Phụ nữ Việt Nam "Giữ lửa truyền thống - Dẫn dắt sáng tạo - Làm chủ tri thức - Vượt qua chính mình - Tự tin hội nhập - Lan toả nhân ái - Kiến tạo tương lai"*

Sáng 6/3, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp mặt nữ lãnh đạo, quản lý các cơ quan Trung ương và trao giải thưởng Kovalevskaia năm 2025. Sau đây là toàn văn phát biểu của Thủ tướng Chính phủ tại sự kiện rất ý nghĩa này.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại gặp mặt nữ lãnh đạo, quản lý các cơ quan Trung ương và trao giải thưởng Kovalevskaia năm 2025. (Ảnh: VGP/Nhật Bắc)

Thưa các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam,

Thưa các đồng chí nữ Uỷ viên Trung ương Đảng; nữ lãnh đạo đại diện các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương và nhà khoa học nữ tiêu biểu!

Thưa quý vị đại biểu, khách quý và toàn thể các đồng chí, các chị em!

1. Hôm nay, trong không khí vui tươi, phấn khởi của những ngày đầu xuân, năm mới, trong khí thế toàn dân tộc đang tích cực thi đua triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng nhằm phát triển đất nước nhanh, bền vững dựa trên nền tảng của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế sáng tạo… và nhân kỷ niệm 116 năm ngày Quốc tế phụ nữ 8/3, 1986 năm khởi nghĩa Hai Bà Trưng, tôi rất vui mừng dự buổi gặp mặt các đồng chí nữ lãnh đạo, quản lý của các cơ quan Trung ương, nhà khoa học nữ tiêu biểu và trao giải thưởng Kovalevskaia năm 2025.

Đây là dịp để chúng ta cùng ghi nhận, tôn vinh các thế hệ phụ nữ Việt Nam, những người đã bước qua bao thăng trầm và đột phá của lịch sử, say mê cống hiến, kiến tạo bản sắc góp phần bồi đắp, làm rạng rỡ thêm cốt cách con người Việt Nam, tô thắm thêm vẻ đẹp non sông, đất nước và viết nên những trang sử vẻ vang, hào hùng của dân tộc.

Thay mặt Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm và với tình cảm cá nhân, tôi xin gửi tới các Mẹ Việt Nam anh hùng, toàn thể phụ nữ, trẻ em gái Việt Nam; các nữ lãnh đạo, quản lý, nhà khoa học và quý vị đại biểu lời chào thân ái, lời thăm hỏi ân tình và lời chúc tốt đẹp nhất.

Thưa quý vị đại biểu, khách quý và toàn thể các đồng chí, các chị em!

2. Lịch sử Việt Nam là bản trường ca vĩ đại về lòng yêu nước và ý chí tự lực, tự cường, đổi mới sáng tạo, trong đó những cống hiến và hy sinh, sự nhân hậu và kiên cường của người phụ nữ Việt Nam chính là những giai điệu ngân vang hào hùng, bất hủ, góp phần hun đúc và làm nên khí phách dân tộc.

Từ thuở sơ khai dựng nước và giữ nước, phụ nữ ta với lòng yêu nước nồng nàn, ý chí bất khuất, kiên trung như Hai Bà Trưng, Bà Triệu và nhiều bậc tiền bối khác… đã trở thành những "thành luỹ" kiên cường chống giặc ngoại xâm, giữ nguyên bờ cõi, hồn thiêng sông núi đất nước.

Trong thời kỳ kháng chiến, kiến quốc và xây dựng đất nước, những phẩm chất cao đẹp của người phụ nữ Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh đã được kết tinh bằng 8 chữ vàng "Anh hùng - Bất khuất - Trung hậu - Đảm đang". Phụ nữ Việt Nam đã trở thành những người "chiến sĩ" trên mọi mặt trận xây dựng và phát triển đất nước giàu đẹp và vinh quang:

Trong chiến đấu, sự anh dũng của những nữ chiến sĩ anh hùng cách mạng, của "Đội quân tóc dài" nơi tiền tuyến; cùng với sự hy sinh to lớn, cao cả của các Mẹ Việt Nam anh hùng nơi hậu phương, đã trở thành "huyền thoại sức mạnh", hoá thân thành những tượng đài bất tử, kết tinh thành những giá trị bất diệt, thiêng liêng cao quý của dân tộc.

