Rừng phòng hộ Vĩnh Hậu: Bảo vệ đê biển và sinh kế người dân

Trải dài gần 20 km dọc tuyến biển Ðông, những cánh rừng mắm, đước, cóc, tra xanh bạt ngàn trên địa bàn xã Vĩnh Hậu không chỉ thực hiện tốt chức năng bảo vệ đê biển mà còn trở thành điểm tựa sinh kế quan trọng cho người dân vùng ven biển. Thời gian qua, rừng phòng hộ nơi đây đã phát huy hiệu quả vai trò “lá chắn xanh”, góp phần giảm thiểu tác động của sóng gió, xói lở, đồng thời tạo điều kiện để người dân khai thác, nuôi trồng thuỷ sản dưới tán rừng theo hướng bền vững.

• Nỗ lực hồi sinh rừng phòng hộ ven biển, thích ứng biến đổi khí hậu
• Hơn 740 hộ dân được xây dựng chuỗi giá trị tôm - rừng sinh thái
• Hướng đến mô hình tôm - rừng thân thiện với môi trường

Khai thác, bảo vệ rừng hiệu quả

Hiện tổng diện tích rừng phòng hộ trên địa bàn xã Vĩnh Hậu gần 3.000 ha. Từ chân đê đến khu vực sóng biển là dải rừng trên 1 km, tạo thành vành đai vững chắc bảo vệ gần 20 km bờ biển. Nhờ hệ thống rừng phòng hộ này, sóng biển khó xâm nhập sâu vào khu vực dân cư, tuyến đê biển Ðông đi qua địa bàn xã được bảo vệ an toàn.

Dải rừng tại xã Vĩnh Hậu hơn 1 km, tạo thành vành đai vững chắc bảo vệ gần 20 km bờ biển. (Ảnh: Phan Thanh Cường)

Việc triển khai chính sách giao khoán đất rừng cho người dân quản lý, khai thác dưới sự giám sát của Nhà nước mang lại hiệu quả rõ nét. Rừng được bảo vệ, chăm sóc tốt hơn, cây rừng phát triển ổn định, người dân có điều kiện gắn bó lâu dài với rừng thông qua các mô hình sản xuất phù hợp, điển hình là mô hình tôm - cua - rừng. Dưới tán rừng, hệ sinh thái được cân bằng, nguồn nước được cải thiện, tạo môi trường thuận lợi cho tôm, cua sinh trưởng, phát triển. Nhờ đó, người dân giảm rủi ro trong sản xuất, đồng thời có thêm nguồn thu từ thuỷ sản tự nhiên.

Ông Vũ Ðức Trung, ngụ ấp Vĩnh Tiến, xã Vĩnh Hậu, chia sẻ: “Ðược Nhà nước giao khoán đất rừng để canh tác là điều rất tốt đối với chúng tôi. Nhờ con tôm, con cua, con cá tự nhiên trong rừng mà cuộc sống gia đình ổn định hơn. Vì vậy, bà con ở đây đều mong muốn gắn bó lâu dài với rừng”.

Triển khai nhiều giải pháp bảo vệ và khai thác rừng

Tuy nhiên, mô hình tôm - cua - rừng hiện nay đang chịu nhiều tác động từ biến đổi khí hậu và diễn biến thời tiết bất thường. Nhiệt độ thay đổi thất thường, độ mặn tăng cao vào mùa khô, nguồn nước ngày càng ô nhiễm đã ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả nuôi.

Nguồn lợi tự nhiên ở rừng ngập mặn đa dạng và phong phú. (Ảnh: Phan Thanh Cường)

Ông Nguyễn Thanh Hiền, ngụ ấp Vĩnh Lạc, xã Vĩnh Hậu, cho biết: “Sự chênh lệch lớn giữa nhiệt độ ngày và đêm khiến tôm dễ bị sốc nhiệt, sinh trưởng chậm. Mùa khô, độ mặn có khi lên trên 30‰, thậm chí 40‰, gây thiệt hại lớn cho người nuôi. Khi sản xuất khó khăn, thu nhập của bà con cũng giảm theo”.

Trước thực trạng đó, thời gian qua, xã Vĩnh Hậu phối hợp với các ngành chức năng tỉnh và các cơ quan chuyên môn triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo vệ và phát triển mô hình tôm rừng. Trong đó, thử nghiệm các mô hình mới như ương dưỡng tôm giống trong ao lót bạt từ 20 ngày đến 1 tháng trước khi thả ra rừng; thí điểm nuôi ghép đa loài, nuôi tôm - cua dưới tán rừng; áp dụng kỹ thuật nuôi kết hợp khôi phục rừng ngập mặn với khai thác tài nguyên bền vững; nuôi tôm theo công nghệ tuần hoàn nước. Ðồng thời, hỗ trợ tôm giống, vật tư và kỹ thuật cho các hộ nhận khoán rừng.

Ông Trần Hoàng Khải, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hậu, cho biết: "Những giải pháp và hỗ trợ này giúp các hộ dân từng bước ổn định sản lượng thuỷ sản, giảm rủi ro về dịch bệnh, góp phần gia tăng năng suất, thu nhập. Qua đó, người dân yên tâm bám rừng, bảo vệ rừng ngày càng tốt hơn". 

Cua biển đang là nguồn thu nhập chính của mô hình nuôi tôm - cua - rừng. (Ảnh: Chúc Chi)

Rừng phòng hộ ven biển được ví như "bức tường xanh" vững chắc, có vai trò đặc biệt quan trọng trong chắn sóng, chắn bão, chống xói lở, xâm nhập mặn và bảo vệ sản xuất cho người dân. Ðồng thời, rừng còn góp phần bảo tồn đa dạng sinh học, hấp thụ khí CO₂, điều hoà khí hậu, là giải pháp lâu dài trong ứng phó và thích ứng biến đổi khí hậu. Bảo vệ rừng vì vậy không chỉ là nhiệm vụ của chính quyền mà còn cần sự chung tay của cộng đồng. Việc đảm bảo sinh kế bền vững cho người dân sống dựa vào rừng chính là chìa khoá để giữ rừng. Kỳ vọng rằng, với những giải pháp đồng bộ đang được triển khai, mô hình tôm - rừng tại xã Vĩnh Hậu sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả, giúp người dân ổn định cuộc sống, gắn bó lâu dài và cùng chung tay bảo vệ “lá chắn xanh” ven biển.

Chúc Chi