Bảo quản thực phẩm sau tết an toàn, tránh bị ngộ độc

Bữa ăn ngày Tết thường đầy đủ, cầu kỳ hơn so với ngày thường. Do vậy, các loại đồ ăn chế biến sẵn được rất nhiều người lựa chọn để bảo quản trong tủ lạnh. Theo đó, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) chỉ ra những cách bảo quản đối với thực phẩm tết hiệu quả, tránh dẫn đến hư hỏng gây ngộ độc, ảnh hưởng đến sức khỏe người dùng.

Sau Tết, các loại bánh chưng, bánh tét bị mốc trắng, lên men mùi chua…, tốt nhất là không nên ăn vì tất cả các thực phẩm đã mốc đều sinh ra độc tố Aflatoxin.

BẢO QUẢN BÁNH CHƯNG, BÁNH TÉT

Đây là món ăn ngon truyền thống, một món ăn tương đối hoàn chỉnh về các nhóm thực phẩm và giàu dinh dưỡng. Người ta thường quan niệm là bánh chưng không nên bảo quản trong tủ lạnh vì dễ bị lại gạo (cứng). Tuy nhiên, nếu thời tiết nóng thì có thể bảo quản vào ngăn mát tủ lạnh, ăn đến đâu cắt đến đó, phần còn lại dùng màng che thực phẩm bao kín.

Lưu ý, khi lấy bánh trong tủ lạnh ra cần luộc, hấp lại hoặc rán trước khi ăn. Nên hạn chế rán bánh bởi làm tăng thêm lượng chất béo (dầu/mỡ) vào trong khẩu phần ăn hàng ngày không có lợi cho sức khỏe.

Đối với các loại bánh bị mốc trắng, lên men mùi chua…, tốt nhất là không nên ăn vì tất cả các thực phẩm đã mốc đều sinh ra độc tố Aflatoxin. Loại độc chất này có thể gây nên những ảnh hưởng bất lợi cho con người qua một thời gian dài tích tụ Aflatoxin từ thực phẩm.

BẢO QUẢN GIÒ, CHẢ

Giò là món ngon đặc trưng của người Việt bao gồm nhiều loại: Giò lụa, giò bò, giò tai, giò xào. Bên cạnh đó, giò lụa với thành phần chủ yếu là thịt nạc heo, ngoài ra còn có thịt mỡ, nước mắm và gia vị, vì thế giò không để lâu được.

Giò lụa không được sử dụng hàn the vì nó không tốt cho sức khỏe, cách bảo quản giò lụa, giò bò, chả là giống nhau, để ở nhiệt độ thường dưới 25⁰C. Khi bảo quản đúng cách giò sẽ giữ được 4 - 6 ngày nếu để ngăn mát, thậm chí giữ được khoảng 10 ngày nếu để ở ngăn đá, nếu bạn đã lỡ mua quá nhiều.

Giò lụa lấy ra khỏi ngăn đông, để ở nhiệt độ phòng khoảng 4 giờ hoặc chuyển vào ngăn mát trước khi sử dụng 8 giờ. Nếu muốn sử dụng ngay thì rã đông nhanh bằng cách bọc giò lụa vào bọc nylon, ngâm vào nước lạnh khoảng 1 giờ. Tuy nhiên, do mọi người thường chỉ mua lượng vừa đủ ăn trong vòng 1 tuần nên không nhất thiết phải bảo quản giò trong ngăn đá hoặc tủ đông bởi quá trình rã đông sẽ làm hao hụt các chất dinh dưỡng.

Tương tự với giò tai, giò xào do đặc điểm về sự kết dính mà phải để ở nhiệt độ lạnh, vì vậy để bảo quản nên để vào ngăn mát tủ lạnh.

BẢO QUẢN THỊT ĐÔNG

Món thịt đông là món ăn truyền thống, độc đáo của người Việt. Thịt nấu đông ăn với cơm nóng, chấm nước mắm nguyên chất với chanh ớt, ăn với dưa hành, dưa cải, củ kiệu… là món ăn được sử dụng trong ngày Tết và những ngày thông thường trong năm.

Với món thịt đông, nên chia thành từng hộp nhỏ vừa đủ ăn từng bữa để bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh, và nó vừa giữ được hương vị đặc trưng vừa giúp món ăn bảo quản lâu hơn.

BẢO QUẢN DƯA HÀNH

Dưa hành thường được sử dụng ăn kèm với bánh chưng hoặc những món ăn có mỡ để đỡ ngấy. Vị chua dịu, cay nhẹ và vị thơm của dưa hành giúp gia tăng hương vị của những món ăn khác và kích thích tiêu hóa tốt hơn.

Vì vậy, mọi người nên bảo quản ở nơi thoáng mát, khi ăn dùng đũa sạch gắp dưa hành ra, rửa qua bằng nước sôi để nguội hoặc nước muối pha loãng, sau đó bóc vỏ ngoài, lấy phần dưa hành trắng nõn để ăn.

