên. Ðó cũng là hướng đi mà cộng đồng người chơi chim săn mồi tại Cà Mau đang từng bước xây dựng. Khi mỗi người chơi đều hiểu rõ nguồn gốc của từng cá thể, chỉ lựa chọn những con chim có hồ sơ hợp pháp và sẵn sàng giao nộp các loài thuộc diện bảo vệ khi phát hiện, thú chơi chim săn mồi sẽ không còn bị nhìn nhận như mối đe doạ đối với công tác bảo tồn, mà trở thành hoạt động văn hoá gắn với ý thức công dân và tinh thần bảo vệ đa dạng sinh học trong tự nhiên.

Văn Đum