Thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia còn gặp khó

“Kế hoạch vốn đầu tư phát triển thực hiện 3 chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) năm 2024 được phân bổ chi tiết tại các Quyết định số 348/QÐ-UBND ngày 28/2/2024; số 385/QÐ-UBND ngày 4/3/2024; số 390/QÐ-UBND ngày 5/3/2024 của UBND tỉnh. Hiện nay, hầu hết các công trình chỉ mới bắt đầu triển khai đầu tư nên tỷ lệ giải ngân chưa cao”, ông Trần Công Khanh, Phó giám đốc Sở Kế hoạch và Ðầu tư, thông tin về kết quả giải ngân vốn đầu tư công của tỉnh trong 7 tháng năm 2024.

• Hơn 7 tỷ đồng phân bổ cho Chương trình Mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững
• Còn nhiều khó khăn trong thực hiện 3 Chương trình mục tiêu quốc gia

Theo đó, tính đến cuối tháng 7, vốn cho 3 chương trình MTQG năm 2024 giải ngân 24,856 tỷ đồng, bằng 13,9% kế hoạch vốn đối với nguồn ngân sách Trung ương phân bổ. Ðối với nguồn vồn vay đầu tư cho Chương trình MTQG xây dựng NTM, chưa giải ngân được đồng nào.

Thực hiện Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững, trên cơ sở quyết định phân khai vốn sự nghiệp, UBND TP Cà Mau đã ban hành 6 quyết định phê duyệt các dự án đa dạng hoá sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo và dự án hỗ trợ phát triển sản xuất trong lĩnh vực nông nghiệp; 7 kế hoạch và 27 công văn chỉ đạo. Ðến thời điểm hiện tại, các chương trình, dự án đã triển khai tại các đơn vị xã, phường có dự án đều phát triển tốt, hiệu quả bước đầu rất khả quan. “Qua công tác kiểm tra, tỉnh đánh giá các dự án giảm nghèo đã triển khai của TP Cà Mau hiệu quả và đúng quy trình, quy định, không có sai sót”, ông Tô Hoài Phương, Chủ tịch UBND TP Cà Mau, thông tin.

Vốn cho Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững, trong đó việc hỗ trợ đầu tư tại các tiểu dự án phục vụ phát triển sản xuất cần kịp thời, đúng mùa vụ mới mang lại hiệu quả, giúp người thụ hưởng chính sách có thu nhập ổn định, bền vững và phát triển. (Trong ảnh: Dự án hỗ trợ phát triển mô hình nuôi cá đồng ở xã Khánh Bình Tây, huyện Trần Văn Thời)

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện của thành phố, tiến độ giải ngân một số dự án, tiểu dự án giảm nghèo năm 2024 vẫn còn chậm so kế hoạch, như Dự án 2, Tiểu dự án 1 “Ða dạng hoá sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo”; có dự án gặp khó khăn trong giải ngân nguồn vốn, như Dự án 4, Tiểu dự án 1 “Phát triển giáo dục nghề nghiệp vùng nghèo, vùng khó khăn”.

Theo lãnh đạo thành phố, trong thực hiện Dự án 4, Tiểu dự án 1 “Phát triển giáo dục nghề nghiệp vùng nghèo, vùng khó khăn”, hiện nay tỷ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo của thành phố rất thấp, người trong độ tuổi lao động thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ thoát nghèo chủ yếu đi làm mướn trong và ngoài tỉnh; số người có nhu cầu đăng ký đào tạo nghề thì không đủ số lượng để mở lớp theo quy định. Ðối với việc triển khai thực hiện văn bản quy định đấu thầu, hướng dẫn cơ chế đặc thù... thuộc Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững, các xã, phường còn lúng túng trong áp dụng văn bản. Một số cán bộ, công chức làm công tác giảm nghèo mới nắm bắt được công việc thì được điều sang vị trí công tác khác, người mới phải cần thêm thời gian để nắm bắt công việc, từ đó gây khó khăn trong công tác quản lý, cũng như thực hiện nhiệm vụ chuyên môn. Giá vật tư, con giống biến động liên tục, khi dự án đã được phê duyệt thì giá vật tư, con giống đã thay đổi so với khi xây dựng dự án, gây khó khăn cho địa phương trong quá trình giải ngân và thực hiện.

Thực tế chậm giải ngân vốn đầu tư 3 chương trình MTQG không riêng ở TP Cà Mau, huyện Trần Văn Thời đến trung tuần tháng 7/2024 mới giải ngân được 259/41.846 triệu đồng; các chủ đầu tư vẫn đang ở bước lập các hồ sơ, thủ tục trình thẩm định, phê duyệt triển khai thực hiện.

