“Thơ tình cuối mùa thu”: Mối giao cảm ngọt ngào giữa thơ và nhạc

Mùa thu dịu dàng trở thành nguồn cảm hứng bất tận của biết bao thế hệ những người cầm bút. Dù đi vào thơ ca, âm nhạc, hội hoạ hay bất cứ loại hình nghệ thuật nào, ai ai cũng dễ dàng nhận ra trong từng tác phẩm sự giao hoà giữa đất trời, lòng người, lắng dịu bao dư vị ngọt ngào, trong trẻo.

Mùa thu dịu dàng trở thành nguồn cảm hứng bất tận của biết bao thế hệ những người cầm bút. Dù đi vào thơ ca, âm nhạc, hội hoạ hay bất cứ loại hình nghệ thuật nào, ai ai cũng dễ dàng nhận ra trong từng tác phẩm sự giao hoà giữa đất trời, lòng người, lắng dịu bao dư vị ngọt ngào, trong trẻo.

Một trong những “bản tình ca mùa thu” đẹp đến nao lòng về tình yêu đôi lứa là giai phẩm “Thơ tình cuối mùa thu” của nữ sĩ Xuân Quỳnh, được chắp cánh bởi những giai điệu âm nhạc trữ tình, tài hoa của cố Nhạc sĩ Phan Huỳnh Ðiểu.

Minh hoạ: Hoàng Vũ

Có lẽ, không một trái tim đa cảm nào có thể giấu được thổn thức khi thả hồn mình giữa trời thu mênh mang trong khoảnh khắc:

Cuối trời mây trắng bay

Lá vàng thưa thớt quá

Phải chăng lá về rừng

Mùa thu đi cùng lá.

Ðẹp thay khi trong những vần thơ tha thiết kia đã có sẵn nhạc tính, nên những giai điệu ngọt ngào cứ thế tự nhiên được rung lên đầy cảm xúc:

Mùa thu ra biển cả

Theo dòng nước mênh mông

Mùa thu vào hoa cúc

Chỉ còn anh và em…

Hãy lắng lòng lại để chiêm nghiệm những câu thơ mộc mạc mà rất tình này, khi nó được lặp lại đến 4 lần trong bài thơ, và cũng là điểm nhấn được luyến láy nhiều nhất trong bài hát, câu “Chỉ còn anh và em”. Giản đơn mà sâu sắc, chừng ấy là đủ để khẳng định một tình yêu lứa đôi son sắt thuỷ chung, băng qua thời gian, tuổi tác.

Niềm tin đó thêm một lần nữa được kiểm chứng dẫu thời gian vẫn trôi, mùa thu đã cũ, ngoái lại nhìn quá khứ nuối tiếc một chút thôi, để biết yêu thương và nâng niu nhiều hơn khi đã cùng nhau đi qua bề bộn thăng trầm:

Tình ta như hàng cây

Ðã yên mùa bão gió

Tình ta như dòng sông

Ðã yên ngày thác lũ.

Trời gian như ngọn gió

Mùa đi cùng tháng năm

Tuổi theo mùa đi mãi

Chỉ còn anh và em…

Có khi, “Thơ tình cuối mùa thu” nghe như một lời tự sự về chút tình riêng tư của chính tác giả. Lúc khác, đó lại như là một lời nhắn nhủ nhẹ nhàng, đầy trìu mến của những đôi lứa đang yêu, về dự cảm thời gian sẽ mang theo tình yêu và tuổi trẻ của mình xuôi về quá vãng. Hiểu cách nào cũng hay, cũng tình. Lời thơ, giai điệu âm nhạc dàn trải toàn bài mang đến một chút dư vị buồn man mác nhưng sâu lắng, ngọt đằm. Ðặc biệt, thành công của tuyệt phẩm này là bất cứ người đọc thơ, người nghe nhạc nào cũng có thể dễ dàng bắt gặp chính mình, chuyện tình của mình ở đó, để rồi lay thức bao rung cảm xốn xang giữa tiết trời heo may bảng lảng trong mối giao hoà bất tận giữa thiên nhiên với con người.

Giá trị của tuyệt phẩm này còn được thể hiện ở thông điệp ngợi ca tình yêu thuỷ chung son sắt, dù đi qua thăng trầm dâu bể, bản tình ca lứa đôi vẫn được ngân lên da diết, tiếp nối đời đời, trường tồn với thời gian. Dẫu anh và em đã là những người của mùa thu cũ, của mùa yêu xa, thì ngoài kia “Kìa bao người yêu mới/ Ði qua vùng heo may…”, họ cũng như mình đấy thôi, đã và đang nắm tay nhau đi qua mùa thu, đi qua vùng tuổi trẻ tràn trề khát vọng cùng yêu dấu đong đầy và sẽ viết tiếp những bài ca tình yêu mới.

Cuộc gặp gỡ đầy duyên nợ giữa hai tâm hồn đa cảm, tài hoa khiến cho mối giao cảm giữa thơ và nhạc đạt đến sự thăng hoa tuyệt đỉnh. Cơ duyên đó đã để lại cho bao lứa đôi một “bản tình ca mùa thu” ngọt ngào, lắng sâu những cảm xúc đẹp, bất chấp sự bào mòn của tuổi tác, thời gian./.

Ngô Thế Lâm