Thứ sáu, 20-11-26 01:52:48
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Sắc thái văn hoá cộng hưởng

Báo Cà Mau (CMO) Tỉnh Cà Mau có 13 dân tộc anh em cùng sinh sống, đông nhất là dân tộc Kinh, Hoa và Khmer. Mỗi dân tộc có phong tục truyền thống và sinh hoạt văn hoá khác nhau, tạo nên bức tranh văn hoá với những nét chấm phá độc đáo.

Văn minh lúa nước

Từ thời văn minh lúa nước, văn hoá của dân tộc Kinh (người Việt) phát triển đa dạng trong sinh hoạt cộng đồng, tín ngưỡng dân gian…, tạo ra những giá trị chuẩn mực đạo đức, thẩm mỹ, nghệ thuật. Phong tục truyền thống đã được các lưu dân mang theo khi đến khai khẩn vùng đất nê địa ở Cà Mau, để làm nền tảng tinh thần, động lực phát triển kinh tế gia đình, xây dựng xóm ấp và gắn kết cộng đồng xã hội.

Lễ hội đình, miếu, văn hoá tâm linh của người Việt. (Ảnh chụp lễ cúng Kỳ yên ở đình Tân Thành).

Bà Tôn Thị Hai (người cao niên ngụ Phường 4, TP Cà Mau) cho rằng: “Dân tộc Kinh có truyền thống đoàn kết, gắn bó, cần cù. Người Việt không chỉ tạo ra những giá trị vật chất dựa vào thiên nhiên mà còn sáng tạo những giá trị tinh thần qua câu hò, điệu lý, cường điệu những câu chuyện trong đời sống hàng ngày để tạo tiếng cười sảng khoái mà bác Ba Phi (Nghệ nhân dân gian Nguyễn Long Phi) là một khuôn mẫu và ông cũng là nhân vật cận đại nhất trong lịch sử kho tàng truyện trạng”.

Người Việt có lối sống giản dị, phóng khoáng và cẩn trọng giữ gìn, phát huy truyền thống tốt đẹp của cha ông. Nhà cửa có thể xây cất khác nhau tuỳ vào điều kiện kinh tế của mỗi gia đình, nhưng giữa nhà phải đặt bàn thờ gia tiên để thể hiện sự tôn kính đối với tổ tiên và giáo dục con cái về đạo lý uống nước nhớ nguồn. Văn hoá người Việt không chỉ thể hiện qua cách ăn, ở, trang phục, ngôn ngữ vùng miền…, mà tín ngưỡng dân gian của người Việt cũng đa dạng, phong phú qua các lễ hội đình, miếu và vía mẫu. Tiêu biểu là Lễ hội Nghinh Ông ở Sông Ðốc, một trong những nét đặc trưng văn hoá của người Việt ở Cà Mau đã được Bộ Văn hoá - Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục văn hoá phi vật thể cấp quốc gia.

Sắc màu lễ hội

Trong số đồng bào dân tộc thiểu số ở Cà Mau, người Khmer là đông nhất, với hơn 9.670 hộ dân, cư trú đan xen trong cộng đồng dân cư từ thành phố đến các vùng nông thôn. Cũng như người Việt, người Khmer có phong tục và lễ hội rất phong phú, đa dạng.

Người Khmer tín ngưỡng theo 2 tôn giáo chính là Bà La Môn và Phật giáo Nam tông. Vì vậy, chùa chiền không chỉ là nơi thiêng liêng để gửi gắm niềm tin trong đời sống hiện tại, ước muốn, hy vọng trong tương lai, mà còn là nơi sinh hoạt cộng đồng và tổ chức lễ hội.

Lễ Dâng y của người Khmer.

Một năm, ngoài 3 lễ hội chính là Chôl Chnăm Thmây, Sene Dolta, Ok Om Bok, người Khmer còn có 5 lễ hội lớn khác được tổ chức theo nghi thức Phật giáo. Nhiều lễ hội được tổ chức thường niên và rực rỡ sắc màu trang phục truyền thống, cộng đồng dân cư quen gọi chung là Tết của người Khmer.