Bữa ăn ngày Tết thường đầy đủ, cầu kỳ hơn so với ngày thường. Ảnh minh họa: T.L

CÁC THỰC PHẨM NẤU CHÍN KHÁC

Không nên để món ăn là các loại rau vào tủ lạnh khi dùng không hết, vì hàm lượng nitrat có trong các loại rau xanh khá nhiều, nếu nấu xong để quá lâu, vi khuẩn phân hủy, lượng nitrat sẽ lại tạo thành nitrit - chất gây ung thư, cho dù có đun lại cũng không thể khử được. Vì vậy, không nên ăn các món rau đã để qua đêm.

Những thực phẩm đã chế biến nên ăn ngay, không nên để thức ăn đã nấu chín trong môi trường nhiệt độ thường quá 2 giờ đồng hồ. Những thức ăn còn dư sau bữa ăn nên đun nóng lại, để nguội rồi mới để vào trong ngăn mát tủ lạnh.

Nếu thức ăn còn nóng cho ngay vào tủ lạnh, nơi có nhiệt độ thấp, thức ăn sẽ biến chất, nước trong thức ăn ngưng đọng thành hơi nước, thúc đẩy vi khuẩn có hại sinh trưởng dẫn đến gây độc cho thực phẩm. Khi ăn phải nấu chín lại thức ăn trước khi dùng vì nhiệt độ trong tủ lạnh chỉ có tác dụng hạn chế vi khuẩn phát triển mà không thể tiêu diệt được nó.

Tuy nhiên, tủ lạnh cũng không phải là “chiếc tủ thần kỳ” để bảo quản đồ ăn. Thức ăn được lấy ra ở trong tủ lạnh chỉ sử dụng một lần cho bữa sau, và nếu còn không để lại bữa sau nữa, thức ăn để lâu nhất là 5 - 6 giờ.

Bác sĩ khuyến cáo thức ăn bị nhiễm vi khuẩn, để lâu trong tủ lạnh vẫn sinh ra độc tố. Thức ăn đun lại, vi khuẩn sẽ bị tiêu diệt ở nhiệt độ 100ºC, nhưng độc tố do vi sinh khuẩn sinh ra vẫn còn nguyên độc tính gây nên ngộ độc cho người sử dụng. Mọi người nên chế biến lượng thức ăn vừa đủ, đừng quá dư thừa, vì khi thừa đun lại thức ăn sẽ bị sẽ bị hao hụt chất dinh dưỡng.

XỬ LÝ THỰC PHẨM THỪA

Sau Tết, bạn sẽ cần phải xử lý lượng thực phẩm còn lại. Dưới đây là một số mẹo bảo quản thực phẩm sau Tết mà các bác sĩ đưa ra giúp bạn bảo quản thực phẩm an toàn để tránh bị ngộ độc, ảnh hưởng sức khỏe.

Thực phẩm đã chế biến sẵn: Nếu còn lại món ăn chế biến từ trước, bạn nên kiểm tra chất lượng và bảo quản trong tủ lạnh hoặc đóng gói kín rồi đông lạnh để dùng sau.

Thực phẩm tươi sống: Nếu chưa kịp sử dụng, bạn có thể sơ chế và chia nhỏ để bảo quản trong ngăn đông tủ lạnh.

Trữ đồ ăn thừa: Bạn cần trữ đồ trong dụng cụ chứa sạch, có nắp đậy kín hoặc bọc kín bằng màng bọc thực phẩm. Nên chia vào các hộp đựng nhỏ để chúng được làm lạnh nhanh hơn. Nên trữ lạnh thức ăn thừa trong vòng 2 tiếng sau khi nấu và không cần đợi đến khi thức ăn nguội mới cất vào tủ, vì những loại tủ lạnh hiện đại có khả năng xử lý nhiệt.

CÁCH LÀM SẠCH TỦ LẠNH

Sau Tết, bạn nên lau chùi, làm sạch tủ lạnh để loại bỏ mùi hôi và vi khuẩn, đồng thời kiểm tra lại các thực phẩm đã hết hạn sử dụng hoặc không còn tươi ngon.

Lưu ý chung: Luôn giữ vệ sinh sạch sẽ trong suốt quá trình bảo quản thực phẩm. Kiểm tra hạn sử dụng của thực phẩm, đặc biệt là thực phẩm chế biến sẵn. Đảm bảo nhiệt độ bảo quản thực phẩm ở mức thích hợp (tủ lạnh từ 0 - 4⁰C, ngăn đông -18⁰C).

Bảo quản thực phẩm đúng cách trước, trong và sau Tết là rất quan trọng để đảm bảo chất lượng, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và tránh lãng phí.

TRÚC LY (TH)