Thứ hai, 13-7-26 19:00:49
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Bảo tồn văn hóa phi vật thể: Cần huy động nhiều nguồn lực!

Báo Cà Mau

Không chỉ nổi tiếng về truyền thống văn hóa - nghệ thuật, Bạc Liêu còn sở hữu khá nhiều di sản văn hóa phi vật thể (VHPVT). Với những đặc thù riêng, các di sản VHPVT cần một cách thức bảo tồn riêng, đặc biệt là cần huy động nhiều nguồn lực…

Tính đến nay, ngành Văn hóa đã kiểm kê được gần 20 loại hình VHPVT trên địa bàn toàn tỉnh, gồm: Dạ cổ hoài lang, văn học dân gian, các lễ hội (Nghinh Ông, Kỳ yên, Oóc-om-bóc, Quán âm Nam Hải), các nghề (đan đát, dệt, làm muối…). Tuy nhiên, việc kiểm kê chỉ mới dừng lại ở chuyện… liệt kê danh sách chứ chưa đi sâu vào công tác nghiên cứu, viết lý lịch, đánh giá về giá trị, xác định quá trình hình thành, lưu truyền và phát triển. Sau chuyến kiểm kê các loại hình VHPVT, ngành Văn hóa tiến hành các bước tiếp theo, nhằm đề nghị Bộ VH-TT&DL công nhận và bổ sung các loại hình được kiểm kê vào danh mục di sản VHPVT quốc gia năm 2012.

Bộ kinh viết bằng chữ Khmer cổ trên lá buông được lưu trữ tại chùa Đầu (xã Hưng Hội, huyện Vĩnh Lợi). Ảnh: N.V

Kiểm kê là một chuyện, nhưng có bảo tồn được hay không lại là chuyện khác. Trong số 6 loại hình (nghệ thuật viết chữ Khmer trên lá buông, điệu hò chèo ghe Bạc Liêu, điệu Lý con sáo Bạc Liêu, một số bài bản đờn ca tài tử tiêu biểu của Bạc Liêu, một số bài bản vọng cổ của Bạc Liêu và điệu nói thơ Bạc Liêu) vừa mới được kiểm kê, chỉ có vài loại hình có khả năng bảo tồn bởi mức độ thích hợp với thời cuộc. Đơn cử như điệu hò chèo ghe Bạc Liêu, với đặc thù là vùng đất có hệ thống sông ngòi chằng chịt thì rất thích hợp để bảo tồn loại hình này. Nhưng đó là về mặt lý thuyết, còn trên thực tế, hình ảnh một thiếu nữ nhẹ nhàng buông mái chèo rồi cất tiếng hò bâng quơ cho vơi bớt nỗi buồn, nỗi nhọc nhằn trong cuộc mưu sinh giữa nhịp sống hối hả như hiện tại… thì có lẽ chỉ còn trong những trang sách, những thước phim. Hay như loại hình nghệ thuật viết chữ Khmer trên lá buông - nét văn hóa độc đáo của đồng bào dân tộc Khmer. Thế nhưng hiện nay, chỉ có một số ít người biết viết loại chữ này. Mặt khác, tính tiện dụng của các bộ kinh này không tiện dụng bằng các bộ kinh được in trên giấy trắng, vừa dễ bảo quản vừa dễ sử dụng hơn. Chữ viết Khmer cổ trên lá buông là loại hình VHPVT hết sức độc đáo. Nhưng để bảo tồn loại hình VHPVT này thì chỉ có một giải pháp duy nhất là lưu trữ lại bộ kinh đó, hoặc trưng bày, triển lãm để giới thiệu cho nhiều người biết về loại hình VHPVT độc đáo này.

Chính vì thế phải xác định rằng, cần bảo tồn loại hình nào, theo hướng nào cho phù hợp chứ không thể áp đặt một kiểu bảo tồn chung cho các loại hình VHPVT được kiểm kê. Bởi lẽ, chỉ có một vài loại hình VHPVT là có thể bảo tồn trong nhân dân, còn lại thì tuyên truyền là chính. Tuyên truyền để thế hệ sau biết được rằng, đất Bạc Liêu có rất nhiều di sản VHPVT (sau khi các loại hình văn hóa đã kiểm kê được công nhận là di sản). Để từ đó họ có thêm nhiều khái niệm về văn hóa, di sản văn hóa ở quê hương mình. Ở một khía cạnh khác, việc lưu trữ cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc bảo tồn. Sách, băng đĩa, hình ảnh, phim tư liệu là những tư liệu quý giúp thế hệ trẻ, những người nghiên cứu biết và nắm bắt rõ hơn về những gì họ được đọc, được xem…

Và một khi các loại hình VHPVT được công nhận là di sản VHPVT thì công tác tuyên truyền nhằm khẳng định sự tồn tại của các di sản này là hết sức cần thiết. Qua đó, còn thể hiện tính đại diện cộng đồng, lưu truyền, phát triển qua nhiều thế hệ và có sức lan tỏa mạnh mẽ cho cả vùng đất Nam bộ. Do đó, cần huy động nhiều nguồn lực, mà quan trọng hơn cả vẫn là sự chung tay góp sức của người dân địa phương.

