Bảo tồn và phát triển nguồn tài nguyên cây thuốc ở Bạc Liêu

Theo các nhà khoa học, Việt Nam là một trong những quốc gia có nguồn dược liệu tự nhiên rất phong phú, đa dạng về chủng loại và có giá trị kinh tế cao. Tuy nhiên, tiềm năng và lợi thế này vẫn chưa được khai thác, phát huy, làm cho nhiều loài cây dược liệu quý đứng trước nguy cơ bị tuyệt chủng. Do vậy, việc bảo tồn và phát huy giá trị từ nguồn dược liệu tự nhiên có một ý nghĩa quan trọng đối với nền y học nước nhà.

Thu gom cây dược liệu trong vườn rau màu. Ảnh: Việt Hồng

Để phát huy giá trị từ nguồn tài nguyên này, từ năm 2005, Bộ Chính trị đã có Nghị quyết số 46/NQ-TW và xác định thế mạnh của ngành Dược Việt Nam là dược liệu với mục tiêu đề ra là: xây dựng ngành Dược Việt Nam trở thành ngành kinh tế - kỹ thuật mũi nhọn. Bên cạnh đó, Chính phủ cũng đã ban hành kế hoạch phát triển y dược cổ truyền và phê duyệt quy hoạch tổng thể phát triển dược liệu đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030. Mục đích của kế hoạch này là  nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực dược liệu; khai thác, sử dụng hiệu quả và phát triển bền vững nguồn tài nguyên dược liệu gắn với bảo tồn đa dạng sinh học; xây dựng kế hoạch phát triển ngành thuốc từ nguồn dược liệu trong nước. Qua đó góp phần chuyển dịch cơ cấu sản xuất, giúp nông dân tăng thu nhập, từng bước chủ động đáp ứng đủ nhu cầu dược liệu cung cấp cho công nghiệp dược và y học cổ truyền…

Thực hiện chỉ đạo này, Sở KH&CN đã thực hiện đề tài: “Nghiên cứu đa dạng và đề xuất biện pháp bảo tồn, phát triển nguồn tài nguyên cây thuốc tại Bạc Liêu”, do Phó giáo sư - Tiến sĩ Bùi Mỹ Linh và Thạc sĩ Nguyễn Lê Tuyết Dung thực hiện. Qua khảo sát, điều tra, nghiên cứu cho thấy, nguồn tài nguyên cây thuốc tại Bạc Liêu khá phong phú, đa dạng với 387 loài. Trong đó, nhiều cây thuốc được sử dụng rộng rãi trong dân gian và mang lại hiệu quả cao như: cùm rụm, nhãn lồng, hà thủ ô đỏ, cam thảo nam, thuốc vòi, diệp hạ châu…

Tuy nhiên, phần lớn nguồn dược diệu này được phân bố rải rác trong dân dưới hình thức mọc hoang trong vườn nhà, bờ ruộng, hoặc được trồng diện tích nhỏ ở một số phòng thuốc nam, chứ chưa được quy hoạch hay xây dựng thành những nơi chuyên sản xuất dược liệu mang lại giá trị kinh tế cao.

Theo Tiến sĩ Huỳnh Minh Hoàng, Giám đốc Sở KH&CN: “Qua nghiên cứu nguồn tài nguyên cây thuốc, Bạc Liêu có thể phát triển ngành Dược liệu, nhất là các loại dược liệu sản xuất thành thuốc điều trị bệnh trên con tôm và điều trị bệnh cho con người. Bởi, so với sản xuất nông nghiệp, việc phát triển ngành Dược liệu sẽ giúp nông dân mang lại lợi nhuận cao, diện tích sản xuất không cần lớn và có thể tranh thủ cả diện tích vườn tạp, bờ đất vuông tôm để phát triển các cây dược liệu đặc thù. Việc làm này không chỉ giúp Bạc Liêu khai thác có hiệu quả các cây dược liệu, mà còn góp phần bảo vệ môi trường, hạn chế tình trạng ô nhiễm môi trường sản xuất do lạm dụng hóa chất, kháng sinh cấm…”.

KIM TRUNG