Thứ năm, 26-2-26 08:39:37
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Bảo tồn văn hóa phi vật thể: Cần huy động nhiều nguồn lực!

Báo Cà Mau

Không chỉ nổi tiếng về truyền thống văn hóa - nghệ thuật, Bạc Liêu còn sở hữu khá nhiều di sản văn hóa phi vật thể (VHPVT). Với những đặc thù riêng, các di sản VHPVT cần một cách thức bảo tồn riêng, đặc biệt là cần huy động nhiều nguồn lực…

Tính đến nay, ngành Văn hóa đã kiểm kê được gần 20 loại hình VHPVT trên địa bàn toàn tỉnh, gồm: Dạ cổ hoài lang, văn học dân gian, các lễ hội (Nghinh Ông, Kỳ yên, Oóc-om-bóc, Quán âm Nam Hải), các nghề (đan đát, dệt, làm muối…). Tuy nhiên, việc kiểm kê chỉ mới dừng lại ở chuyện… liệt kê danh sách chứ chưa đi sâu vào công tác nghiên cứu, viết lý lịch, đánh giá về giá trị, xác định quá trình hình thành, lưu truyền và phát triển. Sau chuyến kiểm kê các loại hình VHPVT, ngành Văn hóa tiến hành các bước tiếp theo, nhằm đề nghị Bộ VH-TT&DL công nhận và bổ sung các loại hình được kiểm kê vào danh mục di sản VHPVT quốc gia năm 2012.

Bộ kinh viết bằng chữ Khmer cổ trên lá buông được lưu trữ tại chùa Đầu (xã Hưng Hội, huyện Vĩnh Lợi). Ảnh: N.V

Kiểm kê là một chuyện, nhưng có bảo tồn được hay không lại là chuyện khác. Trong số 6 loại hình (nghệ thuật viết chữ Khmer trên lá buông, điệu hò chèo ghe Bạc Liêu, điệu Lý con sáo Bạc Liêu, một số bài bản đờn ca tài tử tiêu biểu của Bạc Liêu, một số bài bản vọng cổ của Bạc Liêu và điệu nói thơ Bạc Liêu) vừa mới được kiểm kê, chỉ có vài loại hình có khả năng bảo tồn bởi mức độ thích hợp với thời cuộc. Đơn cử như điệu hò chèo ghe Bạc Liêu, với đặc thù là vùng đất có hệ thống sông ngòi chằng chịt thì rất thích hợp để bảo tồn loại hình này. Nhưng đó là về mặt lý thuyết, còn trên thực tế, hình ảnh một thiếu nữ nhẹ nhàng buông mái chèo rồi cất tiếng hò bâng quơ cho vơi bớt nỗi buồn, nỗi nhọc nhằn trong cuộc mưu sinh giữa nhịp sống hối hả như hiện tại… thì có lẽ chỉ còn trong những trang sách, những thước phim. Hay như loại hình nghệ thuật viết chữ Khmer trên lá buông - nét văn hóa độc đáo của đồng bào dân tộc Khmer. Thế nhưng hiện nay, chỉ có một số ít người biết viết loại chữ này. Mặt khác, tính tiện dụng của các bộ kinh này không tiện dụng bằng các bộ kinh được in trên giấy trắng, vừa dễ bảo quản vừa dễ sử dụng hơn. Chữ viết Khmer cổ trên lá buông là loại hình VHPVT hết sức độc đáo. Nhưng để bảo tồn loại hình VHPVT này thì chỉ có một giải pháp duy nhất là lưu trữ lại bộ kinh đó, hoặc trưng bày, triển lãm để giới thiệu cho nhiều người biết về loại hình VHPVT độc đáo này.

Chính vì thế phải xác định rằng, cần bảo tồn loại hình nào, theo hướng nào cho phù hợp chứ không thể áp đặt một kiểu bảo tồn chung cho các loại hình VHPVT được kiểm kê. Bởi lẽ, chỉ có một vài loại hình VHPVT là có thể bảo tồn trong nhân dân, còn lại thì tuyên truyền là chính. Tuyên truyền để thế hệ sau biết được rằng, đất Bạc Liêu có rất nhiều di sản VHPVT (sau khi các loại hình văn hóa đã kiểm kê được công nhận là di sản). Để từ đó họ có thêm nhiều khái niệm về văn hóa, di sản văn hóa ở quê hương mình. Ở một khía cạnh khác, việc lưu trữ cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc bảo tồn. Sách, băng đĩa, hình ảnh, phim tư liệu là những tư liệu quý giúp thế hệ trẻ, những người nghiên cứu biết và nắm bắt rõ hơn về những gì họ được đọc, được xem…

Và một khi các loại hình VHPVT được công nhận là di sản VHPVT thì công tác tuyên truyền nhằm khẳng định sự tồn tại của các di sản này là hết sức cần thiết. Qua đó, còn thể hiện tính đại diện cộng đồng, lưu truyền, phát triển qua nhiều thế hệ và có sức lan tỏa mạnh mẽ cho cả vùng đất Nam bộ. Do đó, cần huy động nhiều nguồn lực, mà quan trọng hơn cả vẫn là sự chung tay góp sức của người dân địa phương.