Ðẩy nhanh tiến độ giải ngân các nguồn thuộc chương trình MTQG, trong đó có xây dựng hạ tầng NTM sẽ là động lực, nền tảng rất lớn, lan toả thêm sự tham gia, đóng góp của các thành phần xã hội, đặc biệt từ người dân, làm cho vùng nông thôn Cà Mau ngày càng phát triển, đổi mới, văn minh. (Ảnh chụp tại xã NTM Khánh Bình, huyện Trần Văn Thời).

Tại huyện U Minh, năm nay địa phương được giao dự toán gần 60 tỷ đồng. Ðến cuối tháng 7/2024, tiến độ giải ngân đạt 18% kế hoạch vốn. Ông Lê Hồng Thịnh, Phó chủ tịch UBND huyện, cho biết, sau thời gian chuẩn bị về hồ sơ, thủ tục, hiện các dự án đã bắt đầu được triển khai, quyết tâm phấn đấu đến cuối tháng 8/2024 đạt tỷ lệ giải ngân khoảng 40%.

Ngọc Hiển là địa phương được ưu tiên và tập trung dành nhiều nguồn lực với quyết tâm sớm đạt chuẩn huyện NTM, ông Trần Hoàng Lạc, Chủ tịch UBND huyện, cho biết, năm 2024 địa phương được đầu tư gần 81 tỷ đồng cho Chương trình MTQG về xây dựng NTM và Chương trình giảm nghèo bền vững, tuy nhiên, vì nhiều nguyên nhân, đến cuối tháng 7/2024 chỉ giải ngân được trên 8,8 tỷ đồng, đạt 10,9% kế hoạch vốn. “Tháng 8/2024 sẽ triển khai nhiều công trình trong dự án, tiến độ giải ngân sẽ tiến triển. Ðịa phương luôn nỗ lực và quyết tâm cao, nhưng để đạt kế hoạch năm thì sẽ còn nhiều khó khăn”, ông Trần Hoàng Lạc chia sẻ.

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến việc chậm triển khai, giải ngân nguồn vốn 3 chương trình MTQG. Bà Vũ Hồng Như Yến, Trưởng ban Kinh tế - Ngân sách HÐND tỉnh, cho rằng, có quá nhiều văn bản phải áp dụng nên khi đến cơ sở thì có nhiều cách hiểu, thực hiện khác nhau. Ngoài ra, việc quy định hộ nghèo phải đối ứng 45% nguồn đầu tư dự án là thiếu thực tế, bởi họ đã, đang gặp quá nhiều khó khăn rồi, không thể đáp ứng được. Quy định việc huy động trong dân 35% cho xây dựng NTM mà không nêu cụ thể là từ sức dân hay nguồn vốn nào...

“Những khó khăn này đã ảnh hưởng đến kết quả giải ngân, nguồn năm 2023 phải chuyển sang, gây thêm áp lực cho năm 2024 và những năm tiếp theo”, bà Vũ Hồng Như Yến chia sẻ. Bà Yến cho biết thêm, Ban Kinh tế - Ngân sách cũng như các ban của HÐND tỉnh, đã thấy trách nhiệm trong hoàn thiện thể chế theo thẩm quyền. Tới đây sẽ có buổi làm việc cụ thể hơn với các đơn vị, địa phương nhằm tháo gỡ khó khăn trong áp dụng các quy định nhằm triển khai thực hiện nguồn vốn 3 chương trình MTQG được thuận lợi, nhanh chóng, hiệu quả, thiết thực hơn.

Ông Lâm Văn Bi, Phó chủ tịch UBND tỉnh, yêu cầu Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Ban Dân tộc tỉnh chủ trì, phối hợp với UBND các huyện, TP Cà Mau tiếp tục theo dõi sát, tập trung tháo gỡ khó khăn, khẩn trương thực hiện và đẩy nhanh tiến độ giải ngân 3 chương trình MTQG theo kế hoạch; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý, báo cáo kết quả thực hiện. Chủ động chuẩn bị đầu tư cho các công trình, dự án dự kiến được bố trí vốn thực hiện trong năm 2025 theo hướng dẫn của Sở Kế hoạch và Ðầu tư. UBND các huyện, TP Cà Mau chỉ đạo UBND cấp xã kịp thời báo cáo khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện để xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo, đề xuất cấp thẩm quyền xem xét, xử lý.

Giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Ban Dân tộc tỉnh và các chủ đầu tư rà soát, đánh giá khả năng thực hiện và giải ngân kế hoạch vốn đã được giao của từng dự án; kịp thời đề xuất việc điều chỉnh dự toán chi thường xuyên nguồn ngân sách Trung ương thực hiện 3 chương trình MTQG để trình HÐND tỉnh tại Kỳ họp thứ 15 (chuyên đề) tới đây./.

Trần Nguyên