Thứ hai, 16-11-26 10:20:07
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

“Chiếc nôi”ấm nuôi dưỡng nghệ thuật Khmer

Báo Cà Mau

Nếu chùa Khmer là thiết chế sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng, thì gia đình là “chiếc nôi” để nuôi dưỡng tâm hồn, tình yêu nghệ thuật dân tộc. Chính truyền thống gia đình đã tạo dưỡng chất để nghệ thuật truyền thống Khmer giữ được sức sống bền bỉ, qua bao thăng trầm của lịch sử vẫn được kế thừa và tỏa sáng.

Vợ chồng anh Danh Suộl - chị Na Uy (thứ hai và ba từ phải sang) biểu diễn trong một tiết mục nghệ thuật. Ảnh: H.T

HỒN DÂN TỘC DƯỚI NHỮNG MÁI NHÀ

Đến nhà nghệ nhân Danh Sậm (ấp Đầu Sấu Đông, xã Lộc Ninh, huyện Hồng Dân), tôi ngỡ như đang bước vào một nhà trưng bày về nhạc cụ dân tộc. Trong ngôi nhà cấp 4 khá nhỏ, là nơi sinh hoạt của gia đình 3 thế hệ, có rất nhiều loại nhạc cụ Khmer do ông chế tác. Đến nay, ông là người Khmer duy nhất được trao tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú trong lĩnh vực trình diễn nghệ thuật dân gian ở Bạc Liêu.

Dưới mái nhà nhuốm màu rêu phong, ông Sậm đã thắp lên “ngọn lửa” tình yêu văn hóa dân tộc bằng cách chỉ dạy cho con trai út - anh Danh Tuôl cách chơi từng loại nhạc cụ. Giai điệu của âm nhạc Khmer ngày ngày vang vọng ở nơi này!

Không chỉ dạy cách chơi nhạc cụ, ông Sậm còn truyền cho con tài nghệ chế tác nhạc cụ. Ông trui rèn cho anh Tuôl cảm âm, sự khéo léo để biến những chất liệu bằng gỗ, da, đồng, sắt tưởng chừng vô hồn trở thành nhạc cụ có giai điệu hết sức độc đáo. Thừa hưởng tài hoa của cha, anh Danh Tuôl giờ đây đã là một nghệ nhân chế tác nhạc cụ nổi tiếng. Nhiều nhạc cụ do anh sáng tạo đã được dùng phục vụ trong các lễ hội ở chùa Khmer. Cứ mỗi lần gia đình có dịp sum họp đông đủ, nghệ nhân Danh Sậm và các con cháu lại cùng nhau hòa tấu nhạc cụ để lưu giữ tình yêu văn hóa dân tộc.

Có một nơi mà nhiều gia đình đã, đang giữ hồn dân tộc là tại Đoàn nghệ thuật tổng hợp Khmer Bạc Liêu. Đó là gia đình anh Thạch Thiệu - chị Hiệu Thị Liên, gia đình anh Danh Suộl - chị Na Uy, gia đình anh Tha Va Ry - chị Lắc Kha Na, gia đình anh Lý On - chị Thu Hương. Họ đã yêu nhau từ xuất phát điểm là tình yêu nghệ thuật Khmer, rồi cùng nhau giữ gìn những điệu múa, lời ca và đang trao truyền tình yêu đó cho con mình.

Nghệ nhân Danh Sậm dạy cháu ngoại chơi nhạc cụ Khmer.

TỎA SẮC HƯƠNG GIỮA ĐỜI THƯỜNG

Không chỉ gìn giữ nghệ thuật như một truyền thống tốt đẹp của gia đình, nhiều người còn mang tinh hoa văn hóa dân tộc lan tỏa trong cộng đồng. Tuy không còn được thực hiện đam mê điêu khắc do mắc bệnh tim, nhưng ông Danh Tài (phường Hộ Phòng, TX. Giá Rai) vẫn thường đến chùa Hộ Phòng cũ để tư vấn việc xây dựng chính điện. Đây là công trình do ông tự tay thiết kế, xây dựng lúc còn khỏe. Dắt tôi đi một vòng ngôi chùa, ông chỉ những công trình, hoa văn tinh xảo được tạo nên từ bàn tay, óc sáng tạo của ông.

