Thứ hai, 31-8-26 09:17:36
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

HƯỚNG TỚI KỶ NIỆM 70 NĂM SỰ KIỆN TẬP KẾT RA BẮC (1954-2024)

Vai trò của lực lượng công an tỉnh Cà Mau trong 200 ngày tập kết ra Bắc

Báo Cà Mau Cà Mau, mảnh đất cuối cùng của cực Nam Tổ quốc, điểm tập kết cuối 200 ngày, nơi sớm có phong trào cách mạng sâu rộng dưới sự lãnh đạo của Ðảng, đã trở thành một trong những trọng điểm mà Mỹ - Diệm tập trung càn quét để đánh phá phong trào cách mạng miền Nam. Nhờ làm tốt công tác dân vận và thực hiện nghiêm các nội dung điện mật và kế hoạch chỉ đạo của Trung ương Cục, Phân liên khu miền Tây từ ngày 5/11 đến ngày 14/11/1954, các lực lượng công an trong tỉnh đã cùng quân, dân Cà Mau bảo vệ an toàn 4 đợt chuyển quân tập kết ra miền Bắc.

Tranh: Minh Tấn

Tranh: Minh Tấn

Ngày 31/1/1955 (Mùng 8 tháng Giêng năm Ất Mùi), tại thị trấn Cà Mau, ta tổ chức lễ bàn giao khu tập kết 200 ngày cho quân đội Pháp. Trong cuộc mít tinh lớn chưa từng có tại Sân vận động Cà Mau, trên 100 ngàn người dự đứng chật ních và phải gắn nhiều loa phóng thanh ra ngoài trên 1 km để đồng bào có thể nghe được tiếng nói. Ghe xuồng, tàu bè đông nghẹt. Ai đi trễ chỉ còn cách đứng ở xa nghe qua loa phóng thanh. Với nhiệm vụ được phân công bảo vệ an toàn các điểm chuyển quân tập kết và hành lang đóng quân của ta được bố trí lực lượng công an đã phối hợp bộ đội bảo vệ chặt chẽ, không cho địch kiếm cớ gây hấn. Lực lượng công an được giao nhiệm vụ điều tra, giám sát, nắm chắc tình hình âm mưu, hoạt động của các đối tượng là gián điệp, phản cách mạng, đảm bảo an ninh trật tự toàn bộ khu vực chuyển quân đi tập kết.

Cũng trong ngày 31/1/1955, chiếc tàu Stavropol chở cán bộ và chiến sĩ ta rời cửa biển sông Ông Ðốc đi tập kết, tất cả cùng hẹn 2 năm sau gặp lại vào ngày tổng tuyển cử thống nhất đất nước theo tinh thần Hiệp định Giơ-ne-vơ. Chuyến tàu rời bến vàm sông Ông Ðốc, hàng ngàn cánh tay vẫy chào tạm biệt đầy lưu luyến, kẻ ở người đi đều mang trong lòng ý chí quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ và niềm tin sắt đá: Ngày mai Nam - Bắc sum họp! Sau này, Nhà văn Thép Mới đã ghi trong hồi ký về Tổng Bí thư Lê Duẩn: Trước khi chia tay, anh Ba (Lê Duẩn) nắm tay đồng chí Lê Ðức Thọ nhắn gửi: “Anh ra thưa với Bác, tất cả đồng bào, đồng chí trong này đều ngày đêm mong Bác sống lâu, khoẻ mạnh. Anh cho tôi gửi lời chào Bác, anh Trường Chinh và tất cả các anh ngoài đó”. Trong đêm liên hoan trước khi “giải tán”, các cán bộ, chiến sĩ công an đã nắm chặt tay nhận nhiệm vụ mới. Những chiếc xuồng nhỏ lặng lẽ trong đêm đã lần lượt đưa các anh về cơ sở phân tán lực lượng cài cắm vào nội bộ địch, bám dân tiếp tục hoạt động bí mật trong những năm khó khăn nhất của cách mạng miền Nam.

