“Chắp cánh” cho tiếng đờn lời ca bay xa hơn

Là một trong những “chiếc nôi” quan trọng của đờn ca tài tử (ĐCTT), là “đất tài tử” khi đã sản sinh ra rất nhiều nghệ nhân đờn - ca nổi tiếng và có nhiều đóng góp cho loại hình nghệ thuật độc đáo của dân tộc, vì thế Bạc Liêu đã và đang đón nhiều đoàn làm phim của các đài truyền hình về đây thực hiện các chương trình về ĐCTT. Những hoạt động này góp phần giúp công tác bảo tồn ĐCTT ở quê hương bản Dạ cổ hoài lang càng “rôm rả” hơn rất nhiều!

Đoàn làm phim của Đài Truyền hình TP. HCM thực hiện chương trình về ĐCTT tại Bạc Liêu. Ảnh: N.V

Bạc Liêu không chỉ quyến rũ khách phương xa bằng tấm chân tình mộc mạc ẩn trong từng con người chân chất, mà còn có sức hút bằng nét văn hóa độc đáo. Và ĐCTT chính là một trong những “đặc sản” văn hóa tinh thần mà người Bạc Liêu luôn tự hào khi nhắc đến. Từ khi ĐCTT được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, thì Bạc Liêu đã trở thành "điểm hẹn văn hóa" trong toàn quốc. Minh chứng rõ ràng nhất là sau Festival ĐCTT quốc gia lần thứ I - Bạc Liêu 2014, có khá nhiều đoàn làm phim danh tiếng đến đây thực hiện những cảnh quay nhằm mục đích giới thiệu và quảng bá nét độc đáo của ĐCTT. Cứ thế, tiếng đờn lời ca đã và sẽ được “chắp cánh” bay xa hơn! 
Những ngày cuối tháng 11 vừa qua, Bạc Liêu đón đoàn làm phim thuộc Công ty giải trí MCV (phối hợp với Đài Truyền hình TP. HCM - HTV) đến thực hiện chương trình truyền hình thực tế Lữ khách 24h (phát sóng trên kênh HTV7) có nội dung về ĐCTT. Anh Nguyễn Tấn Giàu, đạo diễn chương trình cho biết: “Làm chương trình ở những nơi khác thì mang tính vận động, chủ yếu phục vụ nhu cầu giải trí, còn làm ở Bạc Liêu thì nghiêng về tính nghệ thuật dân gian. Bởi lẽ, nếu mang tiếng đến Bạc Liêu mà không biết, hoặc chưa thưởng thức ĐCTT thì vô nghĩa! Chúng tôi sẽ để người chơi tìm hiểu về ĐCTT bằng câu chuyện tự nhiên của họ. Thật ra, chỉ xuất hiện trong một chương trình với thời lượng vài chục phút thì không thể lột tả hết nét độc đáo của bộ môn nghệ thuật này ở Bạc Liêu. Nhưng mục đích của chúng tôi là thông qua chương trình, phong trào ĐCTT của Bạc Liêu sẽ được giới thiệu rộng rãi trên phạm vi toàn quốc”. 
Trực tiếp gặp gỡ những người lớn lên tại vùng đất Bạc Liêu, gắn liền cuộc sống với ĐCTT, nghe họ nói chuyện để hiểu sâu hơn về di sản văn hóa này - đó là tiêu chí mà chương trình muốn mang tới trải nghiệm mới cho khán giả, nhất là các bạn trẻ. “Đến Bạc Liêu mà không ghé qua Khu lưu niệm nghệ thuật ĐCTT Nam bộ và nhạc sĩ Cao Văn Lầu thì xem như chưa đến Bạc Liêu. Hơn nữa, cho người chơi được nghe nghệ nhân ca và tập ca thử cũng là một thử thách của chương trình và thử thách bản thân họ”, anh Nguyễn Tấn Giàu nói thêm. Từ thử thách của chương trình Lữ khách 24h đã mở ra một hướng mới cho công tác bảo tồn ĐCTT ở Bạc Liêu. Để cho một người chưa biết về ĐCTT trải nghiệm, từ đó kích thích họ tự tìm hiểu về loại hình âm nhạc dân tộc độc đáo này - là cách bảo tồn hiện đại thông qua các chương trình truyền hình thực tế. Bạn Tăng Thị Thanh Tuyền (MC của kênh Yan TV, người chơi trong chương trình) chia sẻ: “Trước đây tôi chỉ biết sơ sài về bản Dạ cổ hoài lang là một sáng tác của cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu, cũng như về ĐCTT. Nhưng khi tham gia chương trình, tôi biết nhiều hơn về loại hình nghệ thuật độc đáo của Nam bộ. Sau chương trình, tôi đã có thêm động lực tìm hiểu sâu hơn về ĐCTT. Và thật vui khi lần đầu tiên trải nghiệm, tôi đã làm rất tốt thử thách của chương trình là ca theo điệu thức Long ngâm trong bài ca về nữ anh hùng liệt sĩ Lê Thị Riêng”. Niềm vui khi vượt qua thử thách của các bạn tham gia chương trình dường như cũng lớn bằng niềm vui của người dân Bạc Liêu. Bởi lẽ, “đặc sản” văn hóa tinh thần của quê mình đã được chào đón, tiếp cận một cách đầy hứng khởi và nhiệt tình như thế. 
Trước đó, năm 2015 đoàn làm phim của Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) đã đến Bạc Liêu làm phim tài liệu về ĐCTT với tên gọi “Vọng khúc trời Nam”. Và theo Sở VH-TT&DL, vào cuối tháng 12 tới, Bạc Liêu tiếp tục đón đoàn làm phim của đơn vị này đến thực hiện chương trình hành trình di sản văn hóa. Chương trình này ghi hình các tỉnh chọn lọc ở 3 miền Bắc - Trung - Nam, và Bạc Liêu được chọn làm đại diện của miền Nam. Chương trình hành trình di sản văn hóa (với sự tham gia của Bạc Liêu) sẽ được phát sóng trên kênh VTV1 ngay sau thời khắc giao thừa tết Nguyên đán 2017 trôi qua, được kỳ vọng sẽ càng làm “động lòng” hơn những người yêu loại hình nghệ thuật âm nhạc dân tộc. 
Tự hào làm sao khi “đặc sản” văn hóa của Bạc Liêu được yêu thích và chọn là đại diện để giới thiệu, quảng bá "chắp cánh" cho tiếng đờn, lời ca bay xa hơn. 
Ngọc Vũ