Trong lao động sản xuất, những người phụ nữ "ba đảm đang" đã trở thành hậu phương vững chắc, là lực lượng lao động xung kích, duy trì nhịp độ sản xuất trong các nhà máy, xí nghiệp, trên đồng ruộng… phục vụ đắc lực cho tiền tuyến chiến đấu. Sau này, họ lại tiên phong trở thành những chủ thể kinh tế năng động, sáng tạo, là thế hệ doanh nhân bản lĩnh, lăn xả trên thương trường… thời kỳ đổi mới.

Trong kiến tạo tri thức và nghiên cứu khoa học, phụ nữ chính là người giữ gìn ngọn lửa tri thức trong bom, đạn. Sau này, họ tự tin bước vào phòng thí nghiệm, viện nghiên cứu, trường đại học… để chiếm lĩnh những đỉnh cao khoa học, là chủ nhân của nhiều phát kiến hữu ích phục vụ cuộc sống. Chúng ta cũng có thế hệ nữ lãnh đạo, quản lý và trí thức trí tuệ, bản lĩnh, luôn trăn trở tìm đường cải cách, tìm hướng đổi mới, phát triển đất nước nhanh, bền vững.

Tiếp nối mạch nguồn ấy, thế hệ phụ nữ hôm nay tiếp tục đoàn kết vươn lên, vượt qua mọi nghịch cảnh, định kiến, lao động sáng tạo, không ngừng dấn thân cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.

Có thể khẳng định, dù trong bất kỳ hoàn cảnh, cương vị nào, phụ nữ Việt Nam luôn là hiện thân của những giá trị tốt đẹp nhất; là những người ngày ngày nỗ lực "thêu hoa, dệt gấm" làm nên những kỳ tích mới tô điểm cho bức tranh non sông; đóng góp thêm những viên gạch "hồng" xây dựng nước Việt Nam phát triển giàu mạnh.

Thưa quý vị đại biểu, khách quý và toàn thể các đồng chí, các chị em!

3. Đảng, Nhà nước ta luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với phụ nữ; ban hành nhiều chủ trương, chính sách khẳng định vị thế và tạo cơ hội để phụ nữ tham gia đóng góp trong mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã nhấn mạnh một nhiệm vụ quan trọng là "Chăm lo xây dựng phụ nữ Việt Nam thời đại mới, phát huy truyền thống, tiềm năng, thế mạnh, trí tuệ và tinh thần làm chủ, khát vọng vươn lên của phụ nữ".

Như vậy, chăm lo cho phụ nữ không chỉ là nhiệm vụ chính trị, mà còn là sự biết ơn và khẳng định giá trị nhân văn sâu sắc: Phụ nữ là người "gieo hạt giống nhân cách", "ươm mầm khát vọng", "nuôi dưỡng tâm hồn", "phát triển tri thức" và "hiện thực hoá giấc mơ" của mỗi con người. Phụ nữ không chỉ là người giữ lửa hạnh phúc gia đình, mà còn là người nắm giữ "chìa khoá" mở khoá vận mệnh phát triển của quốc gia, của dân tộc, định hình tương lai của đất nước và bảo đảm sự ổn định, bền vững của Nhân dân.

Thời gian qua, công tác phát triển phụ nữ đạt được nhiều kết quả tích cực:

(1) Đảng, Nhà nước, các bộ, ngành đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách giúp phụ nữ khởi nghiệp, tạo sinh kế, thúc đẩy xoá đói, giảm nghèo, phát huy vai trò của phụ nữ...