Ngày 8/2/1955, chuyến tàu cuối cùng rời bến sông Ông Ðốc. Ðó cũng là thời điểm Ðảng bộ và Nhân dân Cà Mau bước vào một cuộc chiến đấu mới. Công khai ra đi trên tàu tập kết nhưng sau đó đồng chí Lê Duẩn, Bí thư Xứ uỷ; đồng chí Võ Văn Kiệt, Uỷ viên Xứ uỷ Nam Bộ và Phó bí thư Liên Tỉnh uỷ Hậu Giang đã bí mật trở về tiếp tục chỉ đạo cách mạng miền Nam. Tỉnh uỷ cử đồng chí Trần Văn Yến (Năm Kim) và đồng chí Phan Văn Nhờ (Tư Mao) đặc trách làm công tác bảo vệ. Cơ quan Xứ uỷ, Liên Tỉnh uỷ miền Tây đóng ở Tân Hưng Tây (Cái Nước cũ); Khai Long, Rạch Gốc (Ngọc Hiển); Nguyễn Phích, Cái Tàu (huyện U Minh); Trí Phải (Thới Bình). Những năm tháng sống ở Cà Mau, các đồng chí lãnh đạo Ðảng đều được lực lượng công an bảo vệ tuyệt đối an toàn. Trong thời gian này, Ngô Ðình Diệm sử dụng những tên tay sai cực kỳ khát máu, thực hiện càn quét, tàn sát không thương tiếc đồng bào và chiến sĩ ta. Chúng tập trung lực lượng về Cà Mau - chiến khu kháng chiến của cộng sản ở miền Tây, để tiêu diệt lực lượng cách mạng. Các cán bộ, chiến sĩ công an đã được Nhân dân ủng hộ, đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ an toàn tuyệt đối các đồng chí lãnh đạo Ðảng, đồng thời góp phần bảo vệ các cơ sở cách mạng - các căn cứ chìm của cách mạng trong lòng địch.

Với khát vọng độc lập, tự do, Ðảng bộ và quân dân Cà Mau nói chung, lực lượng công an nói riêng đã tích cực làm tốt nhiệm vụ bảo vệ an toàn khu tập kết 200 ngày chuyển quân ra miền Bắc, tập kết tại cửa biển sông Ông Ðốc, huyện Trần Văn Thời với tinh thần chờ ngày Hiệp thương Tổng tuyển cử. Lực lượng công an trong tỉnh đã được thử thách, tôi luyện qua 9 năm chống Pháp, nay được Ðảng tin tưởng giao nhiệm vụ bảo vệ an toàn các điểm chuyển quân tập kết ra Bắc và xác định rõ âm mưu xảo quyệt của kẻ thù. Từ đó bí mật phân tán lực lượng bám dân xây dựng cơ sở bí mật bảo vệ an toàn các đồng chí lãnh đạo Ðảng ở lại miền Nam tiếp tục cuộc kháng chiến lâu dài, hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ Nhân dân, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của Nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Ðảng Cộng sản Việt Nam đã giành được thắng lợi hoàn toàn bằng cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975. Thắng lợi đó, có sự đóng góp to lớn của lực lượng công an cả nước nói chung và Công an tỉnh Cà Mau nói riêng.

Cà Mau là mảnh đất kiên cường và anh dũng trong những năm tháng cách mạng. Không chỉ là nơi được chọn tổ chức 200 ngày tập kết ra Bắc mà Cà Mau còn là căn cứ địa cách mạng của miền Nam, của Trung ương Cục, của Khu Tây Nam Bộ. Nhiều nhà lịch sử đã nhận xét mảnh đất này là “Thủ đô kháng chiến” của miền Nam. Chính vì vậy, khi phá hoại việc thực hiện Hiệp định Giơ-ne-vơ, đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai thực hiện việc tàn sát bắt bớ, giết chóc đối với lực lượng kháng chiến và đồng bào trên địa bàn tỉnh Cà Mau thuộc vào loại ác liệt nhất, dã man nhất Nam Bộ, mà đỉnh điểm là việc Mỹ - Diệm đưa tên tình báo đội lốt cha cố Nguyễn Lạc Hoá về Cà Mau để xây dựng biệt khu Hải Yến - Bình Hưng tại ấp Thanh Ðạm, xã Tân Hải, huyện Phú Tân.

