Góp phần cùng cả nước gỡ “thẻ vàng”

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT), dự kiến trong tháng 3/2025, Ðoàn Thanh tra lần thứ 5 của Uỷ ban châu Âu (EC) sẽ đến Việt Nam kiểm tra công tác phòng, chống khai thác thuỷ sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU) và phát triển bền vững ngành thuỷ sản. Theo đó, tỉnh Cà Mau đang gấp rút triển khai nhiều giải pháp, chỉn chu công tác chuẩn bị, cùng cả nước quyết tâm gỡ "thẻ vàng" của EC.

• Mạnh tay xử phạt vi phạm IUU
• Quản lý thống nhất, xử lý nghiêm minh, chủ động phòng ngừa vi phạm IUU
• Tăng cường công tác phối hợp tuyên truyền biển, đảo và phòng, chống IUU

Ông Châu Công Bằng, Phó giám đốc Sở NN&MT, đánh giá: “Hiện nay, công tác phòng, chống khai thác IUU được các cấp uỷ, chính quyền chỉ đạo rất quyết liệt. Lực lượng chuyên môn được tăng cường, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc. Từ đầu năm đến nay, cơ bản tỉnh đã kiểm soát được đội tàu và tình trạng vi phạm vùng biển nước ngoài cũng không xảy ra. Các hành vi vi phạm IUU như mất kết nối trên 6 giờ không khai báo, các hành vi vi phạm khác đều được các ngành chức năng xử lý triệt để. Nhất là đã qua, thực hiện Nghị quyết 04 của Thẩm phán Toà án Nhân dân tối cao, tỉnh đưa ra xét xử một số vụ, đã tác động rất lớn, tích cực đến Nhân dân, chủ tàu ý thức hơn trong việc chấp hành các quy định pháp luật, tạo chuyển biến tốt”.

Tính đến ngày 15/2/2025, tỉnh Cà Mau có 4.428 tàu cá (1.552 tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 15 m trở lên). Sản lượng khai thác thuỷ sản tháng 2 ước đạt 18.500 tấn, luỹ kế 37.760 tấn, đạt 17,58% kế hoạch; có 5 cảng cá đang hoạt động, trong đó có 2 cảng cá loại II (Sông Ðốc và Rạch Gốc) được Bộ NN&MT công bố danh sách cảng cá chỉ định phục vụ xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thuỷ sản và tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 15 m trở lên cập, rời cảng theo quy định.

Tỉnh Cà Mau hiện có 4.428 tàu cá, trong đó, 1.552 tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 15 m trở lên được quản lý chặt chẽ.

Hiện tỉnh đã lập danh sách theo dõi, quản lý đối với 515 tàu cá hết hạn giấy phép khai thác thuỷ sản; 403 tàu cá hết hạn đăng kiểm. Ðồng thời, tổ chức làm việc, trực tiếp hướng dẫn từng chủ tàu thủ tục đăng ký, đăng kiểm, cấp giấy phép và cập nhật 100% dữ liệu tàu cá vào Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase).

Theo ông Châu Công Bằng, công tác kiểm soát tàu ra cửa được các lực lượng chức năng thực hiện chặt chẽ, kiểm soát về thiết bị, đăng ký, đăng kiểm, còn hạn giấy phép, đúng quy định mới được ra khỏi cửa. Tàu rời, cập cảng cũng được cảng cá, Văn phòng IUU kiểm soát chặt chẽ. Nếu trong quá trình hoạt động, tàu vi phạm qua kiểm tra nhật ký giám sát hành trình sẽ bị lập biên bản và chuyển Văn phòng IUU xử lý nghiêm. Ðiều này cũng làm cho ý thức các chủ tàu, thuyền trưởng được nâng lên, chấp hành tốt.

