Tiếp nối lịch sử, kiến tạo tương lai

Sự kiện 40 đơn vị cấp xã của Cà Mau được công nhận xã, phường An toàn khu (ATK) vào tháng 12/2025 không chỉ là sự tri ân lịch sử, mà còn là "cánh cửa" mở ra chặng đường phát triển mới của những vùng quê cách mạng.

• Xây dựng hồ sơ xã an toàn khu: Ghi công những vùng căn cứ cách mạng
• Người dân mong chờ hưởng nhiều chính sách khi được công nhận xã an toàn khu
• Sớm triển khai chính sách xã, phường An toàn khu

Những "địa chỉ đỏ" giữa lòng dân

Trong chiều dài lịch sử kháng chiến của vùng đất Cà Mau, cửa biển Sông Ðốc là "pháo đài lòng dân" vững chãi. Cách đây hơn 70 năm, nơi đây là điểm tập kết lớn nhất của khu vực Nam Bộ để các đoàn quân, cán bộ và học sinh miền Nam xuống tàu ra Bắc.

Tượng đài kỷ niệm Chuyến tàu tập kết ra Bắc năm 1954 sừng sững bên cửa biển Sông Ðốc hôm nay không chỉ là công trình kiến trúc mà là chứng nhân của thời kỳ "đi để trở về". Trong 200 ngày đêm chuyển quân ấy, người dân Sông Ðốc luôn mở rộng cửa nhà, sẻ chia từng hạt gạo, manh áo để nuôi quân, bảo vệ tuyệt đối an toàn cho các chuyến tàu. Tinh thần ATK đã hình thành từ chính lòng dân nơi đây, khi mỗi gia đình là một trạm gác, mỗi người dân là một giao liên, bảo bọc cách mạng giữa vòng vây của kẻ thù.

Tượng đài kỷ niệm chuyến tàu tập kết ra Bắc năm 1954 sừng sững bên cửa biển Sông Đốc không chỉ là công trình kiến trúc mà là biểu tượng của thời kỳ "đi để trở về".

Ông Trần Hà Giang (Ấp 4, xã Sông Ðốc) chia sẻ: “Sông Ðốc trong ký ức của cha ông chúng tôi là những ngày đêm không ngủ để canh giữ cho các đoàn tàu rời bến an toàn. Việc công nhận xã ATK chính là sự nối dài của niềm tự hào từ sự kiện tập kết năm ấy, khẳng định dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, mảnh đất này vẫn luôn là điểm tựa trung kiên của cách mạng”.

Là vùng đất của những chiến công vang dội, Xã Trần Phán từng là "lá chắn thép" bảo vệ các cơ quan kháng chiến, địa bàn trọng yếu làm nên chiến thắng Ðầm Dơi - Cái Nước - Chà Là lẫy lừng năm 1963. Ngày  nay, Di tích Lịch sử quốc gia Ðịa điểm Chiến thắng Ðầm Dơi - Cái Nước - Chà Là  chính là minh chứng sống động nhất cho tinh thần ATK trong lòng dân. Người dân Trần Phán năm xưa không chỉ tiếp lương, tải đạn mà còn là những "tai mắt" trung kiên, giữ bí mật tuyệt đối cho lực lượng chủ lực hành quân về tiếp quản địa bàn.

Di tích Ðầm Dơi - Cái Nước - Chà Là là niềm tự hào, địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.

Cựu chiến binh Trịnh Văn Thum (Xã Trần Phán) xúc động: “Việc xã được công nhận xã ATK như vòng hoa vinh quang dâng lên đồng đội của tôi, những người dân đã ngã xuống để bảo vệ mảnh đất này”.

Tại Xã Nguyễn Phích, vùng đất gắn liền với những cánh rừng tràm bạt ngàn và lịch sử kháng chiến oanh liệt của xứ sở U Minh Hạ, niềm vui xã ATK đang lan toả khắp các nẻo đường nông thôn mới.

