Ảnh và những dáng hình Bạc Liêu

Không có con số thống kê chính xác nào về những tập sách ảnh, tuyển tập ảnh nghệ thuật ở Bạc Liêu. Chỉ biết rằng, bất kỳ tuyển tập nào, điểm chung là sẽ tìm thấy ở đó những dáng hình Bạc Liêu đẹp rạng rỡ hoặc mang chiều sâu bản sắc văn hóa của vùng đất này. Vì ảnh thì được chụp qua những góc nhìn khác nhau, nhưng cái “tâm” và “tài” của người cầm máy ở Bạc Liêu gần như là điểm chung.

“Duyên nghề” đã cho tôi diễm phúc có được mối quan hệ thân tình với những nghệ sĩ nhiếp ảnh (NSNA) lão thành của Bạc Liêu. Một trong số ấy là NSNA Võ An Khánh. Và nhờ thân tình, tôi có trong tay 2 tập sách ảnh quý báu mà không nhiều người có được. Đó là sách ảnh tư liệu - nghệ thuật “Quê tôi thời chiến” và tập sách ảnh “Đường hạnh phúc”. 

Các đại biểu xem triển lãm ảnh thời sự - nghệ thuật chào mừng kỷ niệm 42 năm Ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2017). Ảnh: H.T
Đã hơn 40 năm kể từ ngày thống nhất đất nước, Bắc - Nam sum họp một nhà, cũng là hơn chừng ấy thời gian chúng ta đã hưởng cuộc sống độc lập - tự do - hạnh phúc. Thế nhưng, những thời khắc lịch sử để hôm nay chúng ta có được những điều quý báu đó, thì không thể nào quên! Bao nhiêu lượt lần giở từng trang sách ảnh của NSNA Võ An Khánh là bấy nhiêu lần tôi ngậm ngùi trước những khung ảnh “Quê tôi thời chiến”. Sự dũng cảm, kiên cường của người chiến binh cũng như nghị lực phi thường của người dân khi đối diện với chiến tranh; những bức ảnh về sự gian khổ, chết chóc cũng là nhằm nhắc nhở có một thời Việt Nam khổ đau mà ngoan cường như thế, đứng lên như thế; và những con người nơi vùng đất cực Nam Tổ quốc Bạc Liêu - Cà Mau đã anh hùng, gan dạ như thế để đất nước đơm hoa độc lập, kết trái tự do! Một Bạc Liêu thời chiến với những góc ảnh không thể nào quên, có đầy đủ trong những tuyển tập ảnh vô giá của NSNA Võ An Khánh!
Bước vào thời bình kiến thiết xây dựng quê hương, Bạc Liêu là một tỉnh nghèo nhưng luôn ôm ấp và quyết tâm thực hiện khát vọng vươn lên. Tất cả đều được tái hiện rất rõ trong từng khung ảnh của nhiều người cầm máy ở Bạc Liêu, đặc biệt là những NSNA tên tuổi như Trần Thị Thu Đông (Nhật Nam), Võ Văn Dũng (Nam Nhật), Lê Đức Toại, Đặng Quang Vinh, Lâm Thanh Liêm, Dương Văn Nhi, Phan Thanh Cường… Tên tuổi và cống hiến của họ cho quê hương bằng những đứa con tinh thần - nghệ thuật vô giá đã được tập hợp vào những tuyển tập ảnh có giá trị như: “Ảnh nghệ thuật Bạc Liêu” do Nhà xuất bản Phương Đông và Hội VH-NT Bạc Liêu xuất bản năm 2005 nhân kỷ niệm 30 năm giải phóng Bạc Liêu; “Ảnh và tranh nghệ thuật Bạc Liêu” do Nhà xuất bản Thông Tấn và Hội VH-NT Bạc Liêu xuất bản năm 2010 nhằm chào mừng Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Bạc Liêu lần thứ XIV (nhiệm kỳ 2010 - 2015); “Ảnh Văn hóa - Du lịch Bạc Liêu” do Liên hiệp các Hội VH-NT Bạc Liêu (gọi tắt là LHH) xuất bản năm 2014; và đặc biệt là tập ảnh nghệ thuật của NSNA Võ Văn Dũng và NSNA Trần Thị Thu Đông do Nhà xuất bản Thông Tấn phát hành năm 2016 như một món quà tặng Bạc Liêu thay lời tri ân của hai NSNA dành cho quê hương mình…
Những tuyển tập ảnh ra đời luôn trong những dịp đặc biệt. Việc tuyển chọn không quá khó khăn vì khi đã nâng niu, chăm chút thành hình từng bức ảnh thì tấm lòng của người nghệ sĩ và tài năng của họ nữa, đã gửi hết vào đó! Từng khung ảnh là mỗi dáng hình Bạc Liêu, rất đẹp, rất riêng của Bạc Liêu. Từ hình ảnh người thợ công nhân miệt mài trên công trình xây dựng, người phụ nữ chăm chỉ ra chợ sớm, bác nông dân cật lực với công việc hàng ngày, những chiếc áo xanh tình nguyện góp sức xây dựng quê hương, những điểm đến hấp dẫn của Bạc Liêu, và hàng loạt những công trình, phần việc mang dáng dấp Bạc Liêu… đều có trong ảnh. Nghệ thuật nhưng không xa rời thực tế, ngược lại, thời sự nhưng vẫn là những khoảnh khắc đắt giá, rất… nghệ thuật; đó là phong trào nhiếp ảnh Bạc Liêu qua các thời kỳ!
Nhưng ảnh vẫn chỉ là tư liệu, nếu ảnh không đến với công chúng. Sáng tác là một khâu, để cho sáng tác phổ biến và lan tỏa rộng rãi đến quần chúng nhân dân, đó là nhiệm vụ của ngành chức năng, đặc biệt là LHH. Trước đây, vào những dịp lễ kỷ niệm của đất nước, hoặc “đến hẹn lại lên”, LHH thường tổ chức những cuộc thi ảnh thời sự - nghệ thuật, ảnh nghệ thuật và sau đó triển lãm để ảnh được công chúng chiêm ngưỡng, giúp người dân hiểu hơn về sự đổi mới của quê hương mình qua từng khung ảnh. Còn những năm gần đây, điểm hẹn chính là Quảng trường Hùng Vương. Trong một không gian rộng và đẹp, những khung hình được bài trí bắt mắt đã thu hút một lượng khá đông người dân đến thưởng lãm. Đó là hiệu quả trông thấy để LHH cần kíp phải tổ chức nhiều hơn những đợt triển lãm ảnh giúp công chúng tiếp cận, hiểu biết và cùng chia sẻ, hưởng ứng những phong trào, hành động, phần việc thiết thực mà Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Bạc Liêu đang chung sức, chung lòng thực hiện vì một Bạc Liêu phát triển.
Cẩm Thúy