Ngọc Vũ

Góc nhìn đa chiều về cuộc sống

GIA ĐÌNH HẠNH PHÚC - QUỐC GIA THỊNH VƯỢNG

Gia đình - Nơi yêu thương bắt đầu, nơi hạnh phúc được gìn giữ

Bảo tồn, khai thác và phát huy giá trị văn hoá dân gian cho phát triển du lịch

Trong Quy hoạch tổng thể Cà Mau đến năm 2030 và tầm nhìn đến 2050, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã xác định mục tiêu chiến lược và mang tính xuyên suốt chính là tập trung vào “bốn trụ cột” kinh tế đột phá gồm: Xây dựng hạ tầng từng bước đồng bộ, hiện đại, tạo động lực phát triển và liên kết vùng; đưa kinh tế biển trở thành ngành mũi nhọn; xây dựng nông nghiệp theo hướng sinh thái, hữu cơ, công nghệ cao; và cuối cùng là phát triển dịch vụ - du lịch xanh, bền vững, mang đậm bản sắc địa phương. Trong đó, “trụ cột” về du lịch sẽ trở thành ngành kinh tế quan trọng mang tính đa ngành, góp phần đưa Cà Mau trở thành tỉnh phát triển khá trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) và cả nước.

"Phim trường thiên nhiên": Cơ hội quảng bá du lịch, văn hoá Cà Mau

Những năm gần đây, Cà Mau liên tiếp xuất hiện trong nhiều dự án điện ảnh, truyền hình lớn. Từ những cánh rừng ngập mặn trải dài ở Năm Căn, vùng Ðất Mũi mênh mang sông nước đến Khu Di tích lịch sử quốc gia hòn Ðá Bạc đầy dấu ấn lịch sử... tất cả đang dần trở thành “phim trường tự nhiên” giàu tiềm năng của miền Tây Nam Bộ.

Nguyễn Ngọc Cung - Một đời vì cách mạng, một đời vì nghệ thuật

Nhà biên kịch Trịnh Thanh Vũ, nguyên Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật (VHNT) tỉnh Cà Mau, vui mừng báo tin, quyển sách “Nguyễn Ngọc Cung - Nghệ sĩ cách mạng tài ba” đã chính thức ra mắt công chúng. Tôi hiểu, niềm vui ấy với ông thật lớn, bởi đó là sản phẩm kết tinh từ biết bao công sức, tâm huyết và cả hành trình dài nỗ lực.

Công an Cà Mau đoạt giải B toàn đoàn tại Liên hoan Nghệ thuật quần chúng An ninh nhân dân

Xuất sắc đoạt giải B toàn đoàn và được Bộ Công an trao Cờ “Chương trình nghệ thuật tốt”, Đoàn Nghệ thuật quần chúng Công an tỉnh Cà Mau đã để lại dấu ấn đậm nét tại Liên hoan Nghệ thuật quần chúng lực lượng An ninh nhân dân năm 2026.

Ý nghĩa hoạt động ngoại khóa tại triển lãm “Hồi sinh những vùng đất chết”

Với chủ đề “Hồi sinh những vùng đất chết”, sáng 20/6, tại Di tích lịch sử - văn hóa Khu lưu niệm Nhạc sĩ Cao Văn Lầu, Bảo tàng tỉnh Cà Mau phối hợp với Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Cà Mau tổ chức hoạt động tham quan triển lãm và ngoại khóa dành cho cán bộ, chiến sĩ, dân quân tự vệ.

Ẩm thực Tết Đoan ngọ - nét đẹp giao thoa văn hoá

Trong tục cúng dịp Tết Đoan ngọ (mùng 5 tháng 5 âm lịch) của người dân Nam Bộ, ngoài món bánh ú truyền thống còn có món bánh xèo và bánh bông lúa. Nét đẹp văn hoá dân gian này phản ánh sinh động sự giao thoa, đoàn kết của các dân tộc anh em.

Nghệ nhân Ưu tú Ðỗ Ngọc Ẩn - Còn đó một chữ tình

Nghe tin Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Ðỗ Ngọc Ẩn, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật (VHNT) tỉnh Cà Mau, từ trần (ngày 10/6/2026), anh em giới văn nghệ sĩ trong tỉnh bày tỏ niềm tiếc thương trước sự ra đi đột ngột của ông. Căn bệnh hiểm nghèo chuyển biến bất ngờ, ông không kịp nói lời từ giã. Vậy là hết một kiếp tằm trọn đời vương tơ...

Chúc mừng Tết Đoan Ngọ (mùng 5/5 âm lịch)

Diệt sâu bọ - giữ gìn nét đẹp truyền thống Việt