Thứ bảy, 11-7-26 02:42:59
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

“Cánh buồm nước” với nghệ thuật đờn ca tài tử

Báo Cà Mau

Tôi thật sự ấn tượng với nghệ thuật đờn ca tài tử (ĐCTT) bởi sự lãng mạn, thơ mộng và duyên dáng của nó. Người nghệ nhân đờn và nghệ nhân ca có thể cất lên điệu đàn, lời ca của mình trong mọi không gian, hoàn cảnh, có thể trên sân khấu và cũng có thể là trong không gian ấm cúng thân thiết của buổi họp mặt gia đình, đám tiệc và đặc biệt nhất là dưới bóng mát của những khu vườn sum sê cây trái…

Đờn ca tài tử trên sông nước. Ảnh: Hữu Thọ

Nghệ thuật ĐCTT Nam bộ nói chung, miền Tây nói riêng, đặc biệt là của xứ Bạc Liêu - Cà Mau luôn gắn liền với khung cảnh thiên nhiên hữu tình, phóng khoáng đầy chất nhạc và thơ với những vuông tôm, đồng lúa xanh rì, cò bay thẳng cánh đan xen là những dòng kênh nước mặn, ngọt. Điều tôi đặc biệt chú ý là phong cách chơi ĐCTT trên chiếc ghe, thuyền có buồm nước. Buồm nước lợi dụng sức nước giúp thuyền trôi từ từ theo một đường thẳng nhất định mà không bị tấp vào bờ. Không biết ai là người đầu tiên đưa tiếng đờn, lời ca lên những chiếc ghe, thuyền “cánh buồm nước”, nhưng nó phù hợp và đẹp đến lạ lùng, dường như những “cánh buồm nước” trôi trên sông là dành cho nghệ thuật ĐCTT. Những chiếc ghe cứ trôi lững lờ bằng những “cánh buồm nước”, thấp thoáng hai bên bờ những rặng dừa nước xanh mát và xa xa là những vuông tôm, ruộng lúa, tiếng đờn, tiếng hát ngân nga, trong trẻo cứ vang xa, vang xa mãi hòa quyện vào nhau, càng đẹp lung linh huyền ảo hơn khi hoàng hôn chạng vạng và ánh trăng lấp ló sau những rặng dừa nước, “cánh buồm nước” và ĐCTT cứ hòa quyện vào nhau, quyến luyến như đôi tri kỷ không thể tách rời.

Ngày nay, những “cánh buồm nước” đã dần rời xa bởi sự phát triển kinh tế, đòi hỏi tốc độ nhanh mạnh, nên không còn ai sử dụng nữa, có chăng chỉ còn trong hoài niệm, hồi ức của những nghệ nhân lớn tuổi. Tôi đã gặp được một người nghệ nhân đã từng được trải nghiệm cảm giác bềnh bồng khi đờn ca cùng những “cánh buồm nước”: ông Nguyễn Văn Để (tên thường gọi là ông Bảy Đờn Cò) - hội viên Câu lạc bộ ĐCTT TP. Bạc Liêu. Ông Để vốn là thương binh bị mù cả hai mắt trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, có biệt tài chơi đờn cò và ca rất hay. Ông đã kể cho tôi nghe về sự lãng mạn của “mối duyên tình” giữa “cánh buồm nước” và ĐCTT trong một buổi chiều muộn ngồi bên dòng kênh Xáng Bạc Liêu. Ông kể với sự say sưa, hào hứng như thể ông đang ngồi trên chiếc thuyền có “cánh buồm nước” ngày nào, đôi mắt đăm đắm vô định về phía trước với vẻ trầm ngâm của một người tài tử thực thụ. Lâu lâu ông lại gảy lên vài phím đàn bản Liêu Giang mượt mà, sâu lắng như thể minh chứng cho những lời mình đang kể. Chúng tôi, những hậu sinh say mê nghệ thuật ĐCTT chỉ biết ngồi nghe như nuốt từng lời. Ông Để cho biết bản Liêu Giang là một sáng tác của ông Lê Văn Túc (tên thường gọi là Ba Chột, đã mất), ngụ phường 2, TP. Bạc Liêu, ra đời trong hoàn cảnh như vậy.

Câu chuyện của ông càng làm cho tôi hiểu và yêu biết bao nghệ thuật ĐCTT mà cha ông chúng ta đã sáng tạo và lưu truyền cho hậu thế. Thiết nghĩ, khi ĐCTT đã được nâng lên tầm cao mới, không chỉ là di sản của dân tộc Việt Nam mà của toàn nhân loại, vậy thì nên chăng khôi phục không gian văn hóa sinh hoạt nghệ thuật ĐCTT trên những “cánh buồm nước” khi xưa để phục vụ du khách thưởng thức. Nhã nhạc cung đình Huế, quan họ Bắc Ninh đang làm như thế và đạt được hiệu quả rất cao, vì vậy, tin rằng cách làm này sẽ thu hút đông đảo du khách tham gia thưởng thức, góp phần thúc đẩy sự phát triển của du lịch và đưa ĐCTT thấm sâu vào lòng công chúng hơn!

