Thứ hai, 16-11-26 18:11:50
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

“Quốc thái dân an”

Báo Cà Mau

Lễ Kỳ yên là một lễ quan trọng nhất của đình làng. Lễ này không chỉ diễn ra trong tháng Giêng mà còn diễn ra trong các tháng còn lại của năm âm lịch, mặt khác cũng không tổ chức cùng một ngày hoặc cùng một thời gian (nhiều ngày) mà tùy theo từng đình làng cụ thể. Có đình lại đáo lệ 3 năm tổ chức một lễ Kỳ yên lớn hơn bình thường (2 năm còn lại) gọi là Đại lễ Kỳ yên.

“Kỳ yên” có nguồn gốc từ chữ Hán, có nghĩa là “cầu an”. Việc tổ chức lễ Kỳ yên cho dù có những hình thức khác nhau tùy theo mỗi địa phương nhưng mục đích chung là nhằm cầu xin thần đình (thành hoàng) phù hộ cho làng được yên bình. Trong 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược trước đây, “cầu an” còn có một ý nghĩa dùng để chỉ một số người sợ tổn hại về sinh mạng, tài sản, không đứng hẳn về “phe” nào, chỉ làm ăn buôn bán, không tham gia chính trị. Ở đây, “cầu an” có nghĩa gốc là cầu xin cho được yên bình.

Ước mơ làng xóm yên bình là một mong ước mang tính cộng đồng, mang tính xã hội và văn hóa rất cao. Bởi ở một số tín ngưỡng dân gian khác, thậm chí người theo các tôn giáo khi cầu xin thần thánh phù hộ thì thường cầu xin riêng cho mình, mở rộng hơn một chút là cho gia đình, cha mẹ, chồng vợ, con cái...

Tại các đình làng, có những bức hoành phi thể hiện rất rõ tính cầu yên bình không chỉ cho “bá tánh” mà còn cả cho quốc gia là: “quốc thái dân an”. Trong 4 chữ này, vế đầu tiên là quốc gia, kế đến mới là dân. Quốc gia có thái bình thì nhân dân mới yên bình.

Kể từ khi lập quốc đến nay, Việt Nam trải qua nhiều cuộc chiến tranh, đa phần là những cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, do vậy, mong ước quốc gia thái bình” là mong ước đầu tiên nhất để cầu xin thần thánh, ở đây là thành hoàng đình làng gia hộ. Sau khi quốc gia được thái bình thì mới cầu đến nhân dân yên bình (dân an). Cho dù 2 vế “quốc thái” và “dân an” là 2 vế đẳng lập cùng trong một câu nhưng được thể hiện cái trước, cái sau. “Dân an” chưa hẳn là hệ quả của “quốc thái” mà sau khi “quốc thái” còn phải lo cho “dân an”. “Quốc thái” hàm nghĩa quốc gia thái bình, không có chiến tranh chống xâm lược từ bên ngoài, còn “dân an” hàm nghĩa được yên bình trong quốc nội.

Trước đây, trong lễ Kỳ yên, phần lễ chiếm phần quan trọng hơn phần hội. Nhưng hiện nay, khi lễ Kỳ yên được tổ chức, các hoạt động khác mang tính hội lại có phần trội hơn. Dân chúng, nhất là giới thanh niên đến lễ Kỳ yên không phải đến để cầu khấn mà chỉ yếu là để vui chơi. Do đó, ý nghĩa nhân văn cầu cho “quốc thái dân an” có phần nhạt đi.

T.C

THÔNG BÁO

Rà soát công tác chấm ảnh Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026

Sáng 13/11, Ban Tổ chức Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026 tổ chức cuộc họp với Ban Giám khảo nhằm rà soát hồ sơ và thống nhất quy trình chấm ảnh dự thi.

7 giọng ca xuất sắc vào Chung kết xếp hạng “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 12/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, đêm thi thứ hai vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026” diễn ra sôi nổi, khép lại với nhiều cung bậc cảm xúc. Qua hai đêm tranh tài, Ban Tổ chức đã lựa chọn 7 thí sinh xuất sắc nhất bước vào Vòng Chung kết xếp hạng và trao giải.

Người trẻ và niềm đam mê nhạc cụ dân tộc

Dù âm nhạc đương đại và xu hướng giải trí trên nền tảng số ngày càng chiếm ưu thế, nhưng tiếng đàn kìm, đàn tranh, guitar phím lõm hay những nhạc cụ truyền thống của đồng bào Khmer vẫn có sức sống riêng trong đời sống văn hoá Cà Mau.

Gần 6.800 vận động viên sẵn sàng chinh phục giải Marathon Cà Mau 2026

Trong hai ngày 14 và 15/11, Giải chạy Marathon Cà Mau 2026 - Cúp Petrovietnam với chủ đề “Điểm hẹn Cà Mau” sẽ diễn ra tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau (đường Lê Duẩn, phường An Xuyên).

Khai mạc vòng Chung kết “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 11/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ và Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026”. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng CTV và phát trên các nền tảng số của đơn vị.

Khóm Công Điền rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết

Chiều 11/11, đồng chí Lâm Văn Bi, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, đã đến tham dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026 cùng bà con Nhân dân Khóm Công Điền (phường Vĩnh Trạch).

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I - năm 2026: 18 thí sinh tranh tài vòng Chung kết

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026, do Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau tổ chức, là sân chơi âm nhạc hấp dẫn, thu hút 140 thí sinh đến từ các địa phương, đơn vị trong tỉnh tham gia. Qua vòng tuyển chọn, 74 thí sinh xuất sắc bước vào vòng Bán kết với 4 buổi thi diễn sôi nổi. Sau 4 buổi thi diễn Bán kết, 18 thí sinh xuất sắc được chọn bước vào Chung kết.

Hơn 700 học sinh trải nghiệm di sản văn hoá Cà Mau

Chiều 11/11, Bảo tàng tỉnh Cà Mau phối hợp với Phòng Văn hoá - Xã hội phường Bạc Liêu và Trường THPT Chuyên Bạc Liêu tổ chức chương trình trải nghiệm di sản với chủ đề “Cà Mau - Hội tụ sắc màu văn hoá phương Nam” cho hơn 700 học sinh trên địa bàn.

Sôi nổi cuộc thi nâng cao năng lực Ban vận động ấp xây dựng đời sống văn hoá

Sáng 11/11, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau phối hợp UBND xã Phước Long tổ chức Cuộc thi Nâng cao năng lực các thành viên Ban vận động ấp trong thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”.