Thứ hai, 16-11-26 17:49:24
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

“Phong điều vũ thuận”

Báo Cà Mau

Tại các đình làng ở Bạc Liêu, ngoài bức hoành phi “quốc thái dân an” như đã đề cập trong chuyên mục này kỳ trước còn có một bức hoành phi khác là “phong điều vũ thuận”. Trong khi cụm từ “quốc thái dân an” mang tính “vĩ mô” thì cụm từ “phong điều vũ thuận” lại có ý nghĩa thực tế hơn. Bởi sản xuất, nhất là sản xuất nông nghiệp, cho dù trong thời đại ngày nay, khoa học - kỹ thuật tiên tiến nhưng vẫn phải rất cần vai trò điều tiết của “nhà trời”, huống chi là xưa kia cách đây hàng trăm, hàng ngàn năm. Chỉ khi “phong điều vũ thuận” (gió điều hòa, mưa phù hợp) thì cây cối mới tốt tươi, vạn vật mới sinh sôi nảy nở. Qua đó, đời sống vật chất của con người mới được nâng lên.

Nhằm là xứ nông nghiệp nên ở các đình làng, ngoài lễ Kỳ yên còn có lễ Hạ điền và Thượng điền. Lễ Hạ điền là lễ được tổ chức vào đầu mùa mưa, có ý nghĩa như lễ xuống đồng, bắt đầu một mùa vụ mới. Lễ Thượng điền được tổ chức vào cuối mùa mưa, khi mùa màng (lúa) vừa thu hoạch xong. Tuy nhiên do lễ Kỳ yên, lễ Hạ điền, lễ Thượng điền có nghi thức cúng lễ gần giống nhau nên có nhiều nơi gộp lại thành 2 lễ: lễ Kỳ yên Hạ điền hoặc lễ Kỳ yên Thượng điền. Điều cần chú ý là mỗi đình trong năm chỉ tổ chức lễ Kỳ yên 1 lần nhưng đều phải tổ chức đủ cả 2 lần lễ Hạ điền và lễ Thượng điền. Như vậy, nếu đình nào làm lễ Kỳ yên Hạ điền thì chỉ làm thêm lễ Thượng điền. Hoặc ngược lại, nếu làm lễ Kỳ yên Thượng điền thì chỉ làm lễ Hạ điền. Chớ không phải làm lễ Kỳ yên Hạ điền rồi làm lễ Kỳ yên Thượng điền nữa (không tổ chức 3 lần lễ Kỳ yên trong năm).

Có người cho rằng cách gọi lễ Hạ điền và Thượng điền như thế là “ngược” vì theo thứ tự, “thượng” trước, “hạ” sau. Vậy phải đổi lại là lễ Thượng điền là lễ được tổ chức vào đầu mùa mưa (lễ xuống giống); lễ Hạ điền được tổ chức vào cuối mùa vụ. Chớ không phải theo nghĩa “hạ” là “xuống” (xuống giống), “thượng” là “lên” (đem lên cất giữ).

Nhưng cho dù hiểu theo cách nào thì lễ Hạ điền và Thượng điền đều không ngoài ý nghĩa nhân lễ này, cầu cho “phong điều vũ thuận” để mùa màng được thuận lợi.

Ở một số đình, trong lễ Kỳ yên, có một sớ gởi cho chư thần có câu: “Nhất sái thiên thanh (Một là trời xanh - thanh bình); Nhị sái địa linh (Hai là đất linh ứng - tươi tốt); Tam sái nhân trường (Ba là người được sống lâu); Tứ sái quỷ diệt hình (Bốn là quỷ dữ bị tiêu diệt)”.

Như vậy, việc “cầu an” đã được cụ thể hóa hơn nữa là không chỉ cầu mong cho “mưa thuận gió hòa”, “đất đai tươi tốt” mà còn cầu cho con người được sống lâu và quỷ (biểu tượng chỉ cái ác, kẻ ác) bị tiêu diệt…

T.C

THÔNG BÁO

Rà soát công tác chấm ảnh Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026

Sáng 13/11, Ban Tổ chức Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026 tổ chức cuộc họp với Ban Giám khảo nhằm rà soát hồ sơ và thống nhất quy trình chấm ảnh dự thi.

7 giọng ca xuất sắc vào Chung kết xếp hạng “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 12/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, đêm thi thứ hai vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026” diễn ra sôi nổi, khép lại với nhiều cung bậc cảm xúc. Qua hai đêm tranh tài, Ban Tổ chức đã lựa chọn 7 thí sinh xuất sắc nhất bước vào Vòng Chung kết xếp hạng và trao giải.

Người trẻ và niềm đam mê nhạc cụ dân tộc

Dù âm nhạc đương đại và xu hướng giải trí trên nền tảng số ngày càng chiếm ưu thế, nhưng tiếng đàn kìm, đàn tranh, guitar phím lõm hay những nhạc cụ truyền thống của đồng bào Khmer vẫn có sức sống riêng trong đời sống văn hoá Cà Mau.

Gần 6.800 vận động viên sẵn sàng chinh phục giải Marathon Cà Mau 2026

Trong hai ngày 14 và 15/11, Giải chạy Marathon Cà Mau 2026 - Cúp Petrovietnam với chủ đề “Điểm hẹn Cà Mau” sẽ diễn ra tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau (đường Lê Duẩn, phường An Xuyên).

Khai mạc vòng Chung kết “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 11/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ và Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026”. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng CTV và phát trên các nền tảng số của đơn vị.

Khóm Công Điền rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết

Chiều 11/11, đồng chí Lâm Văn Bi, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, đã đến tham dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026 cùng bà con Nhân dân Khóm Công Điền (phường Vĩnh Trạch).

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I - năm 2026: 18 thí sinh tranh tài vòng Chung kết

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026, do Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau tổ chức, là sân chơi âm nhạc hấp dẫn, thu hút 140 thí sinh đến từ các địa phương, đơn vị trong tỉnh tham gia. Qua vòng tuyển chọn, 74 thí sinh xuất sắc bước vào vòng Bán kết với 4 buổi thi diễn sôi nổi. Sau 4 buổi thi diễn Bán kết, 18 thí sinh xuất sắc được chọn bước vào Chung kết.

Hơn 700 học sinh trải nghiệm di sản văn hoá Cà Mau

Chiều 11/11, Bảo tàng tỉnh Cà Mau phối hợp với Phòng Văn hoá - Xã hội phường Bạc Liêu và Trường THPT Chuyên Bạc Liêu tổ chức chương trình trải nghiệm di sản với chủ đề “Cà Mau - Hội tụ sắc màu văn hoá phương Nam” cho hơn 700 học sinh trên địa bàn.

Sôi nổi cuộc thi nâng cao năng lực Ban vận động ấp xây dựng đời sống văn hoá

Sáng 11/11, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau phối hợp UBND xã Phước Long tổ chức Cuộc thi Nâng cao năng lực các thành viên Ban vận động ấp trong thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”.