Ngọc Vũ

Nét đẹp tục xin chữ, cho chữ đầu Xuân: Lan toả tinh thần “Quốc học”

Tục xin chữ đầu năm là biểu hiện của truyền thống hiếu học, tinh thần trân trọng chữ nghĩa và là sợi dây kết nối giữa lịch sử văn hoá, văn hiến dân tộc với đời sống đương đại.

Nhịp vó ngựa trong âm nhạc

Trong dòng chảy âm nhạc Việt Nam, hình tượng con ngựa không chỉ đơn thuần là con vật quen thuộc trong đời sống mà còn là biểu tượng văn hoá, từ sự hồn nhiên trẻ thơ đến khí thế hào hùng của những bản hành khúc sử thi.

Nhạc Tết 2026: “Đại tiệc” đa sắc

Không khí Tết không chỉ tràn ngập sắc hoa mà còn rộn ràng những khúc nhạc xuân. Từ những MV quy tụ cả “vũ trụ sao” đến những playlist đầy cảm hứng, nhạc Tết trở thành một phần không thể thiếu trong những ngày xuân.

Nhịp điệu trẻ mừng Xuân Bính Ngọ 2026

Tối 12/2 (25 Tết), tại Quảng trường Hùng Vương (phường Bạc Liêu), Tỉnh đoàn Cà Mau tổ chức Liên hoan Dân vũ, Aerobic và nhảy hiện đại. Đây là sân chơi bùng nổ năng lượng dành cho thanh thiếu nhi, tạo không khí rộn ràng đón xuân Bính Ngọ 2026.

Sắc xuân trên từng nét cọ

Cà Mau đón xuân mới như cô gái dịu dàng, đằm thắm, ngọt ngào vẻ đẹp thanh xuân. Tình đất, tình người cùng niềm tự hào trước những đổi thay của quê hương, đất nước, trở thành nguồn cảm hứng cho nghệ sĩ thăng hoa sáng tạo. Hoà cùng sinh khí tươi mới của mùa xuân, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Cà Mau phối hợp với Trường Đại học Cửu Long, tổ chức triển lãm mỹ thuật với chủ đề “Sắc xuân năm 2026”, tại Khu Lưu niệm Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ và Nhạc sĩ Cao Văn Lầu (phường Bạc Liêu). Sự kiện là cuộc tao ngộ chào mừng xuân mới Bính Ngọ 2026 của hoạ sĩ trong và ngoài tỉnh.

Nhiếp ảnh thay đổi cuộc sống

Nghệ sĩ Nhiếp ảnh (NSNA) Trần Nhật Linh sinh năm 1989, phóng viên Tạp chí Hồng Lĩnh, hội viên Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Tĩnh.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Vũ Thăng chúc Tết các đơn vị văn hoá - nghệ thuật

Ngày 12/2, đoàn công tác của lãnh đạo tỉnh do đồng chí Ngô Vũ Thăng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, làm trưởng đoàn đến thăm, chúc Tết các đơn vị văn hoá - nghệ thuật trên địa bàn tỉnh, gồm: Đoàn Cải lương Hương Tràm, Trung tâm Văn hoá tỉnh và Đoàn Nghệ thuật Khmer.

Giữ lửa Táo quân trong nhịp sống mới

Hình ảnh “phiên chầu cuối năm” đã trở nên quen thuộc mỗi độ Tết đến. Các Táo đại diện cho những lĩnh vực như kinh tế, văn hoá, xã hội... tề tựu trước Ngọc Hoàng để báo cáo tình hình hạ giới, nhìn lại ưu - khuyết điểm trong năm cũ và lắng nghe định hướng cho năm mới. Từ một tích xưa trong tín ngưỡng dân gian, Táo quân dần trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của người Việt mỗi dịp xuân về.

Khai mạc Hội Xuân “Xuân đổi mới - Tết vươn mình” 2026

Tối 11/2, đồng chí Phạm Văn Thiều, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch HĐND tỉnh đến dự Lễ khai mạc Hội Xuân với chủ đề “Xuân đổi mới - Tết vươn mình” năm 2026 do UBND phường Bạc Liêu tổ chức. Tham dự buổi lễ còn có đồng chí Tô Việt Thu, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Bí thư Đảng uỷ phường Bạc Liêu; lãnh đạo các sở, ngành tỉnh; cùng đông đảo cán bộ, đảng viên, chiến sĩ, đoàn viên thanh niên và Nhân dân.

Chợ hoa Tết bắt đầu nhộn nhịp

Khởi động từ rằm tháng Chạp, đến nay chợ hoa kiểng và dưa hấu tại phường An Xuyên (tỉnh Cà Mau) đã trưng bày hơn 90% lượng hàng, không khí mua bán diễn ra khá nhộn nhịp.