Siết chặt quản lý tàu cá, chống khai thác IUU

Thời gian qua, Cà Mau tăng cường mạnh mẽ công tác quản lý tàu cá, đặc biệt là ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và giám sát. Toàn tỉnh hiện không còn tàu “3 không”; 100% dữ liệu tàu cá được cập nhật trên hệ thống Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase) và hệ thống giám sát hành trình tàu cá (VMS).

• HUYỆN ĐÔNG HẢI: NHỮNG KẾT QUẢ PHẤN KHỞI TỪ THỰC HIỆN NGHỊ QUYẾT 04
• Thực hiện Nghị quyết 04 trên địa bàn huyện Hồng Dân: Những thành tựu đáng tự hào
• Giám sát kết quả lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện Nghị quyết 04

Không còn tàu “3 không”

Các tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 15 m trở lên đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình được theo dõi, giám sát 24/24.

Ông Tô Hoài Phương, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết, công tác đối soát, cập nhật dữ liệu thông tin của từng tàu cá như: thông tin chủ tàu, số căn cước công dân, địa chỉ, điện thoại... trên hệ thống VNFishbase và VMS, kết nối với cơ sở dữ liệu dân cư trên VNeID được thực hiện thường xuyên. Tỉnh kiểm soát chặt chẽ đội tàu, giảm dần tàu khai thác ven bờ và không phát sinh tàu đăng ký mới, nhằm phục hồi nguồn lợi thuỷ sản. 

Thời gian qua, lực lượng chức năng tỉnh đã phát hiện, xử phạt 363 vụ vi phạm, số tiền xử phạt hơn 11,9 tỷ đồng; trong đó vi phạm IUU 203 vụ, xử phạt số tiền hơn 10,8 tỷ đồng.

Khởi tố 14 vụ án hình sự, bao gồm các vụ án liên quan đến tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài, tháo, gửi thiết bị giám sát hành trình và sử dụng giấy tờ giả liên quan đến tàu cá. Tổ chức 6 phiên toà xét xử, gồm 4 phiên xét xử lưu động và 2 phiên tại Toà án nhân dân tỉnh, tuyên phạt 23 bị cáo với tổng hình phạt 133 năm 9 tháng tù.

Theo khoản 2 Điều 5 Nghị định 38/2024/NĐ-CP, ngày 5/4/2024 của Chính phủ qu định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuỷ sản, hành vi sử dụng tàu cá vượt vùng được phép khai thác trên biển mà không có văn bản chấp thuận (trừ trường hợp bất khả kháng) có thể bị phạt từ 30-200 triệu đồng, tuỳ chiều dài tàu; mức phạt đối với tổ chức có thể lên đến 400 triệu đồng.  Cụ thể, tàu cá dưới 12 m vi phạm, mức phạt 30-50 triệu đồng; tàu từ 12 m đến dưới 15 m, mức phạt 50-100 triệu đồng; tàu từ 15 m đến dưới 24 m, mức phạt 100-150 triệu đồng;  tàu dài từ 24m trở lên, mức phạt 150-200 triệu đồng. Ngoài ra, các trường hợp vi phạm còn bị tịch thu thuỷ sản khai thác, tước quyền sử dụng văn bằng, chứng chỉ thuyền trưởng từ 6-12 tháng.

Căn cứ Điều 42 Nghị định 26/2019/NĐ-CP (được sửa đổi bởi khoản 18 Điều 1 Nghị định 37/2024/NĐ-CP), vùng khai thác thuỷ sản được phân chia gồm: vùng ven bờ, vùng lộng và vùng khơi. Trong đó, vùng ven bờ được giới hạn từ mép nước biển đến tuyến bờ; đối với các đảo, tính từ ngấn nước thuỷ triều trung bình nhiều năm đến 6 hải lý. Vùng lộng được giới hạn bởi tuyến bờ và tuyến lộng; vùng khơi được xác định theo quy định của Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển 1982.

Giám sát chặt, xử lý nghiêm

 Cà Mau thực hiện đúng quy định về kiểm tra, kiểm soát 100% tàu cá xuất, nhập bến tại 14 trạm kiểm soát biên phòng và Văn phòng IUU đặt tại 4 cảng cá.

Để đảm bảo hoạt động khai thác đúng quy định, Cà Mau đã tổ chức 4 đợt cao điểm chống khai thác IUU, xử lý và truy vết các tàu cá tàu có nguy cơ cao vi phạm.

Lực lượng chức năng đẩy mạnh công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức: tổ chức tuyên truyền trực tiếp 47 cuộc, với hơn 4.000 lượt người tham dự; tăng cường tuyên truyền chống khai thác IUU trên các phương tiện truyền thông; đến tận nhà người dân; nhắn tin chủ tàu, thuyền trưởng; phát hành 5.000 tờ gấp và 10.000 áp phích tuyên truyền về Nghị quyết 04/2024/NQ-HĐTP hướng dẫn truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi liên quan khai thác thuỷ sản trái phép.

Song song với tuyên truyền, công tác xử lý vi phạm được đẩy mạnh từ xử phạt hành chính đến khởi tố hình sự, tạo tính răn đe mạnh mẽ. Ông Tô Hoài Phương cho biết, tất cả tàu từ 15 m trở lên đều lắp thiết bị giám sát hành trình và được theo dõi 24/24. Qua đó, lực lượng chức năng đã cảnh báo 1.616 lượt tàu hoạt động gần ranh giới; kêu gọi 36 lượt tàu vượt ranh giới quay về vùng biển Việt Nam.

Việc theo dõi tàu cá mất tín hiệu được thực hiện theo đúng quy định. Lực lượng chức năng đã xử phạt 41 tàu, với tổng số tiền hơn 1,6 tỷ đồng; đồng thời xử lý và đóng hồ sơ 1.466 tàu do đã thực hiện đúng quy định khi thiết bị giám sát bị lỗi, kết nối lại trong thời gian ngắn.

Các lực lượng: Bộ đội biên phòng, Đội kiểm tra liên ngành, Chi cục Biển - Hải đảo và Kiểm ngư đã triển khai 233 lượt tuần tra, kiểm soát trên biển; thành lập 16 chốt kiểm soát lưu động tại các cửa biển không có trạm biên phòng; kiên quyết không cho xuất bến với tàu không đủ điều kiện.

 Các lực lượng chức năng cũng tăng cường kiểm soát các phương tiện nhỏ, khai thác ven bờ.

Ông Tô Hoài Phương thông tin, thời gian tới, để nghề khai thác thuỷ hải sản hoạt động đúng quy định, tiến tới hiện đại và bền vững, Cà Mau quyết tâm tiếp tục triển khai cao điểm tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật, đảm bảo các chủ tàu, thuyền trưởng nắm vững vấn đề, mức độ ảnh hưởng của khai thác IUU.

"Cùng với đó, lập danh sách, kiểm tra, rà soát việc cập nhật trên phần mềm số hoá các tàu cá thuộc nhóm nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU, đảm bảo nắm được hiện trạng, truy xuất được kết quả cuối cùng. Phân công rõ trách nhiệm cho từng đơn vị, cán bộ theo dõi, quản lý và xử lý", ông Tô Hoài Phương nhấn mạnh./.

Nguyễn Phú