ĐINH VIỆT DŨNG

GIA ĐÌNH HẠNH PHÚC - QUỐC GIA THỊNH VƯỢNG

Gia đình - Nơi yêu thương bắt đầu, nơi hạnh phúc được gìn giữ

Bảo tồn, khai thác và phát huy giá trị văn hoá dân gian cho phát triển du lịch

Trong Quy hoạch tổng thể Cà Mau đến năm 2030 và tầm nhìn đến 2050, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã xác định mục tiêu chiến lược và mang tính xuyên suốt chính là tập trung vào “bốn trụ cột” kinh tế đột phá gồm: Xây dựng hạ tầng từng bước đồng bộ, hiện đại, tạo động lực phát triển và liên kết vùng; đưa kinh tế biển trở thành ngành mũi nhọn; xây dựng nông nghiệp theo hướng sinh thái, hữu cơ, công nghệ cao; và cuối cùng là phát triển dịch vụ - du lịch xanh, bền vững, mang đậm bản sắc địa phương. Trong đó, “trụ cột” về du lịch sẽ trở thành ngành kinh tế quan trọng mang tính đa ngành, góp phần đưa Cà Mau trở thành tỉnh phát triển khá trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) và cả nước.

"Phim trường thiên nhiên": Cơ hội quảng bá du lịch, văn hoá Cà Mau

Những năm gần đây, Cà Mau liên tiếp xuất hiện trong nhiều dự án điện ảnh, truyền hình lớn. Từ những cánh rừng ngập mặn trải dài ở Năm Căn, vùng Ðất Mũi mênh mang sông nước đến Khu Di tích lịch sử quốc gia hòn Ðá Bạc đầy dấu ấn lịch sử... tất cả đang dần trở thành “phim trường tự nhiên” giàu tiềm năng của miền Tây Nam Bộ.

Nguyễn Ngọc Cung - Một đời vì cách mạng, một đời vì nghệ thuật

Nhà biên kịch Trịnh Thanh Vũ, nguyên Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật (VHNT) tỉnh Cà Mau, vui mừng báo tin, quyển sách “Nguyễn Ngọc Cung - Nghệ sĩ cách mạng tài ba” đã chính thức ra mắt công chúng. Tôi hiểu, niềm vui ấy với ông thật lớn, bởi đó là sản phẩm kết tinh từ biết bao công sức, tâm huyết và cả hành trình dài nỗ lực.

Công an Cà Mau đoạt giải B toàn đoàn tại Liên hoan Nghệ thuật quần chúng An ninh nhân dân

Xuất sắc đoạt giải B toàn đoàn và được Bộ Công an trao Cờ “Chương trình nghệ thuật tốt”, Đoàn Nghệ thuật quần chúng Công an tỉnh Cà Mau đã để lại dấu ấn đậm nét tại Liên hoan Nghệ thuật quần chúng lực lượng An ninh nhân dân năm 2026.

Ý nghĩa hoạt động ngoại khóa tại triển lãm “Hồi sinh những vùng đất chết”

Với chủ đề “Hồi sinh những vùng đất chết”, sáng 20/6, tại Di tích lịch sử - văn hóa Khu lưu niệm Nhạc sĩ Cao Văn Lầu, Bảo tàng tỉnh Cà Mau phối hợp với Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Cà Mau tổ chức hoạt động tham quan triển lãm và ngoại khóa dành cho cán bộ, chiến sĩ, dân quân tự vệ.

Ẩm thực Tết Đoan ngọ - nét đẹp giao thoa văn hoá

Trong tục cúng dịp Tết Đoan ngọ (mùng 5 tháng 5 âm lịch) của người dân Nam Bộ, ngoài món bánh ú truyền thống còn có món bánh xèo và bánh bông lúa. Nét đẹp văn hoá dân gian này phản ánh sinh động sự giao thoa, đoàn kết của các dân tộc anh em.

Nghệ nhân Ưu tú Ðỗ Ngọc Ẩn - Còn đó một chữ tình

Nghe tin Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Ðỗ Ngọc Ẩn, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật (VHNT) tỉnh Cà Mau, từ trần (ngày 10/6/2026), anh em giới văn nghệ sĩ trong tỉnh bày tỏ niềm tiếc thương trước sự ra đi đột ngột của ông. Căn bệnh hiểm nghèo chuyển biến bất ngờ, ông không kịp nói lời từ giã. Vậy là hết một kiếp tằm trọn đời vương tơ...

Chúc mừng Tết Đoan Ngọ (mùng 5/5 âm lịch)

Diệt sâu bọ - giữ gìn nét đẹp truyền thống Việt

Lời người cầm bút thép gửi thế hệ sau

Trên chặng đường 101 năm của nền Báo chí Cách mạng Việt Nam, biết bao thế hệ nhà báo đã cống hiến cả cuộc đời cho sự nghiệp cầm bút, xây dựng nền tảng vững chắc cho nền báo chí cách mạng.