Bán đất mặt ruộng: Lợi bất cập hại

Bước vào mùa khô, nhiều địa phương trong tỉnh lại rộ lên tình trạng nông dân bán đất mặt ruộng. Mặc dù ngành chức năng đã cảnh báo về những hệ lụy của việc làm này, thế nhưng nhiều hộ dân vẫn “phớt lờ” vì lợi ích trước mắt.

Người dân huyện Phước Long bán đất mặt ruộng. Ảnh: C.L

Giữa trưa nắng, chiếc xe cuốc gầm rú bóc lớp đất mặt trên cánh đồng rộng khoảng 10ha nằm cạnh tuyến đường vành đai tránh Quốc lộ 1A để những xe ben mang đi san lấp mặt bằng ở các công trình trong nội ô TP. Bạc Liêu. Qua tìm hiểu được biết, giá bán đất mặt ruộng từ 700.000 - 800.000 đồng/công. Người mua tự thuê xe, thuê nhân công xúc đất mặt ruộng rồi chở đi bán lại với giá cao gấp nhiều lần.

Không chỉ các công ty, doanh nghiệp chuyên san lấp mặt bằng, mà nhiều người dân chuẩn bị xây dựng nhà cũng đi mua đất mặt ruộng. Anh Lê Anh Tuấn, người kinh doanh san lấp mặt bằng (phường 7, TP. Bạc Liêu), cho biết: “Hiện nay, nhu cầu tôn cao nền nhà, san lấp ao mương, nâng cao cốt nền ở các khu dân cư rất lớn. Song, ít ai chịu đổ nền bằng cát vì giá đất rẻ hơn giá cát rất nhiều”.

Theo các nhà khoa học, lớp đất mặt trong canh tác lúa có vai trò rất quan trọng. Bởi, nó cung cấp nhiều khoáng chất cần thiết, giữ nước và làm nền cho cây lúa phát triển tốt. Theo quy định, trước khi khai thác đất để làm mục đích khác như san lấp mặt bằng công trình xây dựng thì phải xin cấp giấy phép khai thác khoáng sản. Còn đối với đất mặt ruộng trồng lúa thì hầu hết địa phương cấm khai thác.

Nhiều hộ dân giải thích nguyên nhân khi bán đất mặt ruộng là vì đất bị gò (cao), khó sản xuất. Vì vậy, bán lớp đất mặt không chỉ giúp trồng lúa thuận lợi mà chủ ruộng còn có thêm thu nhập. Tuy nhiên, trên thực tế,  tại những nơi bị đào lớp đất mặt thì năng suất những vụ lúa tiếp theo thường không cao, lúa dễ bị đổ ngã do nền đất mềm, phải dùng nhiều phân bón nên chi phí cuối vụ bị “đội” lên cao hơn so với trước.

Anh H. - nông dân ở thị trấn Châu Hưng (huyện Vĩnh Lợi), người bán đất mặt ruộng cho một doanh nghiệp, cho rằng: “Do ruộng quá nhiều gò, trồng lúa không hiệu quả nên tôi mới kêu xe cuốc vào để... lấy lớp đất mặt cải tạo lại đất. Từ đó, ruộng không bị gò, dễ sản xuất và tôi lại có thêm ít tiền”.

Không chỉ ở TP. Bạc Liêu, hầu hết các huyện, thị trong tỉnh cũng diễn ra tình trạng khai thác đất mặt ruộng để san lấp mặt bằng một cách bừa bãi. Người dân chỉ nghĩ đến cái lợi trước mắt mà bỏ qua những hậu quả về sau. Ngành chức năng đã nhiều lần khuyến cáo, nghiêm cấm người dân không được khai thác đất mặt ruộng, bởi đây là một trong những hình thức trực tiếp hủy hoại nguồn tài nguyên đất và về lâu dài làm năng suất lúa bị giảm.

Thiết nghĩ, bên cạnh biện pháp tuyên truyền, vận động người dân không vì lợi ích trước mắt mà bán đất mặt ruộng, cần có biện pháp xử lý kiên quyết, mạnh tay đối với những cá nhân, tổ chức cố tình khai thác, mua bán đất mặt ruộng trái phép. Có như vậy chúng ta mới giữ được nguồn tài nguyên đất cho thế hệ hôm nay và mai sau.

Chí Linh