10 năm, 2 Festival

Giữa năm 2014, Bạc Liêu đăng cai Festival Đờn ca tài tử (ĐCTT) quốc gia lần I. Cuối năm 2024 này, Festival nghề Muối Việt Nam - Bạc Liêu 2024 cũng diễn ra ở đây!

10 năm, 2 Festival tầm cỡ quốc gia tôn vinh các di sản văn hóa: một đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, còn nghề muối cũng đã được Bộ VH-TT&DL công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Nỗ lực và tâm huyết

Còn nhớ, cách đây 10 năm, trước thềm diễn ra Festival ĐCTT quốc gia lần I - Bạc Liêu 2014, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Chỉ thị 33 ngày 20/9/2013 về việc tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng đối với công tác chuẩn bị Festival. Chỉ thị này nêu rõ tầm quan trọng của một Festival về văn hóa mang tầm vóc quốc gia và có tính quốc tế lần đầu tiên tổ chức tại Bạc Liêu. Một Festival vừa để tôn vinh một loại hình nghệ thuật độc đáo, vừa là cơ hội để tỉnh giới thiệu, quảng bá tiềm năng kinh tế, văn hóa, hình ảnh quê hương và con người Bạc Liêu.

Theo đó, từ vai trò chỉ đạo, điều hành tổ chức, cho đến sự cộng đồng trách nhiệm của các cấp, các ngành, sự tham gia tích cực của Nhân dân đã được huy động thành sức mạnh tổng hợp để có một Festival thành công ấn tượng!

Tinh thần khẩn trương, quyết liệt với quyết tâm chính trị cao ấy, một lần nữa đã và đang hiện diện ở Bạc Liêu, trước thềm diễn ra Festival tôn vinh, nâng tầm một di sản khác: nghề muối - hạt muối Việt Nam, và xứ muối Ba Thắc - Bạc Liêu nói riêng!

Ý tưởng về Festival nghề Muối đã được Bạc Liêu nhen nhóm ngay thời điểm nghề muối được Bộ VH-TT&DL công nhận là Di sản văn hóa vật thể quốc gia, cuối năm 2020. Nhiều động thái cũng đã được chuẩn bị khá xa. Trung tuần tháng 3/2024, đoàn cán bộ tỉnh do Bí thư Tỉnh ủy - Lữ Văn Hùng và Chủ tịch UBND tỉnh - Phạm Văn Thiều dẫn đầu đã có chuyến làm việc với Bộ NN&PTNT. Với sự chủ động này, Bạc Liêu thể hiện tâm huyết tổ chức thành công một Festival với các hoạt động phong phú, đa dạng và hấp dẫn về nội dung lẫn hình thức nhằm tôn vinh, phát triển nghề muối Việt Nam; quảng bá, giới thiệu và xây dựng hình ảnh đặc trưng, ấn tượng và thế mạnh của các sản phẩm muối và nghề muối ở Bạc Liêu và trong cả nước…

Tựu trung lại, Festival nghề Muối hướng đến mục đích cao nhất là nâng tầm giá trị hạt muối của Việt Nam, cũng giống như câu chuyện 10 năm trước, Festival về ĐCTT đã làm thăng hoa giá trị một loại hình nghệ thuật.

Trong khuôn khổ Lễ hội Nghề muối Việt Nam lần đầu tổ chức, sẽ có không gian trưng bày các mô hình, hiện vật, những tiến bộ kỹ thuật sản xuất, chế biến muối phía trước Nhà hát Cao Văn Lầu (Phường 1, TP. Bạc Liêu). Ảnh: N.Q

Nâng tầm giá trị di sản

Trong buổi họp báo đầu tiên công bố những nội dung liên quan đến Festival nghề Muối Việt Nam - Bạc Liêu 2024 “Hành trình trăm năm nghề muối - Đời người”, Chủ tịch UBND tỉnh - Phạm Văn Thiều nhiều lần lặp lại đại ý rằng, với Festival này, Bạc Liêu kỳ vọng sẽ mở ra một trang đời mới cho người làm muối cả nước nói chung, nhất là diêm dân xứ Bạc Liêu. Cần có câu chuyện nối dài để nâng cao giá trị hạt muối Việt Nam, nâng tầm hạt muối Bạc Liêu và đổi đời cho diêm dân là sứ mệnh và cũng là trọng trách “đặt lên vai” khi đăng cai Festival nghề Muối.