Theo thống kê chưa đầy đủ, trong thời gian tồn tại, bọn Bình Hưng đã thảm sát tàn bạo hơn 1.650 cán bộ, chiến sĩ và người dân vô tội, kể cả người già, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai... Tàn bạo hơn, chúng còn chặt đầu, mổ bụng, moi gan, uống máu, uống mật, chế biến cả thịt người để ăn. Tội ác không kể siết, gây đau thương mất mát đối với cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân tỉnh Cà Mau. Trước âm mưu thâm độc và điên cuồng phá hoại Hiệp định Giơ-ne-vơ, thực hiện chiến lược chiến tranh đơn phương của địch, Ðảng ta đã chủ trương đẩy mạnh đấu tranh chính trị, buộc địch phải nghiêm chỉnh thực hiện các điều khoản của Hiệp định Giơ-ne-vơ. Các chiến sĩ công an nằm vùng, hoạt động bí mật đã không quản ngại hy sinh, gian khổ, dũng cảm, mưu trí, sáng tạo, vận động Nhân dân đấu tranh bảo vệ lực lượng giữ vững niềm tin với Ðảng, với cách mạng.

Lực lượng Công an tỉnh Cà Mau đã bảo vệ an toàn 200 ngày khu tập kết ra Bắc nói riêng và trong những năm tháng chống Mỹ, dù trong bất cứ điều kiện, hoàn cảnh khó khăn nào, dù chiến tranh đòi hỏi sự hy sinh gian khổ đến đâu, lực lượng Công an Cà Mau vẫn một lòng trung thành với Ðảng, bảo vệ cấp uỷ, bảo vệ tuyệt đối an toàn các đồng chí lãnh đạo của Ðảng và cán bộ lãnh đạo của Mặt trận Dân tộc giải phóng. Cán bộ, chiến sĩ Công an Cà Mau trong 21 năm kháng chiến chống Mỹ không có trường hợp chiêu hồi, đầu hàng. Không có gì có thể mua chuộc được người chiến sĩ công an khi họ đã vững tin và có bản lĩnh chính trị vững vàng. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc và những cống hiến không nhỏ của mình trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, lực lượng Công an Cà Mau đã có 349 đồng chí được công nhận liệt sĩ, 396 đồng chí là thương binh; 5 đơn vị và 2 cá nhân được tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân; hàng trăm tập thể, cá nhân cán bộ, chiến sĩ được trao tặng các phần thưởng cao quý khác của Ðảng và Nhà nước. Ngày nay, phát huy tinh thần ấy trên trận tuyến đấu tranh, phòng chống tội phạm và xây dựng đất nước, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Công an Cà Mau vẫn tiếp tục phát huy truyền thống tốt đẹp này, vững vàng trên mặt trận bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì sự bình yên, hạnh phúc của Nhân dân.

Sự kiện tập kết năm 1954 được xem là cuộc chuyển dịch lực lượng có ý nghĩa vô cùng to lớn, nhằm đào tạo cán bộ cho cách mạng miền Nam, đưa miền Bắc tiến lên chủ nghĩa xã hội, làm hậu phương vững chắc tiến tới giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. Ðã 70 năm trôi qua, nhưng hào khí cách mạng của Sự kiện 200 ngày tập kết ra Bắc vẫn vẹn nguyên ở đôi bờ sông Ông Ðốc, vang vọng mãi trong hồn đất, tình người và trong những trang sử hào hùng, vẻ vang của Ðảng bộ, quân và dân tỉnh Cà Mau.

(Tổng hợp từ sách "Tổng kết Lịch sử Công an Nhân dân tỉnh Cà Mau (1954-1975)")

 

Lâm Ngọc Tường Nguyên

 

60 năm kiên trung dưới cờ Đảng

6 thập kỷ đứng trong hàng ngũ của Đảng, từng đi qua những năm tháng chiến tranh, chứng kiến ngày non sông thống nhất và hành trình đổi mới của quê hương, đất nước; hôm nay, khi mái đầu đã bạc, các đảng viên lão thành vẫn giữ trọn lời thề với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân.

Giữ lửa trong trái tim tuổi trẻ

Ðã 81 năm trôi qua, hào khí Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9 luôn bất diệt trong mỗi trái tim người Việt Nam.