(2) Công tác bình đẳng giới và vì sự tiến bộ của phụ nữ được đẩy mạnh, nhất là trong hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật và đối ngoại, hội nhập quốc tế.

(3) Vai trò của các tổ chức hội phụ nữ được nâng cao, nhất là vai trò đại diện; giám sát, phản biện xã hội; tham gia xây dựng Đảng, hệ thống chính trị và vận động xã hội thực hiện bình đẳng giới.

(4) Phụ nữ ngày càng tích cực, năng động tham gia làm chủ và lao động sản xuất: Tỉ lệ lao động nữ tham gia lực lượng lao động đạt 62,4%; doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ chiếm 28,2%.

(5) Việc xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý nữ và phát triển đội ngũ trí thức, nhà khoa học nữ có nhiều chuyển biến [1].

Có thể tự hào khẳng định: Dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quan tâm của các cấp, các ngành, các địa phương và toàn xã hội, cũng như sự nỗ lực, cố gắng của chính các chị em, phụ nữ Việt Nam đang ngày càng phát triển về mọi mặt, khẳng định rõ vai trò, vị thế và sự đóng góp quan trọng vào sự phát triển bền vững của đất nước và con người Việt Nam.

Tuy nhiên, chúng ta cần thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại, bất cập cần phải được tháo gỡ và cải thiện trong thời gian tới: (1) Việc thực hiện bình đẳng giới ở một số nơi còn hạn chế; (2) Nhiều phụ nữ gặp khó khăn trong tiếp cận kiến thức, đào tạo nghề và nguồn lực hỗ trợ; (3) Việc chăm sóc sức khoẻ phụ nữ, bảo đảm trường học cho con em công nhân tại các khu công nghiệp, vùng sâu, vùng xa còn hạn chế; (4) Bạo lực giới, bạo lực mạng, xâm hại, mua bán phụ nữ, trẻ em gái còn diễn biến phức tạp…

Thưa quý vị đại biểu, khách quý và toàn thể các đồng chí, các chị em!

4. Hôm nay, tôi rất vui mừng được gặp những nữ lãnh đạo, quản lý, trí thức tiêu biểu và nhà khoa học nữ đã nhận giải thưởng Kovalevskaia - những người đại diện cho thế hệ phụ nữ Việt Nam thời đại mới tài năng và bản lĩnh, tâm huyết, trách nhiệm và tận tụy vì sự nghiệp chung của Đảng, của đất nước, của dân tộc và đặc biệt là sự nghiệp phát triển khoa học công nghệ.

Hơn 60 nữ lãnh đạo, quản lý các cơ quan Trung ương có mặt tại đây là những người đã tham gia trực tiếp vào quá trình hoạch định chính sách và đưa chính sách đi vào cuộc sống. Các chị là những tấm gương sáng, tạo động lực, truyền cảm hứng, khuyến khích chị em phụ nữ vươn lên phát triển, đóng góp cho sự nghiệp chung của nước nhà.

Gần 30 nhà khoa học nữ đã nhận giải thưởng Kovalevskaia trong hơn 40 năm qua chính là hiện thân của trí tuệ và sự cống hiến. Nhiều lúc, các bác, các cô, các chị đã phải hy sinh hạnh phúc riêng để vừa làm tròn thiên chức của người mẹ, người vợ, người con trong gia đình; vừa để thực hiện sứ mệnh nghiên cứu khoa học cao cả và sự cống hiến tận tụy cho đất nước.

Trong hơn 40 năm qua (1985-2025), giải thưởng đã vinh danh 22 tập thể và 57 cá nhân nhà khoa học nữ với nhiều công trình nghiên cứu mũi nhọn về khoa học tự nhiên, khoa học cơ bản, có tính ứng dụng cao và có tác động mạnh mẽ đến nền khoa học nước nhà.