Ông Tôn Trung Kháng, Bí thư Chi bộ Ấp 9, Xã Nguyễn Phích, cho biết: “Ngày xưa, cha ông chúng tôi bám rừng, bám đất để nuôi giấu bộ đội. Nay xã được công nhận ATK, bà con xúc động lắm. Ðây là sự ghi nhận xứng đáng đối với mảnh đất từng là nơi đứng chân của nhiều cơ quan đầu não cách mạng, nơi mỗi gốc tràm, mỗi dòng kinh đều mang hình bóng của những người con trung kiên".

Sức bật từ những chính sách nhân văn

Ngoài ý nghĩa tinh thần to lớn, danh hiệu ATK còn mang lại lợi ích thiết thực, trực tiếp cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân vùng căn cứ năm xưa. Một trong những chính sách mà người dân đặc biệt phấn khởi là hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm y tế.

“Ðối với những người bám biển, bám ruộng như chúng tôi, được chăm sóc sức khoẻ toàn diện là món quà vô giá. Tôi tin rằng thời gian tới, đường sá sẽ tiếp tục được mở rộng, trường học khang trang hơn, đời sống người dân ngày càng được cải thiện”, ông Nguyễn Ðức Thành (Ấp 9, xã Sông Ðốc) bày tỏ.

Nhìn ra cửa biển Sông Ðốc, nơi những con tàu đánh cá hiện đại nối đuôi nhau vươn khơi, có thể cảm nhận rõ nhịp sống mới đang hình thành. Sông Ðốc đang viết tiếp câu chuyện của mình - không còn là những cuộc chia ly đầy nước mắt như năm 1954, mà là sự hội tụ của niềm tin và khát vọng phát triển.

Ông Mã Minh Tâm, Bí thư Ðảng uỷ, Chủ tịch HÐND xã Sông Ðốc, tự hào: “Sông Ðốc hiện mang trong mình di sản kép: vừa là địa chỉ đỏ của sự kiện tập kết, vừa là xã ATK. Ðây là nguồn lực nội sinh vô giá. Chúng tôi đang nỗ lực biến các giá trị lịch sử thành động lực phát triển du lịch về nguồn gắn với kinh tế biển, để mỗi du khách đến đây không chỉ thấy cảng cá sầm uất, mà còn cảm nhận được hơi thở của lịch sử dân tộc”.

Xã Sông Đốc hôm nay khoác lên mình diện mạo khang trang và hiện đại.

Tại Xã Nguyễn Phích, ông Phạm Thanh Phương, Chủ tịch UBND xã, khẳng định: “Ðể vững bước trong tương lai, xã sẽ ưu tiên phát triển kinh tế dưới tán rừng, nâng cấp hạ tầng giao thông nông thôn, chăm lo tốt an sinh xã hội. Chúng tôi quyết tâm hướng tới mục tiêu người dân vùng căn cứ không chỉ tự hào về truyền thống, mà còn được thụ hưởng cuộc sống sung túc, hiện đại trên chính mảnh đất anh hùng này”.

Ðồng chí Trần Trung Hiếu, Bí thư Ðảng uỷ, Chủ tịch HÐND Xã Trần Phán, nhấn mạnh: “Trân trọng quá khứ không gì thiết thực hơn việc chăm lo chu đáo các gia đình chính sách, người có công và gìn giữ các di tích lịch sử. Xã sẽ tận dụng lợi thế nuôi trồng thuỷ sản và sự hỗ trợ từ chính sách ATK để bứt phá. Ðược công nhận xã ATK chính là “đòn bẩy” để chính quyền và Nhân dân Trần Phán cùng nhau viết tiếp bản hùng ca trong thời bình”.

40 xã, phường ATK trên toàn tỉnh đang chuyển mình mạnh mẽ, để quá khứ anh hùng không chỉ là ký ức mà trở thành hành trang vững chắc phát triển trong tương lai./.

Hồng Nghi - Minh Luân