Lật lại câu chuyện 10 năm trước, đại diện Bộ VH-TT&DL lúc ấy đã đúc kết: “Festival ĐCTT lần đầu tiên tổ chức tại Bạc Liêu là một sự kiện đáng chú ý (theo hướng tích cực) trong các sự kiện văn hóa của cả nước, đã lan tỏa nhanh trong cả nước và trên thế giới, tạo cơ hội gặp gỡ cho đông đảo nghệ nhân, nhà khoa học, nhà nghiên cứu… Chưa có cuộc gặp gỡ nào đông đủ như lần này! Đây là niềm tự hào của đồng bào Nam Bộ, người Việt Nam và cả kiều bào ở nước ngoài, chứng tỏ với UNESCO rằng chính cộng đồng, người dân đã sáng tạo, gìn giữ và phát huy chứ không phải Nhà nước làm ra”.

Nhìn tới Festival nghề Muối lần này, hy vọng Bạc Liêu cũng sẽ tạo ấn tượng với những kỳ vọng đặt ra. Đó là những mục tiêu quan trọng đã được nêu rõ trong kế hoạch liên thông giữa Bộ NN&PTNT và UBND tỉnh Bạc Liêu: Tôn vinh, bảo tồn, phát triển nghề muối truyền thống, nâng cao giá trị nghề muối Việt Nam nói chung, của tỉnh Bạc Liêu nói riêng, qua đó khơi dậy tình yêu nghề truyền thống của thế hệ trẻ có trình độ tham gia vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, khởi nghiệp từ nghề muối; tổ chức sản xuất ngành nghề muối Việt Nam theo hướng hiện đại, nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị hạt muối; đặc biệt là tăng cường liên kết, hợp tác sản xuất, chế biến, kinh doanh muối trong nội bộ ngành Muối và với các lĩnh vực khác như du lịch, y tế, ẩm thực; đồng thời, phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa, di sản nghề muối ở Bạc Liêu và các địa phương tham gia…

Hàng loạt hoạt động sẽ diễn ra trước, trong Festival như truyền thông đã đưa tin. Trong các hoạt động này, người viết chú ý đến “Lễ khánh thành dự án nâng cấp cơ sở hạ tầng đồng muối Đông Hải”. Giá như chúng ta kịp thời ra mắt những dự án, công trình về muối và nghề muối trước thềm Festival thì câu chuyện sẽ hấp dẫn hơn, Bạc Liêu sẽ có cái để “khoe” khi đón bạn bè! Một tin cũng khá vui từ ông Mai Hoàng Việt - Giám đốc Khu văn hóa đa năng ngoài công lập Công tử Bạc Liêu, đơn vị này đang gấp rút tiến độ thi công để có một khách sạn mang tên Công tử Bạc Liêu bề thế, đạt chuẩn 4 sao đón du khách nhân dịp Festival nghề Muối Việt Nam - Bạc Liêu 2024!

Nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ là “tài sản chung” của 21 tỉnh, thành phố Nam Bộ. Muối cũng là nghề có mặt ở khá nhiều tỉnh, thành trên cả nước. Bạc Liêu chủ động nhận trọng trách đăng cai và được chọn là nơi đăng cai 2 Festival tôn vinh những “tài sản chung” này! Một Festival làm thăng hoa giá trị nghệ thuật ĐCTT với chủ đề “Tình người, tình đất phương Nam” 10 năm trước và một Festival nghề Muối sắp diễn ra với chủ đề “Nâng tầm giá trị hạt muối Việt Nam” - bằng nỗ lực tôn vinh những giá trị di sản văn hóa vật thể, phi vật thể của quốc gia, chắc chắn sẽ để lại ấn tượng đẹp đẽ, sâu sắc, định vị dấu ấn Bạc Liêu trên bản đồ đất nước trong mắt bạn bè cả nước và quốc tế.

CẨM THÚY