Hôm nay, chúng ta vui mừng trao giải Kovalevskaia năm 2025 cho 1 tập thể và 1 cá nhân là GS.TS Trần Thị Việt Nga, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội với những đóng góp trong lĩnh vực kỹ thuật xử lý nước thải, bảo vệ môi trường…; Tập thể các nhà khoa học nữ thuộc Đại học Bách Khoa Hà Nội với cụm công trình "Ứng dụng xúc tác sinh học nâng cao giá trị nông sản Việt", có ý nghĩa thiết thực trong phát triển bền vững ngành nông sản Việt Nam và phát triển kinh tế tuần hoàn.

Thay mặt Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, tôi ghi nhận, biểu dương và đánh giá cao sự nỗ lực vượt bậc và những đóng góp quan trọng của các nữ lãnh đạo quản lý, các nhà khoa học nữ đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.

Nhân dịp này, tôi biểu dương, đánh giá cao nỗ lực của các cấp, các ngành, các địa phương, đặc biệt là Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Bộ Nội vụ… trong việc triển khai công tác phụ nữ thời gian qua. Trân trọng cảm ơn nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan, Chủ tịch Uỷ ban Giải thưởng Kovalevskaia Việt Nam và nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình, Chủ tịch đầu tiên của Uỷ ban Giải thưởng, vì những tâm huyết đối với sự nghiệp khuyến học, Giải thưởng Kovalevskaia những năm qua. Đồng thời, tôi xin tri ân và trân trọng cảm ơn toàn thể phụ nữ Việt Nam - những người ngày đêm không quản ngại khó khăn, luôn hết lòng, hết sức vì gia đình, vì cộng đồng, vì xã hội, vì quê hương, đất nước.

Thưa quý vị đại biểu, khách quý và toàn thể các đồng chí, các chị em!

5. Đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên mới. Để thực hiện mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên và hiện thực hoá 2 mục tiêu chiến lược 100 năm, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết 57, 59, 68 và các Nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị đã xác định: Khoa học công nghệ là động lực then chốt; đổi mới sáng tạo là lựa chọn chiến lược; chuyển đổi số, chuyển đổi xanh là điều kiện tiên quyết; hội nhập quốc tế là con đường tất yếu. Chúng ta cũng tập trung thực hiện 4 chuyển đổi căn bản gồm: chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi cơ cấu và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Trong tiến trình phát triển và trung tâm của sự chuyển đổi đó, phụ nữ Việt Nam chính là nguồn lực nội sinh mạnh mẽ, là chủ thể tích cực tham gia dẫn dắt và làm chủ những vận hội mới như Bác Hồ đã nhấn mạnh: "Tất cả phụ nữ phải hăng hái nhận lấy trách nhiệm của người làm chủ đất nước".

Để phụ nữ Việt Nam ngày càng tự tin, tự hào, tự lực, tự cường, nỗ lực vượt qua chính mình, tham gia xây dựng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, tôi đề nghị các cấp, các ngành, các địa phương tập trung thực hiện những nhiệm vụ trọng tâm sau:

(1) Tập trung quán triệt và triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các Nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị và các chủ trương, quyết sách của Đảng, Nhà nước trong việc phát triển phụ nữ, thực hiện chiến lược quốc gia về bình đẳng giới và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức nữ trong giai đoạn phát triển mới.

(2) Quan tâm xây dựng thể chế, chính sách phát triển nguồn cán bộ nữ lãnh đạo, quản lý các cấp; khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi để phụ nữ chủ động sáng tạo tham gia nghiên cứu khoa học và đóng góp sâu hơn vào các mục tiêu chiến lược phát triển đất nước, nhất là về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

(3) Các cấp hội phụ nữ phát huy tốt vai trò đại diện của các tầng lớp phụ nữ trong tham mưu, hoạch định chính sách; trở thành "mái nhà chung", địa chỉ tin cậy của toàn thể các chị em; chủ động, sáng tạo, thực hiện hiệu quả các phong trào thi đua xây dựng người phụ nữ Việt Nam thời đại mới, hỗ trợ phụ nữ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế... Tiên phong trong chương trình an sinh, hạnh phúc gia đình, chăm sóc sức khoẻ như chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm.

