Bứt phá nửa chặng đường thu ngân sách

Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, chính sách thuế có nhiều thay đổi và việc sắp xếp đơn vị hành chính đặt ra không ít thách thức, công tác thu ngân sách nhà nước của tỉnh Cà Mau 6 tháng đầu năm vẫn ghi nhận kết quả tích cực.

• Áp lực thu ngân sách trong bối cảnh nhiều biến động
• Nâng cao minh bạch chống thất thu ngân sách
• Thu ngân sách tích cực nhưng chưa bền vững

Kết quả này phản ánh sự điều hành quyết liệt của tỉnh, ngành Thuế và nỗ lực phục hồi sản xuất, kinh doanh của cộng đồng doanh nghiệp, hộ kinh doanh.

Theo Thuế tỉnh Cà Mau, tổng thu ngân sách nhà nước 6 tháng đầu năm của tỉnh ước đạt 6.956 tỷ đồng, bằng 61% dự toán, tăng 14% so cùng kỳ. Kết quả này không chỉ khẳng định khả năng vượt khó, thích ứng của địa phương trong năm đầu tiên sau hợp nhất mà còn tạo dư địa cho chặng nước rút của năm 2026.

Nhiều động lực tăng trưởng

Đánh giá về kết quả đạt được, ông Châu Vĩnh Thuận, Phó Trưởng Thuế tỉnh Cà Mau, cho biết: “Điểm sáng của công tác thu ngân sách 6 tháng đầu năm là sự tăng trưởng đồng đều ở nhiều nguồn thu chủ lực. Trong đó, hoạt động xổ số kiến thiết tiếp tục giữ vai trò đầu tàu khi được tăng hạn mức phát hành từ ngày 1/4/2026; các doanh nghiệp đầu ngành thuỷ sản như Tập đoàn Minh Phú, Công ty Cổ phần Thuỷ sản Cà Mau phục hồi sản xuất, kinh doanh, phát sinh lợi nhuận cao; các dự án điện gió sau khi vận hành thương mại ổn định cũng bắt đầu đóng góp tích cực cho ngân sách địa phương”.

Ngành chế biến, xuất khẩu thuỷ sản phục hồi sản xuất, kinh doanh, đóng góp tích cực vào tăng trưởng nguồn thu ngân sách của tỉnh.

Theo đại diện lãnh đạo Công ty Cổ phần Tập đoàn Thuỷ sản Minh Phú chia sẻ, 6 tháng đầu năm, hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp đạt kết quả tích cực khi sản lượng chế biến tăng 23%, kim ngạch xuất khẩu tăng 14% so với cùng kỳ. Nguồn nguyên liệu ổn định, thị trường xuất khẩu dần thuận lợi hơn, cùng với việc đưa nhà máy chế biến tại Khánh An vào hoạt động đã tạo thêm động lực mở rộng sản xuất. Doanh nghiệp kỳ vọng nửa cuối năm, giai đoạn cao điểm của ngành thuỷ sản sẽ tiếp tục tăng trưởng, đóng góp tích cực cho ngân sách địa phương.

Trong cơ cấu các khoản thu, hoạt động xổ số kiến thiết có số thu ước khoảng 2.970 tỷ đồng, đạt 62% dự toán năm. Kết quả này chủ yếu nhờ Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Cà Mau và Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Bạc Liêu nộp khoảng 1.100 tỷ đồng tiền thuế thu nhập doanh nghiệp và lợi nhuận sau thuế của kỳ năm 2025. Cùng với đó, việc nâng hạn mức phát hành vé số lên 160 tỷ đồng/kỳ đã tạo thêm dư địa tăng trưởng cho nguồn thu này.

Kết quả sản xuất, kinh doanh ổn định của các doanh nghiệp thuộc Cụm Khí - Điện - Đạm Cà Mau tiếp tục tạo nguồn thu quan trọng cho ngân sách địa phương.

Khu vực doanh nghiệp nhà nước cũng đóng góp tích cực với số thu ước đạt 665 tỷ đồng, bằng 65% dự toán năm. Trong đó, các doanh nghiệp thuộc Cụm Khí - Điện - Đạm Cà Mau tiếp tục giữ vai trò chủ lực khi kết quả sản xuất, kinh doanh thuận lợi trong năm 2025 mang lại khoảng 316 tỷ đồng thuế thu nhập doanh nghiệp cho ngân sách địa phương.

Bên cạnh đó, nguồn thuế thu nhập cá nhân ước đạt 642 tỷ đồng, bằng 62% dự toán; thu khác ngân sách đạt khoảng 193 tỷ đồng, tương đương 54% dự toán năm. Những con số này cho thấy hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn đang từng bước phục hồi, tạo nền tảng ổn định cho nguồn thu ngân sách.