Theo ông Lý Thăng Trắng, Trưởng ban Hoằng pháp (Achar) chùa Rạch Giồng, xã Hồ Thị Kỷ, huyện Thới Bình: “Thực hiện theo phong tục thì trong năm, người Khmer có đến 30 lễ hội lớn nhỏ, trong đó Chôl Chnăm Thmây là Tết cổ truyền, còn Sene Dolta, Ok Om Bok… là lễ lớn. Bên cạnh việc giữ gìn phong tục, lễ hội truyền thống, giáo dục thế hệ trẻ về ý thức trách nhiệm đối với gia đình và xã hội thì văn học, nghệ thuật biểu diễn của người Khmer cũng sớm phát triển, lưu truyền phổ biến trong cộng đồng, như sân khấu Rô băm (thể loại kịch múa), sân khấu Dù kê với điệu múa Lâm thol… Thật phấn khởi là nghệ thuật nhạc trống lớn của dân tộc Khmer ở huyện Thới Bình đã được Bộ Văn hoá - Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục di sản văn hoá phi vật thể cấp quốc gia.

Tam giáo đồng nguyên

Cùng với người Kinh, người Khmer, người Hoa đã sớm có mặt ở vùng đất Cà Mau, cộng cư cùng các dân tộc anh em chinh phục thiên nhiên, dựng nhà lập xóm. Với người Hoa, đời sống tâm linh luôn là điểm tựa tinh thần trong lao động, sản xuất, gắn kết cộng đồng. Vì vậy, nơi nào có đông người Hoa định cư thì ở đó có chùa, miếu thờ Phật, Tổ sư, các vị thánh, thần… theo phong tục tín ngưỡng tam giáo đồng nguyên (Nho giáo, Phật giáo, Lão giáo).

Người Hoa không chỉ giỏi việc giao thương mà ẩm thực cũng rất phong phú. Với quan niệm “Dĩ thực vi tiên”, người Hoa chăm chút những món ăn kết hợp hài hoà các gia vị truyền thống, không chỉ làm ra món ngon mà còn giúp tăng cường sức khoẻ. Bên cạnh đó, người Hoa luôn ý thức bảo tồn văn hoá truyền thống và đoàn kết, gắn bó cộng đồng, sẵn lòng tương trợ, giúp đỡ nhau trong mọi hoàn cảnh.

Lễ chùa, văn hoá tâm linh của người Hoa. (Ảnh chụp người Hoa viếng chùa Bà Thiên Hậu).

Ông Khổng Cảnh Sanh, Hội trưởng danh dự Hội Tương tế người Hoa Cà Mau, cho biết: “Người Hoa ở Cà Mau có nhiều nhóm, trong đó người Triều Châu chiếm đa số. Văn hoá tâm linh gắn với phong tục tập quán được thể hiện qua các lễ hội đã tạo nét đặc trưng riêng biệt của người Triều Châu. Trong đó có Lễ vía bà Thiên Hậu, lễ lớn nhất trong năm của người Triều Châu đã trở thành Di sản văn hoá phi vật thể cấp quốc gia”.

Cộng hưởng sắc thái các dân tộc ở Cà Mau được thể hiện rõ nét qua Tết Nguyên đán của người Việt, Lễ vía bà Thiên Hậu của người Hoa, Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây của người Khmer… Qua nhiều thăng trầm của thời gian, sự giao thoa huyết thống và văn hoá cộng đồng của các dân tộc đã hoà quyện thành nét văn hoá riêng biệt của vùng đất cực Nam./.

 

Mỹ Pha

 

70 tỷ đồng cam kết tài trợ Quỹ Khuyến tài Đất Mũi

Sáng 17/11, UBND tỉnh Cà Mau tổ chức chương trình ký cam kết tài trợ Quỹ Khuyến tài Đất Mũi, với tổng giá trị tài trợ 70 tỷ đồng.

Thi đua xây dựng đời sống mới

Từ những mô hình sản xuất cho thu nhập, hàng rào bông trang được chăm chút đến các mô hình tiết kiệm, góp vốn xoay vòng và những việc làm thiết thực vì cộng đồng, phụ nữ Xã Lương Thế Trân ngày càng khẳng định vai trò trong gia đình và xã hội, năng động phát triển kinh tế, đoàn kết, nghĩa tình, chung sức xây dựng quê hương.

