“Nóng” chuyện giải quyết rác thải

Việc xử lý rác thải, hạn chế ô nhiễm môi trường luôn là vấn đề quan tâm hàng đầu của người dân cũng như của các cấp chính quyền. Ngoài vấn đề ý thức của người dân trong việc bảo vệ môi trường như không được xả rác thải bừa bãi thì vấn đề các bãi rác và việc xử lý rác cũng đang hết sức “nóng”.

Công nhân Trung tâm Dịch vụ đô thị xử lý rác thải tại bãi rác Tân Tạo (huyện Vĩnh Lợi). Ảnh: M.Đ

Từ năm 2007, tỉnh đã đầu tư xây dựng bãi xử lý chất thải rắn trên địa bàn thị trấn Châu Hưng (huyện Vĩnh Lợi) - công trình nằm trong khuôn khổ dự án Cấp thoát nước và vệ sinh môi trường do Chính phủ Úc tài trợ. Bãi xử lý rác này được đầu tư xây dựng trên diện tích 12,67ha với công nghệ xử lý là chôn lấp, ủ rác để phân hủy tự nhiên. Hiện nay mỗi ngày bãi rác này tiếp nhận hơn 90 tấn rác, là nơi giải quyết chủ yếu lượng rác thải của thành phố Bạc Liêu và huyện Vĩnh Lợi. Tuy nhiên, quá trình vận hành bãi rác này đến nay đã quá tải và phát sinh nhiều vấn đề về môi trường. Do bãi rác quá tải nên các khu vực chôn lấp rác cũng không còn đảm bảo về vấn đề vệ sinh, mùi rác thải, ô nhiễm là không tránh khỏi. Nhu cầu cấp bách hiện nay là việc phải xây dựng nhà máy xử lý rác thải, bởi không bao lâu, với công nghệ xử lý của bãi rác là chôn lấp, ủ rác thì bãi rác sẽ nhanh chóng bị lấp đầy hoàn toàn.

Đó là chuyện ở thành thị, vấn đề càng trở nên khó giải quyết ở khu vực nông thôn, khi việc thu gom rác đang hết sức nan giải. Hầu hết các địa phương tự thu gom và xử lý rác tại chỗ như chôn lấp rác hoặc đốt. Tuy nhiên, không khó để nhận thấy, rác thải trong sinh hoạt của người dân nông thôn hiện tại bị tuôn xuống kênh rạch, sông ngòi. Nhiều con kênh gần như bị bức tử vì rác. Rác tràn cả ra đường, ô nhiễm nguồn nước.

Hay như vấn đề tập trung rác thải ở chợ Xa Bảo (xã Châu Hưng A, huyện Vĩnh Lợi) gây bức xúc cho tiểu thương và các hộ dân sống lân cận. Hàng ngày, nhân viên quét dọn lại tập kết rác về một góc trước nhà lồng chợ để... đốt. “Ngày nắng thì chúng tôi phải ngửi mùi nylon khét, ngày mưa thì phải chịu mùi hôi thối bốc lên, đó là chưa kể đến việc ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân. Chúng tôi rất mong chính quyền địa phương nhanh chóng giải quyết tình trạng này...”, bà Yến - chủ tiệm tạp hóa Tô Châu bức xúc cho biết.

Trong bối cảnh ngân sách Nhà nước còn nhiều khó khăn, việc đầu tư xây dựng các điểm xử lý rác này chủ yếu được thực hiện thông qua hình thức xã hội hóa, mời gọi đầu tư. Các doanh nghiệp khi đầu tư vào lĩnh vực này sẽ được hưởng nhiều ưu đãi (về đất đai, thuế, xây dựng hạ tầng đến chân công trình...) theo quy định hiện hành. UBND tỉnh đang chỉ đạo các cơ quan, đơn vị chức năng phối hợp với UBND các huyện, thị xã, thành phố tích cực thực hiện công tác xúc tiến đầu tư và đã có một số nhà đầu tư tiếp cận, xin đầu tư xử lý rác thải. Trong đó, đối với tỉnh đã lựa chọn được nhà đầu tư là Công ty TNHH Một thành viên ANA Bạc Liêu đầu tư xây dựng Nhà máy xử lý rác mới (có cùng vị trí với bãi xử lý rác hiện hữu) theo công nghệ đốt kết hợp với tái chế rác thải. Nhà máy dự kiến có công suất xử lý 245 tấn rác/ngày sẽ đáp ứng nhu cầu xử lý rác thải của địa phương...

Đối với các huyện, thị xã còn lại, UBND tỉnh cũng rất quan tâm trong việc quy hoạch, đầu tư xây dựng các điểm xử lý rác tập trung ở các địa phương. Nhìn vào Quy hoạch quản lý chất thải rắn tỉnh Bạc Liêu đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 (theo Quyết định số 1393/QĐ-UBND ngày 28/8/2014), tỉnh có nhiều dự án bãi chôn lấp hợp vệ sinh tại thị xã Giá Rai, huyện Đông Hải và huyện Hòa Bình. Vấn đề còn lại là các nhà đầu tư (theo hướng xã hội hóa) và việc khuyến khích cũng như lựa chọn nhà đầu tư. Tuy nhiên, đây không phải là lĩnh vực đầu tư mang nhiều lợi nhuận nên không thu hút được nhiều nhà đầu tư tham gia, nhất là khi các nhà đầu tư không có kinh nghiệm trên lĩnh vực này.

Kim Phượng