Vị thế địa đầu cực Nam

21 tháng 05 2026 05:35

LTS: Cà Mau hôm nay đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ, xác lập vị thế “cửa ngõ ra biển lớn”. Trên nền tảng tiềm năng, lợi thế về kinh tế biển, nuôi trồng thuỷ sản, năng lượng tái tạo và hệ sinh thái rừng ngập mặn đặc trưng, Cà Mau định hướng chiến lược phát triển toàn diện và bền vững. Hành trình “kịp lớn” của địa đầu cực Nam Tổ quốc không chỉ là câu chuyện phát triển kinh tế, mà còn là sự thay đổi trong tư duy quản trị, khát vọng vươn lên và tinh thần chủ động hội nhập để trở thành cực tăng trưởng của vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).

Loạt bài 4 kỳ Vị thế địa đầu cực Nam sẽ phác hoạ bức tranh về những định hướng, giải pháp cụ thể, sự bứt phá và khát vọng vươn lên của vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc.

Bài 1:

Định hướng chiến lược, kết nối hạ tầng

Cà Mau từ lâu đã đối mặt với những thách thức về khoảng cách địa lý. Sự thay đổi trong tư duy quy hoạch mới và các dự án hạ tầng chiến lược đang mở ra cơ hội lớn để địa phương bứt phá, chuyển từ thế "điểm cuối" đường bộ thành "cửa ngõ" kết nối giao thương hướng ra biển lớn.

4 trụ cột cho phát triển toàn diện, bền vững

Kỳ họp thứ tám, HĐND tỉnh Cà Mau khoá X (nhiệm kỳ 2021-2026) đã thông qua điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Cà Mau thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Việc điều chỉnh quy hoạch lần này không đơn thuần là sự cập nhật cho phù hợp thực tiễn giai đoạn mới sau hợp nhất tỉnh, mà còn thể hiện tầm nhìn dài hạn đến năm 2050, bám sát chiến lược phát triển vùng, quốc gia.

Điểm nhấn xuyên suốt là sự chuyển đổi mạnh mẽ về tư duy phát triển: Lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh làm trụ cột đột phá, thay thế dần mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào khai thác tài nguyên truyền thống.

Đồng chí Lữ Quang Ngời, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh, chỉ rõ: Quy hoạch mới xác định bốn trụ cột chiến lược định hình tương lai của Cà Mau:

MỤC TIÊU ĐẾN NĂM 2030

Tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân: ≥ 10%/năm

GRDP bình quân đầu người: trên 6.000 USD

Kinh tế số: chiếm ít nhất 20% GRDP

Phát triển doanh nghiệp: Thu hút khoảng 20.000 doanh nghiệp

Thứ nhất, hạ tầng đồng bộ, hiện đại đóng vai trò nền tảng, tạo đòn bẩy cho mọi hoạt động kinh tế - xã hội.

Thứ hai, kinh tế biển là mũi nhọn, trọng tâm là khai thác hiệu quả không gian biển, đặc biệt là Khu kinh tế Năm Căn và Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai, gắn với chuỗi logistics và dịch vụ hàng hải.

Thứ ba, nông nghiệp sinh thái, ứng dụng công nghệ cao, tiếp tục phát huy thế mạnh thuỷ sản (đặc biệt là tôm), với định hướng chuyển mạnh sang chuỗi giá trị chế biến sâu đáp ứng tiêu chuẩn thị trường quốc tế.

Thứ tư, phát triển dịch vụ - du lịch theo hướng xanh, bền vững, dựa trên lợi thế rừng ngập mặn và văn hoá bản địa, hướng tới xây dựng thương hiệu du lịch sinh thái mang tầm quốc tế.

Sơ đồ phương hướng quy hoạch hệ thống đô thị, nông thôn tỉnh Cà Mau thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050.

Về xã hội, con người được đặt vào vị trí trung tâm của phát triển, với những mục tiêu cụ thể đến năm 2030:

Chỉ số phát triển con người (HDI): trên 0,7

Tỷ lệ lao động qua đào tạo: khoảng 80%

Tỷ lệ hộ nghèo: giảm bền vững từ 1-1,5%/năm

Tỷ trọng lao động nông nghiệp: giảm xuống dưới mức 30%

Nhà ở xã hội: hoàn thành hơn 4.200 căn (giai đoạn 5 năm)

“Tầm nhìn đến năm 2050, Cà Mau hướng tới hình mẫu của một tỉnh phát triển hiện đại, tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số có năng suất lao động cao, hệ thống đô thị thông minh, nông thôn văn minh và kết cấu hạ tầng đồng bộ. Đây là giai đoạn mà tăng trưởng không chỉ đo bằng GDP, mà còn bằng chất lượng sống, mức độ bền vững, sinh thái và năng lực hội nhập quốc tế”, Chủ tịch UBND tỉnh Lữ Quang Ngời nhấn mạnh.

Mở trục hướng biển và bài toán giảm chi phí logistics

Trong nhiều thập kỷ, vị trí “cuối đường” trong hệ thống giao thông bộ quốc gia (phụ thuộc chủ yếu vào Quốc lộ 1 và đường Hồ Chí Minh) khiến chi phí logistics của Cà Mau luôn ở mức cao, nền kinh tế bị “nén” trong trạng thái kém cạnh tranh.

Cao tốc Cần Thơ - Cà Mau thông tuyến đã hoàn chỉnh trục cao tốc Bắc - Nam phía Đông, kết nối trực tiếp Cà Mau với trung tâm kinh tế lớn nhất nước là Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh trong khu vực, rút ngắn đáng kể thời gian vận chuyển và chi phí logistics. Cà Mau không còn xa!

Bên cạnh trục liên kết dọc, dự án cao tốc Cà Mau - Đất Mũi và tuyến giao thông nối ra đảo Hòn Khoai sẽ mở ra trục "hướng biển" chiến lược. Đây không đơn thuần là mở đường giao thông, mà là mở ra không gian phát triển mới, thúc đẩy kinh tế biển, dịch vụ logistics, công nghiệp hỗ trợ và du lịch.

Đặc biệt, với dự án Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai, Cà Mau từ chặng cuối của trục đường bộ chuyển sang giữ vai trò cửa ngõ hướng biển của toàn vùng, kết nối với tuyến hàng hải quốc tế, giảm phụ thuộc vào hệ thống cảng trung chuyển tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Phối cảnh cầu vượt biển ra đảo Hòn Khoai.

Chủ tịch UBND tỉnh Lữ Quang Ngời khẳng định: Đây là sự hình thành một “tam giác hạ tầng chiến lược”: cao tốc - cảng biển - logistics, tạo nền tảng cho tái cấu trúc không gian kinh tế vùng theo hướng hiện đại.

“Thực hiện các chỉ đạo chiến lược của Trung ương, Cà Mau đã chủ động rà soát và điều chỉnh quy hoạch, đẩy mạnh giải phóng mặt bằng theo phương châm “không để nhà thầu chờ mặt bằng”. Mỗi tuyến đường mở ra là một bước tiến để thay đổi vị thế phát triển của Cà Mau. Hạ tầng không phải mục tiêu cuối cùng, mà là công cụ tạo tăng trưởng”, Chủ tịch UBND tỉnh Lữ Quang Ngời nhấn mạnh.

Lễ khởi công và phối cảnh công trình cầu Nguyễn Đình Chiểu - công trình giao thông trọng điểm kết nối đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh, góp phần hoàn thiện hạ tầng đô thị và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân.