Bảo tàng Bạc Liêu trước thời cơ mới

Từ khi tái lập tỉnh (năm 1997) đến nay, dù gặp không ít khó khăn trong hoạt động, nhưng Bảo tàng Bạc Liêu vẫn cho thấy sức sống và đạt nhiều thành quả đáng ghi nhận trong việc sưu tầm, lưu giữ nhiều hiện vật có giá trị gắn liền với đời sống cư dân miền sông nước Cửu Long. Điều đáng mừng hơn là mới đây, UBND tỉnh đã thông qua đề án di dời, xây dựng mới Bảo tàng tỉnh hướng đến công nghệ số. Đây sẽ là thời cơ mới hứa hẹn làm bật dậy thế mạnh, làm lan tỏa giá trị truyền thống và gắn kết bảo tàng với các dịch vụ du lịch ở địa phương. 
Vượt qua thử thách
Có lẽ, ít người biết được chức năng và đặc thù của ngành Bảo tàng là công tác chuyên môn sâu. Những thứ chỉ có thể miêu tả bằng công việc cụ thể, đòi hỏi tính cẩn thận, độ tỉ mỉ và trách nhiệm cao. Thế nên, làm công tác bảo tàng phải thật sự yêu nghề, kiên nhẫn… thì mới có thể gắn bó lâu dài được. Trò chuyện với chúng tôi, ông Phạm Văn Tắc, Giám đốc Bảo tàng tỉnh kể: “Có lần tôi được một người quen cho biết ở tỉnh Trà Vinh có một ông cụ đang lưu giữ một loại nhạc cụ dân tộc rất giá trị có liên quan đến đờn ca tài tử, vậy là ngay hôm sau tôi lặn lội đến tận nơi và phải thuyết phục nhiều lần lắm ông cụ mới chịu nhường lại nhạc cụ đó cho bảo tàng làm hiện vật để trưng bày”. Gian nan là vậy, nhưng những người làm công tác bảo tàng vẫn luôn miệt mài, cống hiến cho nghề bằng cả cái tâm và trách nhiệm. Không chỉ thế, những công việc thường ngày như: sắp xếp, phân loại, bảo quản, lập hồ sơ hiện vật… tưởng chừng đơn giản, dễ làm nhưng theo chị Ngọc Hân (cán bộ phòng trưng bày) thì khi đã bắt tay vào làm, mới thấy mỗi hiện vật đều có đặc trưng riêng biệt, gắn liền với mỗi thời kỳ, sự kiện lịch sử nhất định, nếu người làm công tác bảo tàng không am hiểu, không nắm bắt kịp thời, sẽ dễ xảy ra nhầm lẫn hoặc các hiện vật không mang tính đại diện nữa.
Dù rằng, cơ sở vật chất vẫn ở mức tương đối nhưng công tác bảo quản luôn được bảo tàng thực hiện một cách kỹ lưỡng từ nhiệt độ, ánh sáng cho đến độ ẩm và phải tuyệt đối đảm bảo tính an toàn. Hiện tại, bảo tàng đang lưu giữ hơn 2.000 hiện vật gốc thuộc tất cả các lĩnh vực, thời kỳ lịch sử. Ngoài ra, vẫn còn một số hiện vật chưa được thông qua và sắp tới sẽ được phân loại, thông qua để phục vụ công tác trưng bày. Gặp gỡ đội ngũ cán bộ ở đây, ai cũng thể hiện mong muốn là Bảo tàng tỉnh sẽ sớm được di dời và xây mới để các hiện vật được bảo quản tốt hơn, cũng như phục vụ nhu cầu tham quan, nghiên cứu một cách hiệu quả, hấp dẫn hơn. 

Nhân viên Bảo tàng tỉnh sắp xếp hiện vật trưng bày. 
Ảnh: H.H

Thời cơ mới
Ông Phạm Văn Tắc cho biết, một tin vui đã đến với Bảo tàng tỉnh là mới đây UBND tỉnh chỉ đạo Sở KH-ĐT chủ trì cuộc họp để thông qua việc xây mới và di dời Bảo tàng tỉnh về khu C của Nhà hát Cao Văn Lầu và lấy tên mới là “Nhà trưng bày bảo tàng”. Khi được xây dựng mới, Nhà trưng bày bảo tàng sẽ đáp ứng tốt hơn công tác trưng bày và bảo quản hiện vật. Không chỉ trưng bày hiện vật bên trong, mà bảo tàng còn tận dụng khuôn viên bên ngoài kết hợp với phối cảnh đẹp mắt sẽ tạo nên sự mới lạ, hấp dẫn khách tham quan. Bên cạnh đó, Nhà trưng bày bảo tàng còn mang một tư duy hoàn toàn mới hướng đến công nghệ số. Thay vì sử dụng hình ảnh tư liệu để tái hiện sự việc thì tất cả đều được xây dựng theo kiểu mô hình thu nhỏ các trận đánh, đời sống văn hóa, tinh thần của 3 dân tộc anh em Kinh - Khmer - Hoa… có hệ thống âm thanh, ánh sáng tự động để minh họa vô cùng đặc sắc, hấp dẫn. Từ đó, hiệu quả tuyên truyền được nâng cao hơn...
Có thể thấy, giá trị và lợi ích của Nhà trưng bày bảo tàng nếu được thực hiện bài bản, đúng cách thì sẽ trở thành môi trường giáo dục rất hữu ích cho thế hệ trẻ. Đây cũng sẽ là nơi tượng trưng cho đất và người Bạc Liêu, gieo vào lòng bạn bè khắp nơi ấn tượng khó phai. Những công việc vẫn đang miệt mài diễn ra để chuẩn bị cho sự thay đổi lớn phía trước. Lúc này đây, những người làm công tác bảo tàng đang mong chờ lộ trình thực hiện việc di dời, xây dựng mới Bảo tàng tỉnh sớm hoàn thiện để nơi đây trở thành “điểm sáng” về văn hóa của tỉnh và Bạc Liêu sẽ có thêm địa điểm tham quan mới hấp dẫn mà ai cũng muốn ghé thăm.  
Huỳnh Hiếu