Đong đầy tình thầy trò

Tháng 11 về, không khí hướng đến ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 lan toả khắp các trường học trên địa bàn tỉnh. Hoà chung phong trào thi đua dạy tốt, học tốt, nhiều cơ sở giáo dục tổ chức các hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể dục thể thao sôi nổi, thu hút đông cán bộ, giáo viên và học sinh tham gia. Mỗi hoạt động mang sắc màu riêng, tạo không gian giao lưu, gắn kết và gửi gắm tình cảm yêu thương, trân trọng đến những người đang ngày ngày tận tuỵ với nghề.

Lan toả phong trào “Bình dân học vụ số”

Phong trào "Bình dân học vụ số" đang lan toả mạnh mẽ trong ngành giáo dục tỉnh Cà Mau. Không phân biệt tuổi tác, hay rào cản công nghệ, từ đội ngũ giáo viên đang giảng dạy và sắp về hưu đến học sinh, đang từng ngày tự làm mới chính mình. Phong trào không chỉ đổi mới phương pháp dạy và học mà còn trở thành cầu nối thiết thực, đưa công nghệ đến gần hơn với mỗi gia đình.

Bí thư Tỉnh uỷ Nguyễn Hồ Hải thăm, chúc mừng các cơ sở giáo dục đại học tại Thành phố Hồ Chí Minh

Chiều 16/11, đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh uỷ, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau đã đến thăm, chúc mừng Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) và Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982-20/11/2026).

Cụm thi đua số 8 Bộ Công an tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa tại Cà Mau

Ngày 16/11, tại tỉnh Cà Mau (đơn vị Cụm trưởng năm 2026), Cụm thi đua số 8 Bộ Công an đã tổ chức chuỗi hoạt động an sinh xã hội, về nguồn và hội thao sôi nổi. Đây là hoạt động thiết thực chào mừng Hội nghị tổng kết phong trào thi đua “Vì an ninh Tổ quốc” năm 2026 của Công an 5 tỉnh: Cà Mau, Vĩnh Long, Đồng Tháp, Tây Ninh và An Giang.

Lãnh đạo tỉnh Cà Mau thăm, chúc mừng các nhà giáo nhân ngày 20/11

Nhân kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2026), chiều ngày 16/11, lãnh đạo tỉnh Cà Mau tổ chức các đoàn đến thăm, chúc mừng các cơ sở giáo dục, nhà giáo tiêu biểu và nguyên lãnh đạo ngành giáo dục qua các thời kỳ, thể hiện sự quan tâm, tri ân đối với những đóng góp cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo tỉnh nhà.

VNSF trao 28 suất học bổng tiếp sức học sinh 5 xã, phường

Sáng 15/11, tại xã Long Điền, Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị tỉnh phối hợp với tổ chức The Vietnam Scholarship Foundation (VNSF) tổ chức lễ trao học bổng học kỳ I, năm học 2026-2027. Đợt trao học bổng lần này dành cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, nỗ lực vươn lên trong học tập thuộc 5 xã, phường gồm: Long Điền, Đông Hải, Gành Hào, Láng Tròn và Giá Rai.

Tỉnh đoàn Cà Mau trao 200 phần quà cho hộ nghèo, hộ khó khăn

Nhân kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Mặt trận Dân tộc Thống nhất Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2026) và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, chiều 15/11, Tỉnh đoàn Cà Mau phối hợp với các đơn vị tài trợ tổ chức trao quà cho hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn 4 xã: Nguyễn Phích, Khánh Lâm, Khánh An và U Minh.

Cà Mau bàn giao 64 căn nhà Đại đoàn kết cho hộ khó khăn

Sáng 15/11, tại Xã Hồ Thị Kỷ, Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cà Mau tổ chức lễ bàn giao 64 căn nhà Đại đoàn kết cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn về nhà ở trên địa bàn tỉnh. Đây là công trình chào mừng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026 và kỷ niệm 96 năm Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2026).