(4) Uỷ ban Giải thưởng Kovalevskaia tiếp tục lựa chọn và tôn vinh nhiều hơn nữa những tập thể, cá nhân nữ tiêu biểu có thành tích nghiên cứu khoa học xuất sắc, mang tính ứng dụng cao và lan toả rộng khắp. Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam nghiên cứu tổ chức thêm các giải thưởng tôn vinh các nhà khoa học nữ, trẻ tuổi không chỉ trong lĩnh vực khoa học tự nhiên mà còn cả khoa học xã hội và nhân văn.

Tôi đề nghị, chúng ta tập trung nghiên cứu và xây dựng tổ chức Giải thưởng "Phụ nữ Tài năng - Sáng tạo - Cống hiến" mang tên "Nguyễn Thị Thập", trao thường niên hằng năm vào dịp phù hợp, để tôn vinh những nỗ lực và sự cống hiến của phụ nữ Việt Nam trong kỷ nguyên mới trên tất cả các lĩnh vực. (Đồng chí Nguyễn Thị Thập, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. Người từng trực tiếp chỉ đạo phong trào "Ba đảm đang", được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Sao Vàng và phong tặng danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam anh hùng.)

(5) Phụ nữ Việt Nam hãy phát huy hơn nữa sứ mệnh quan trọng của mình trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Nỗ lực xây dựng và kiến tạo giá trị và bản sắc người phụ nữ Việt Nam thời đại mới theo phương châm: Giữ lửa truyền thống - Dẫn dắt sáng tạo - Làm chủ tri thức - Vượt qua chính mình - Tự tin hội nhập – Lan toả nhân ái - Kiến tạo tương lai.

Thưa quý vị đại biểu, khách quý và toàn thể các đồng chí, các chị em!

6. Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu từng nhấn mạnh: "Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cũng như già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ". Đó không chỉ là lời khen, lời động viên mà còn là sự tin tưởng, kỳ vọng của Bác Hồ kính yêu đối với phụ nữ Việt Nam.

Tôi mong muốn và tin tưởng rằng, với những truyền thống vẻ vang được hun đúc hàng ngàn năm qua, với những phẩm chất cao đẹp không ngừng được bồi đắp trong thời đại mới, phụ nữ Việt Nam sẽ luôn tự tin, bản lĩnh, sáng tạo, chủ động nắm bắt thời cơ, vươn lên làm chủ, khẳng định mình; trở thành lực lượng nòng cốt, nhân tố kiến tạo tiến trình đổi mới và phát triển, đóng góp xứng đáng cho sự nghiệp xây dựng nước Việt Nam giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Một lần nữa, tôi xin chúc toàn thể các đồng chí mạnh khoẻ, hạnh phúc và thành công. Chúc toàn thể phụ nữ Việt Nam luôn toả sáng trí tuệ, rạng rỡ niềm tin và đong đầy hạnh phúc!

Xin trân trọng cảm ơn!

*Tiêu đề do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ đặt

[1] Tỉ lệ nữ tham gia cấp ủy và nữ đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ sau cao hơn nhiệm kỳ trước. Trong đó: Tỉ lệ cấp uỷ viên nữ bình quân ở cấp tỉnh đạt gần 18,7%; tỉ lệ cấp uỷ viên nữ cấp xã toàn quốc đạt gần 27,4%. Tỉ lệ nữ ĐBQH khoá XV đạt gần 30,3%, cao nhất trong 45 năm qua, thuộc nhóm dẫn đầu châu Á. Tỉ lệ nữ ứng cử viên ĐBQH khoá XVI đạt gần 45,4%. Ở Trung ương, có 21 nữ Uỷ viên Trung ương khoá XIV, 1 nữ Uỷ viên Bộ Chính trị, 3 nữ Bí thư Trung ương Đảng.

Theo baochinhphu.vn