Ngoài truyền tài vẽ họa tiết lại cho các con, ông Danh Tài còn là thầy của nhiều thanh niên Khmer trong tỉnh có đam mê với nghệ thuật điêu khắc. Dạy nghề miễn phí, nuôi cơm, cho tiền đi lại cho những học viên có hoàn cảnh khó khăn…, ông đã đào tạo ra nhiều nghệ nhân trẻ. Nhiều người giờ đây đã đi làm nghề, có cuộc sống ổn định và nhất là góp phần gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa Khmer truyền thống.

Còn nghệ nhân Danh Sậm thì đã gần 80 tuổi vẫn tận tình đào tạo các thành viên trong đội nhạc ngũ âm chùa Đầu Sấu (xã Lộc Ninh) - đội do ông đề xuất với Trụ trì, Ban quản trị chùa để thành lập. Những cây đàn Chùm Riêng, đàn Chpay… được trưng bày tại chùa cũng là của nghệ nhân này trao tặng như một minh chứng cho cả cuộc đời dành trọn đam mê cho âm nhạc Khmer.

Về phum sóc trong những ngày xuân chạm ngõ, nghe chuyện những gia đình Khmer nuôi dưỡng, phát huy giá trị nghệ thuật, càng cảm nhận rõ sức sống mãnh liệt của văn hóa Khmer. Mỗi gia đình như một đóa hoa sala tỏa sắc hương giữa đời thường.

NGỌC ANH

THÔNG BÁO

Rà soát công tác chấm ảnh Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026

Sáng 13/11, Ban Tổ chức Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026 tổ chức cuộc họp với Ban Giám khảo nhằm rà soát hồ sơ và thống nhất quy trình chấm ảnh dự thi.

7 giọng ca xuất sắc vào Chung kết xếp hạng “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 12/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, đêm thi thứ hai vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026” diễn ra sôi nổi, khép lại với nhiều cung bậc cảm xúc. Qua hai đêm tranh tài, Ban Tổ chức đã lựa chọn 7 thí sinh xuất sắc nhất bước vào Vòng Chung kết xếp hạng và trao giải.

Người trẻ và niềm đam mê nhạc cụ dân tộc

Dù âm nhạc đương đại và xu hướng giải trí trên nền tảng số ngày càng chiếm ưu thế, nhưng tiếng đàn kìm, đàn tranh, guitar phím lõm hay những nhạc cụ truyền thống của đồng bào Khmer vẫn có sức sống riêng trong đời sống văn hoá Cà Mau.

Gần 6.800 vận động viên sẵn sàng chinh phục giải Marathon Cà Mau 2026

Trong hai ngày 14 và 15/11, Giải chạy Marathon Cà Mau 2026 - Cúp Petrovietnam với chủ đề “Điểm hẹn Cà Mau” sẽ diễn ra tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau (đường Lê Duẩn, phường An Xuyên).

Khai mạc vòng Chung kết “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 11/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ và Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026”. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng CTV và phát trên các nền tảng số của đơn vị.

Khóm Công Điền rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết

Chiều 11/11, đồng chí Lâm Văn Bi, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, đã đến tham dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026 cùng bà con Nhân dân Khóm Công Điền (phường Vĩnh Trạch).

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I - năm 2026: 18 thí sinh tranh tài vòng Chung kết

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026, do Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau tổ chức, là sân chơi âm nhạc hấp dẫn, thu hút 140 thí sinh đến từ các địa phương, đơn vị trong tỉnh tham gia. Qua vòng tuyển chọn, 74 thí sinh xuất sắc bước vào vòng Bán kết với 4 buổi thi diễn sôi nổi. Sau 4 buổi thi diễn Bán kết, 18 thí sinh xuất sắc được chọn bước vào Chung kết.

Hơn 700 học sinh trải nghiệm di sản văn hoá Cà Mau

Chiều 11/11, Bảo tàng tỉnh Cà Mau phối hợp với Phòng Văn hoá - Xã hội phường Bạc Liêu và Trường THPT Chuyên Bạc Liêu tổ chức chương trình trải nghiệm di sản với chủ đề “Cà Mau - Hội tụ sắc màu văn hoá phương Nam” cho hơn 700 học sinh trên địa bàn.

Sôi nổi cuộc thi nâng cao năng lực Ban vận động ấp xây dựng đời sống văn hoá

Sáng 11/11, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau phối hợp UBND xã Phước Long tổ chức Cuộc thi Nâng cao năng lực các thành viên Ban vận động ấp trong thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”.