Ký ức những ngày tháng Tám

Hơn 8 thập kỷ đã trôi qua kể từ mùa thu lịch sử năm 1945, những người từng trực tiếp tham gia Cách mạng Tháng Tám nay phần lớn đã ở tuổi xưa nay hiếm. Ký ức có thể phai theo năm tháng, nhưng với ông Trần Quang Thiều, cán bộ tiền khởi nghĩa đang sinh sống tại phường Bạc Liêu, khí thế những ngày tháng sục sôi của mùa thu năm ấy vẫn hiện lên rõ nét qua từng câu chuyện.

Bảy Háp - Dòng sông huyền thoại

Từ kênh xáng Ðội Cường kết nối với sông Gành Hào, cùng những nhánh rẽ, dòng Bảy Háp (hay còn có tên gọi là Bảy Hạp) chở nặng những hạt phù sa từ bờ Ðông sang bồi đắp bờ Tây, dựng lên những bãi bồi, gây rừng ngập mặn, cho đất thêm xanh, cho rừng lấn biển.

Ký ức “địa chỉ đỏ”

Từng công tác ở Văn phòng Tỉnh uỷ thời kháng chiến những năm 1960, tôi vinh dự được làm nhân chứng tháp tùng cùng Giám đốc Bảo tàng tỉnh Lê Minh Sơn và một số cán bộ về lại Rẫy Mới - kênh Tư Mầu, phía sau sông Mỹ Bình để tìm nhà ông Lê Phương Hồng, nguyên cán bộ tôn giáo vận tỉnh trong thời chống Mỹ. Ðây là chuyến khảo sát địa chỉ đỏ cuối cùng ở xã Phong Lạc và Phong Ðiền (cũ).

Vẹn trọn đạo lý, vững bước tương lai

Những ngày tháng Bảy, mảnh đất địa đầu cực Nam Tổ quốc như lắng lại trong không khí thiêng liêng của dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ; dòng chảy tri ân đang cuộn trào trên khắp quê hương Cà Mau, kết nối lịch sử hào hùng với khát vọng vươn mình của hôm nay.

Sức sống mới trên Đôn Bơ - Cựa Gà

Vùng quê cách mạng Đôn Bơ - Cựa Gà (ấp Thạnh Hưng 2, xã Vĩnh Mỹ) hôm nay đổi thay, khởi sắc từng ngày. Những dấu tích chiến tranh được gìn giữ, giáo dục truyến thống; những chính sách đền ơn đáp nghĩa được triển khai thiết thực, góp phần để vùng đất từng chịu nhiều mất mát trong chiến tranh vươn lên trong nhịp sống mới.

Nối dài mạch nguồn tri ân

Tháng Bảy về, khắp các xã, phường trên địa bàn tỉnh Cà Mau lại rộn ràng các hoạt động đền ơn đáp nghĩa. Mỗi món quà trao đi, mỗi lời thăm hỏi chính là cách thế hệ hôm nay tiếp nối mạch nguồn tri ân sâu sắc công lao to lớn của các anh hùng liệt sĩ, người có công với cách mạng đã cống hiến, hy sinh cho Tổ quốc.

Xây tượng nữ anh hùng Hồ Thị Kỷ: Bông sen lửa sáng mãi trên đất Cà Mau

Nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND) Hồ Thị Kỷ (1949-1970) sinh ra tại ấp Cây Khô, xã Tân Lợi (nay là Xã Hồ Thị Kỷ). Hoạt động trong Ðội Biệt động thị xã Cà Mau, chị nổi tiếng với những chiến công lẫy lừng và sự hy sinh quả cảm ở tuổi 21, trở thành biểu tượng rực rỡ cho tinh thần cách mạng quật khởi của tuổi trẻ đất mũi.

Cha, con cùng ra trận

Kết thúc cuộc trường chinh 30 năm đánh giặc, ở mảnh đất có hình tượng như mũi con tàu, việc hai cha con cùng ra trận có lẽ không nhiều. Chính uỷ Trung đoàn 1, Quân khu 9, Vưu Hoà Thạnh (Tư Bằng) và con trai Vưu Minh Chiến là điển hình trong cuộc chiến đấu vì độc lập, thống nhất đất nước đã để lại cho gia đình, đồng đội sự tiếc thương vô hạn.