Ðiểm mới Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025

Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) số 64 năm 2025 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 87/2025/QH15 ngày 25/6/2025 của Quốc hội, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025. Luật đã có nhiều sửa đổi, bổ sung về thẩm quyền ban hành, nội dung VBQPPL của chính quyền địa phương để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và phù hợp với chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong giai đoạn mới.

• Gần 200 cán bộ được bồi dưỡng nghiệp vụ công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật
• Hội nghị trực tuyến triển khai các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực quản lý, sử dụng tài sản công

5 chủ thể có thẩm quyền

Ðiều 4, Luật Ban hành VBQPPL năm 2025 bổ sung vào hệ thống VBQPPL của nước ta văn bản của 3 chủ thể, đó là: quyết định của Chủ tịch UBND cấp tỉnh; nghị quyết của HÐND xã, phường, đặc khu trực thuộc cấp tỉnh (gọi chung là cấp xã); quyết định của UBND cấp xã. Như vậy, hiện nay ở chính quyền địa phương có 5 chủ thể có thẩm quyền ban hành VBQPPL gồm: HÐND cấp tỉnh, UBND cấp tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh, HÐND cấp xã và UBND cấp xã.

Luật số 87/2025/QH15 đã bổ sung thẩm quyền, nội dung quyết định quy phạm pháp luật của Chủ tịch UBND cấp tỉnh. Theo đó, Chủ tịch UBND cấp tỉnh ban hành quyết định để quy định: (a) Biện pháp chỉ đạo, điều hành hoạt động của UBND cấp tỉnh; phối hợp hoạt động giữa các cơ quan chuyên môn, cơ quan, tổ chức khác thuộc UBND cấp tỉnh; (b) Phân cấp và thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp.

Ðối với thẩm quyền của HÐND cấp tỉnh, ban hành nghị quyết để quy định: Chi tiết điều, khoản, điểm và các nội dung khác được giao trong VBQPPL của cơ quan Nhà nước cấp trên; Chính sách, biện pháp nhằm bảo đảm thi hành Hiến pháp, luật, VBQPPL của cơ quan Nhà nước cấp trên; Chính sách, biện pháp nhằm phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách, quốc phòng - an ninh ở địa phương; biện pháp khác có tính chất đặc thù phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; Thực hiện thí điểm các chính sách theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương.

Các đại biểu tại điểm cầu UBND tỉnh Cà Mau tham gia buổi lấy ý kiến đóng góp dự thảo Luật Ðất đai sửa đổi của Chính phủ.

Ðối với thẩm quyền của UBND cấp tỉnh, ban hành quyết định để quy định: chi tiết điều, khoản, điểm và các nội dung khác được giao trong VBQPPL của cơ quan Nhà nước cấp trên; biện pháp thi hành Hiến pháp, luật, VBQPPL của cơ quan Nhà nước cấp trên, nghị quyết của HÐND cùng cấp về phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách, quốc phòng, an ninh ở địa phương; biện pháp thực hiện chức năng quản lý Nhà nước ở địa phương; phân cấp và thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp.

Thẩm quyền ban hành VBQPPL của chính quyền cấp xã

Về thẩm quyền và nội dung VBQPPL của chính quyền địa phương cấp xã, theo Ðiều 22, Luật Ban hành VBQPPL năm 2025, HÐND cấp xã ban hành nghị quyết để quy định: Những vấn đề được luật, nghị quyết của Quốc hội giao; Chính sách, biện pháp nhằm bảo đảm thi hành Hiến pháp, luật, VBQPPL của cơ quan Nhà nước cấp trên; Chính sách, biện pháp nhằm phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương; thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp.

UBND cấp xã ban hành quyết định để quy định: Những vấn đề được luật, nghị quyết của Quốc hội giao; Biện pháp thi hành Hiến pháp, luật, VBQPPL của cơ quan Nhà nước cấp trên, nghị quyết của HÐND cùng cấp; Biện pháp thực hiện chức năng quản lý Nhà nước ở địa phương; thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp.

Việc mở rộng chủ thể được ban hành VBQPPL và thẩm quyền, nội dung VBQPPL của các chủ thể thuộc chính quyền địa phương (HÐND cấp tỉnh, cấp xã; UBND cấp tỉnh, cấp xã; Chủ tịch UBND cấp tỉnh) đã góp phần tháo gỡ những điểm nghẽn về pháp lý trong điều kiện vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (cấp tỉnh, cấp xã), hợp nhất đơn vị hành chính cấp tỉnh và cấp xã, nhằm mở rộng không gian để phát triển, tăng cường và phát huy vai trò tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền địa phương./.

Kim Phượng