"Về công tác quản lý tàu “3 không”, tỉnh đã đăng ký hết số lượng, chỉ còn khoảng 40 chiếc đủ điều kiện, nhưng chủ tàu chưa có điều kiện đăng ký, chúng tôi cũng quản lý chặt chẽ những chiếc tàu này, không cho hoạt động và phải được neo đậu tại bến. Ðối với vấn đề truy xuất nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm, được các đơn vị chức năng quan tâm kiểm tra, chuẩn hoá các hồ sơ từ khâu khai thác, chuyển tải, cập bến, thống kê sản lượng; làm việc với các đơn vị thu mua xuất khẩu để đảm bảo quá trình này thực hiện đúng quy định và chính xác. Các hồ sơ xuất khẩu sang châu Âu đã được đảm bảo không có sai sót trong quá trình thực hiện", ông Châu Công Bằng cho biết thêm.

Cụ thể, thực hiện xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thuỷ sản khai thác theo hướng dẫn của Bộ NN&MT, tỉnh hiện đã cấp 14 giấy xác nhận nguồn gốc sản phẩm thuỷ sản khai thác với khối lượng 239 tấn, luỹ kế 26 giấy xác nhận/494 tấn, không có hồ sơ sai sót phải xác minh, giải trình. Sản lượng thuỷ sản khai thác của tỉnh được thống kê, theo dõi đạt 27,6% với sản lượng 5.107 tấn, luỹ kế 11.673 tấn. Trong đó, có 4.071 tấn thuỷ sản khai thác được kiểm soát tại cảng cá, luỹ kế 9.601 tấn và 1.036 tấn thuỷ sản khai thác được thống kê tại các địa phương không có cảng cá, luỹ kế 2.072 tấn.

Tỉnh hiện đã cấp 14 giấy xác nhận nguồn gốc sản phẩm thuỷ sản khai thác với khối lượng 239 tấn, luỹ kế 26 giấy xác nhận/494 tấn; không có hồ sơ sai sót phải xác minh, giải trình.

Có 100% tàu cá có chiều dài từ 15 m trở lên bốc dỡ sản phẩm thuỷ sản khai thác tại cảng cá đã được giám sát và truy xuất nguồn gốc (đảm bảo về nhật ký khai thác, dữ liệu giám sát hành trình, sản lượng và thành phần loài phù hợp với nghề khai thác).

Ðể chuẩn bị đón đoàn kiểm tra của EC trong tháng 3/2025, ông Châu Công Bằng thông tin: “Hiện tại, Sở NN&MT đã tham mưu cho tỉnh kế hoạch đón đoàn EC, đồng thời đã có văn bản chỉ đạo các đơn vị trực thuộc tăng cường quản lý ngành đối với từng nhiệm vụ cụ thể. Lãnh đạo Sở phân công các đồng chí phụ trách trực tiếp kiểm tra các huyện trọng điểm để rà soát công tác quản lý tàu ở địa phương, đảm bảo chặt chẽ, đúng quy định. Ðồng thời, kiểm tra công tác xử lý vi phạm hành chính tại các cơ quan chuyên môn, để tất cả các trường hợp vi phạm đều phải xử lý và có hồ sơ đầy đủ báo cáo Uỷ ban châu Âu khi có yêu cầu”.

"Thời gian còn lại từ nay đến tháng 3, trước nhất là rà soát, sắp xếp lại tất cả hồ sơ quản lý. Thêm nữa, tiếp tục quản lý chặt chẽ các đội tàu, nhất là những nhóm tàu có nguy cơ cao, những tàu không đủ điều kiện ra biển; có hồ sơ đầy đủ để báo cáo khi Uỷ ban châu Âu có yêu cầu những trường hợp cụ thể. Ðồng thời, đẩy mạnh kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm IUU, để đoàn kiểm tra thấy được sự chuyển biến rõ nét, thực chất mà tỉnh Cà Mau đã làm thời gian qua. Tỉnh quyết tâm góp phần cùng Việt Nam gỡ "thẻ vàng" của EC thành công trong đợt kiểm tra này", ông Châu Công Bằng chia sẻ.

Hồng Nhung