Bán hàng đa cấp - những cơ sở pháp lý

Thời gian qua, hình thức bán hàng đa cấp nở rộ và thu hút khá nhiều người tham gia. Tuy nhiên, những hiểu biết pháp lý liên quan đến vấn đề này còn khá hạn chế. Hơn nữa, những quy định pháp luật về bán hàng đa cấp cũng chưa đầy đủ, dẫn đến việc nhiều người bị thiệt hại do tham gia vào mạng lưới bán hàng đa cấp cũng như sử dụng hàng hóa dưới hình thức này.

Sở Tư pháp tập huấn nghiệp vụ tư pháp cho cán bộ cơ sở. Ảnh: Trần Sơn

Mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị định hướng dẫn về hoạt động bán hàng đa cấp và quản lý hoạt động bán hàng đa cấp. Nghị định được áp dụng đối với doanh nghiệp bán hàng đa cấp, người tham gia bán hàng đa cấp và cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến hoạt động bán hàng đa cấp.

Theo đó, hàng hóa kinh doanh theo phương thức đa cấp phải đáp ứng các quy định của pháp luật có liên quan. Chính phủ quy định rõ những loại hàng hóa không được kinh doanh theo phương thức đa cấp: Hàng hóa thuộc danh mục hàng hóa cấm kinh doanh, danh mục hàng hóa hạn chế kinh doanh, hàng hóa đang bị áp dụng biện pháp khẩn cấp buộc phải thu hồi, cấm lưu thông hoặc tạm ngừng lưu thông theo quy định của pháp luật. Hàng hóa là thuốc; trang thiết bị y tế; các loại thuốc thú y (bao gồm cả thuốc thú y thủy sản), thuốc bảo vệ thực vật; hóa chất, chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn dùng trong lĩnh vực gia dụng và y tế; các loại hóa chất nguy hiểm và sản phẩm có hóa chất nguy hiểm theo quy định của pháp luật. Mọi loại hình dịch vụ hoặc các loại hình kinh doanh khác không phải là mua bán hàng hóa, không được tiến hành kinh doanh theo phương thức đa cấp, trừ trường hợp pháp luật cho phép.

Những người không được kinh doanh bán hàng đa cấp là người đang chấp hành hình phạt tù hoặc có tiền án về các tội sản xuất, buôn bán hàng giả, quảng cáo gian dối, kinh doanh trái phép, trốn thuế, lừa dối khách hàng, các tội về lừa đảo chiếm đoạt tài sản, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, chiếm giữ trái phép tài sản; người nước ngoài không có giấy phép lao động tại Việt Nam do cơ quan có thẩm quyền cấp.

Doanh nghiệp bán hàng đa cấp, người tham gia bán hàng đa cấp thực hiện các hành vi vi phạm sẽ bị xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật cạnh tranh và pháp luật về xử lý vi phạm hành chính. Trường hợp doanh nghiệp bán hàng đa cấp, người tham gia bán hàng đa cấp vi phạm quy định gây thiệt hại đến lợi ích vật chất của tổ chức, cá nhân liên quan thì phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.

UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm quản lý nhà nước đối với hoạt động bán hàng đa cấp tại địa phương. Sở Công thương giúp UBND tỉnh, thanh tra, kiểm tra, giám sát theo thẩm quyền hoạt động bán hàng đa cấp tại địa phương. Xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý các vi phạm pháp luật về quản lý hoạt động bán hàng đa cấp theo quy định của pháp luật…

Kim Kim