Để các anh được gọi tên !

Giữa những ngày tháng 6 tại Cà Mau, một chiến dịch đặc biệt và thiêng liêng đã diễn ra tại Nghĩa trang Liệt sĩ Xã Trần Văn Thời: Khai quật, lấy mẫu sinh phẩm để giám định ADN, tìm lại tên cho 263 liệt sĩ chưa rõ thông tin. Với những người thực hiện, đây không chỉ là nhiệm vụ, mà là mệnh lệnh từ trái tim.

• Cà Mau triển khai kế hoạch lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ xác định danh tính bằng ADN
• Cả nước đã tìm kiếm, quy tập được 1.255 hài cốt liệt sĩ

Nỗi niềm người quản trang và những khoảng khuyết trên bia đá

Suốt 8 năm qua tại Nghĩa trang Liệt sĩ Xã Trần Văn Thời, có một người đàn ông ngoài 70 tuổi vẫn lặng lẽ, tỉ mẩn quét dọn, chăm sóc cho từng phần mộ như những người thân ruột thịt. Đó là ông Nguyễn Trung Chỉnh.

Ít ai biết, ông Chỉnh từng là lính công binh, từng trực tiếp chiến đấu tại chiến trường biên giới Tây Nam (nhập ngũ năm 1976, xuất ngũ năm 1980). Khi nghỉ hưu, ông tình nguyện nhận việc quản trang để tiếp tục được “phục vụ cho những người chiến sĩ, anh em, đồng đội đã ngã xuống”.

Hơn ai hết, ông Chỉnh thấu hiểu sâu sắc cái giá của hoà bình và nỗi đau thầm lặng sau cuộc chiến. “Đứng ở góc độ quản trang, tôi đau lòng lắm nhưng sức mình có hạn”, nỗi canh cánh ấy cứ theo ông suốt gần một thập kỷ, gửi gắm vào từng làn khói hương bên những ngôi mộ chưa xác định được thông tin.

8 năm qua, ông Nguyễn Trung Chỉnh vẫn lặng lẽ chăm sóc từng phần mộ, đau đáu bên những tấm bia chưa xác định được thông tin liệt sỹ.

Từ ngày 17/6, khi chiến dịch lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN chính thức triển khai, ông Chỉnh là một trong những người vui nhất: "Nhà nước làm việc nghĩa tình này, tôi mừng không tả xiết! Anh trai tôi cũng là liệt sĩ nhưng may mắn có đầy đủ thông tin. Nghĩ đến những gia đình đi tìm con, tìm chồng, tìm người thân mấy chục năm qua mà chưa thấy mộ, xót xa lắm. Nếu đợt này tìm lại được đúng tên, đúng tuổi cho các anh, niềm vui của thân nhân sẽ lớn lao biết nhường nào!"

Mệnh lệnh từ trái tim người lính

Hành trình “tìm lại tên cho các anh” không dễ dàng. Qua nhiều lần nâng cấp, Nghĩa trang Liệt sĩ Xã Trần Văn Thời hiện có hai lớp bê tông dày kiên cố. Điều này khiến độ sâu của các mộ phần đều từ 1 m trở lên, gây không ít trở ngại cho lực lượng khai quật.

Nhiệm vụ khai quật mộ liệt sĩ gặp nhiều khó khăn do nghĩa trang trải qua nhiều lần duy tu, quách hài cốt nằm sâu dưới hơn 1m đất và bê tông.

Trung tá Phan Chí Nguyên, Trưởng ban Chính sách, Phòng Chính trị (Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh Cà Mau), chia sẻ: "Quá trình mở hai lớp bê tông vô cùng phức tạp. Gặp những ngày mưa lớn, nước ngập sâu, anh em phải dùng máy bơm hút nước liên tục mới tiếp cận được quách. Dù quá trình thực hiện gặp rất nhiều khó khăn, nhưng với tinh thần trách nhiệm, lòng tri ân sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ và ý chí của người quân nhân, chúng tôi quyết tâm vượt qua mọi trở ngại”.

Để đảm bảo tính khoa học và độ chuẩn xác tuyệt đối, các lực lượng tham gia đã được tập huấn kỹ lưỡng, thực hiện nghiêm ngặt theo quy trình 8 bước của Ban Chỉ đạo 515 quốc gia. Từng thớ đất được gạt mở, từng mẫu sinh phẩm được nâng niu, mã hoá cẩn trọng.

Lực lượng làm nhiệm vụ cẩn trọng, thành kính di chuyển quách hài cốt liệt sĩ.

Bác sĩ Nguyễn Văn Khởi, Phó Giám đốc Bệnh viện Quân Dân y Bạc Liêu, xúc động nói: “Là một quân nhân, một cán bộ y tế, tôi quyết tâm đem hết sức mình phục vụ chiến dịch. Dù khó mấy cũng phải làm thật chu đáo, chính xác từng mẫu sinh phẩm để vong linh các anh sớm tìm lại được người thân”.

Những mẫu sinh phẩm được cẩn trọng ghi chép để đảm bảo độ chính xác tuyệt đối.

Thực hiện nhiệm vụ còn có những người lính trẻ tuổi mười chín, đôi mươi. Hạ sĩ Huỳnh Trí Trọng (chiến sĩ Trung đội Thông tin, Phòng Tham mưu, Bộ CHQS tỉnh Cà Mau), chia sẻ: “Em cảm thấy rất vinh hạnh vì được góp sức đưa các liệt sĩ về với gia đình. Từ khai quật, thắp nhang đến dọn dẹp các phần mộ, đây là công việc ý nghĩa lớn trong đời quân ngũ của em”.

Hạ sĩ Huỳnh Trí Trọng xem đây là nhiệm vụ thiêng liêng và tự hào nhất trong những năm tháng thanh xuân trong quân ngũ.

Chiến dịch lấy mẫu sinh phẩm cho 263 ngôi mộ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Xã Trần Văn Thời, hay rộng hơn là toàn bộ hơn 3.382 phần mộ chưa rõ thông tin trên toàn tỉnh Cà Mau, không đơn thuần là một cuộc chạy đua với thời gian của khoa học, đó là hành trình của sự tri ân.

“Mong muốn lớn nhất của toàn đội là làm sao đưa được các anh về với quê hương, giúp các anh nhận lại những người thân yêu của mình. Đó cũng là cách để chúng tôi tri ân các anh và bù đắp phần nào những mất mát của các gia đình sau chiến tranh.”, Trung tá Phan Chí Nguyên, Trưởng ban Chính sách, Phòng Chính trị (Bộ CHQS tỉnh Cà Mau), bày tỏ.

Từng ngôi mộ chưa xác định thông tin được lấy số mã hoá theo đúng quy định.

Hành trình ý nghĩa ấy vẫn đang diễn ra, để một ngày không xa, những dòng chữ “Chưa xác định được thông tin” trên hàng ngàn bia đá kia sẽ được thay bằng những cái tên thân thương.

Các anh sẽ được gọi tên, được đón về trong vòng tay ấm áp của gia đình và đất mẹ thân yêu!

Trịnh Hải