Ông Trần Ngọc Thạch, Phó Giám đốc điều hành Co.opmart Cà Mau, cho biết: “6 tháng đầu năm, doanh thu của đơn vị tăng khoảng 10% so với cùng kỳ, lượng khách mua sắm tăng khoảng 4%. Nguồn hàng phong phú, giá cả ổn định, đồng thời Co.opmart đẩy mạnh các chương trình khuyến mại nhằm kích cầu tiêu dùng. Từ nay đến cuối năm, chúng tôi tiếp tục thực hiện nhiều chương trình lớn để góp phần duy trì sức mua của thị trường”.

Hoạt động thương mại, dịch vụ sôi động góp phần duy trì nguồn thu từ khu vực kinh tế ngoài quốc doanh và thuế giá trị gia tăng.

Áp lực trong chặng nước rút

Dù kết quả đạt được khá tích cực, chặng đường còn lại của năm 2026 vẫn đặt ra nhiều áp lực đối với công tác thu ngân sách của địa phương.

Theo ông Châu Vĩnh Thuận, thách thức lớn nhất hiện nay là việc thực hiện Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế Giá trị gia tăng số 149/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Theo quy định mới, mặt hàng tôm nguyên liệu được chuyển sang đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng thay vì áp dụng mức thuế suất 5% như trước. Chính sách này được dự báo sẽ làm giảm khoảng 870 tỷ đồng thu nội địa so với dự toán ban đầu xây dựng với Bộ Tài chính.

Chính sách mới về thuế giá trị gia tăng đối với tôm nguyên liệu được dự báo sẽ ảnh hưởng đáng kể đến nguồn thu ngân sách trong năm 2026.

Nguồn thu từ thuế bảo vệ môi trường cũng chịu tác động khi thực hiện chính sách miễn thuế đối với xăng, dầu, mỡ nhờn theo Quyết định số 482/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Nghị quyết số 19/2026/QH16 của Quốc hội. Theo đó, khoản thu này ước chỉ đạt 236 tỷ đồng, tương đương 45% dự toán năm.

Không chỉ chịu tác động từ chính sách, công tác thu ngân sách trong 6 tháng cuối năm còn đối mặt với nhiều yếu tố bất định từ kinh tế thế giới. Những diễn biến tại Trung Đông có thể ảnh hưởng đến giá năng lượng, chi phí logistics và thị trường xuất khẩu thuỷ sản - lĩnh vực kinh tế chủ lực của tỉnh. Cùng với đó, việc tiếp tục thực hiện các chính sách miễn, giảm, gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất cũng sẽ tác động đến tiến độ thu ngân sách trong những tháng cuối năm.

Chính sách miễn thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu tác động đến nguồn thu ngân sách trong những tháng đầu năm 2026.

Trước những khó khăn đó, ngành Thuế xác định triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách năm 2026.

Ông Châu Vĩnh Thuận, Phó Trưởng Thuế tỉnh Cà Mau cho biết: “Ngành thuế sẽ tiếp tục theo dõi, dự báo sát diễn biến từng nguồn thu, từng địa bàn và từng sắc thuế; tập trung quản lý các nguồn thu lớn như Cụm Khí - Điện - Đạm, hoạt động xổ số kiến thiết, khu vực kinh tế ngoài quốc doanh và tiền sử dụng đất. Đồng thời, quyết liệt thu hồi các khoản kiến nghị tăng thu của Kiểm toán Nhà nước, hạn chế tối đa tình trạng thất thu ngân sách”.

Cùng với đó, ngành Thuế sẽ triển khai hiệu quả Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn thi hành; tăng cường tuyên truyền để người nộp thuế nắm bắt đầy đủ quy định mới; đẩy mạnh thu hồi nợ thuế, kiểm soát nợ phát sinh và chuẩn hóa dữ liệu quản lý; trung kiểm tra những lĩnh vực có nguy cơ thất thu cao,…

Có thể thấy, nửa chặng đường thu ngân sách đã đi qua với nhiều kết quả tích cực, song trong bối cảnh nhiều chính sách thuế mới tiếp tục được thực hiện và kinh tế thế giới còn tiềm ẩn nhiều biến động, hành trình về đích sẽ không dễ dàng.

“Với nền tảng đã tạo dựng cùng các giải pháp quản lý đồng bộ, ngành Thuế Cà Mau sẽ quyết tâm giữ vững đà tăng trưởng, khai thác hiệu quả các nguồn thu, tạo nguồn lực tài chính phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong năm đầu tiên thành lập” – ông Châu Vĩnh Thuận kỳ vọng.

Hồng Nhung