Bấp bênh đời ngư phủ

Là một tỉnh có tiềm năng lớn về kinh tế biển, tuy nhiên đời sống ngư dân Bạc Liêu vẫn còn gặp không ít khó khăn do thiếu vốn sản xuất, phương tiện khai thác chưa hiện đại... Chuyện làm giàu từ biển sẽ còn xa vời nếu ngư dân không được đầu tư đúng mức để có thể đánh thức tiềm năng biển.

Ngư phủ khó giàu

Bạc Liêu có hơn 7.200 ngư phủ lao động trên 1.200 phương tiện đánh bắt. Một thực tế vẫn tồn tại là người làm nghề biển thì nhiều, nhưng người làm giàu từ nghề biển lại rất ít. Bởi lẽ, thu nhập chủ yếu của ngư phủ đều phụ thuộc vào sự may rủi của những chuyến đi biển. Bên cạnh đó, vẫn còn nhiều tàu cá nhỏ của ngư dân không đủ sức vươn khơi, chỉ có thể đánh bắt ven bờ, tận thu tận diệt những loại thủy sản nhỏ.

* Anh Hồ Hoàng Thanh (huyện Đông Hải) chuẩn bị ngư lưới cụ ra khơi đánh bắt. * Anh Trần Văn Cường (huyện Hòa Bình) thu lưới, chuẩn bị neo ghe, không ra khơi trong mùa mưa bão. Ảnh: P.Đ

Biển cũng có mùa thuận, mùa nghịch cho đánh bắt thủy sản. Hiện nay, vào mùa mưa bão nên nhiều tàu cá có công suất nhỏ phải neo bến chờ biển lặng. Đồng thời, hiệu quả khai thác của các tàu ngoài khơi cũng không cao nên thu nhập của người đi biển cũng giảm. Đánh bắt thủy sản khó khăn nên đời sống của ngư phủ cũng bấp bênh như con nước thủy triều, đó là chưa kể đến những hiểm nguy mà họ phải đối mặt.

Anh Hồ Hoàng Thanh (ấp 2, thị trấn Gành Hào, huyện Đông Hải) cho biết: “Mấy ngày nay biển động, tôi không ra khơi được (do ghe nhỏ). Và vì ghe nhỏ nên tôi cũng không mua bảo hiểm. Nhiều người không có ghe thì đi làm công cho những tàu lớn. Đời ngư phủ chỉ đủ ăn thôi chứ khó giàu lắm, phần lớn là ăn trước trả sau”. Trong khi mua bảo hiểm để bảo vệ tài sản, tính mạng của ngư phủ trên biển là điều kiện bắt buộc với các tàu cá thì các phương tiện khai thác nhỏ cũng còn thờ ơ.

CẦN HỖ TRỢ NGƯỜI ĐI BIỂN

Chi phí mỗi chuyến đi biển có thể từ vài triệu đến vài trăm triệu đồng, tùy thuộc vào công suất, thời gian đánh bắt của tàu cá. Mặc dù giá cá nguyên liệu trong năm không tăng, nhưng giá xăng dầu thường xuyên tăng, đó là một trong những nguyên nhân khiến ngư dân đánh bắt ít có lãi. Do vậy, người đi biển rất cần được hỗ trợ giá cả.

Anh Trần Văn Cường, chủ tàu cá ở xã Vĩnh Hậu (huyện Hòa Bình) chia sẻ: “Không ít ngư phủ đã bỏ ghe lên các thành phố lớn tìm việc làm vì thu nhập từ nghề biển không cao. Bên cạnh đó, chi phí cho các chuyến đi biển ngày càng tăng, lao động thì khó thuê mướn, nên lợi nhuận sau những chuyến đánh bắt thủy sản rất thấp. Nếu không nhờ các vựa cá cho ứng vốn để mua nhiên liệu, nước đá thì nhiều khi chủ tàu cũng không đủ chi phí đưa tàu ra khơi đánh bắt”.

Theo Chi cục Khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản tỉnh, tình hình khai thác, đánh bắt năm 2015 không thuận lợi như những năm trước. Tính đến thời điểm này, tổng sản lượng đánh bắt, khai thác thủy sản đạt hơn 6.200 tấn, so với cùng kỳ tăng 11,4%. Tuy nhiên, sản lượng tăng là do số tàu đánh bắt tăng, cường lực khai thác tăng, nhưng lợi nhuận của các đội tàu lại giảm so với những năm trước. Đặc biệt, từ tháng 7/2015 đến nay, sản lượng khai thác thủy sản chỉ đạt 8.300 tấn/tháng, giảm hơn 12% so với tháng 6/2015. Nguyên nhân là do thời tiết bất lợi, các đội tàu lưới rê, lưới kéo có công suất nhỏ hơn 90CV tạm ngưng hoạt động; nghề lưới rê đánh bắt ở các ngư trường khác hiệu quả cũng không cao.

Thiết nghĩ, ngành quản lý cần sớm có những giải pháp để hỗ trợ nghề biển như: bình ổn giá xăng dầu, triển khai bảo hiểm đối với các tàu nhỏ đánh bắt ven bờ, đẩy mạnh liên kết tìm kiếm thị trường cho đầu ra các mặt hàng thủy sản, kịp trời triển khai các nghị định hỗ trợ ngư dân vay vốn đóng tàu, vay vốn theo từng chuyến đi biển…

PHẠM ĐOÀN

Ông Trần Xí Khuôl, Chi cục phó Chi cục Khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản tỉnh, cho rằng giải pháp để nâng cao hiệu quả khai thác, đánh bắt thủy sản về lâu dài vẫn là hỗ trợ ngư dân đánh bắt xa bờ.

So với những năm trước, việc khai thác đánh bắt thủy sản năm nay có phần khó khăn hơn. Một trong những nguyên nhân cơ bản là chúng ta có ít tàu đánh bắt xa bờ. Toàn tỉnh hiện có hơn 200 tàu đánh bắt ven bờ, trên 600 tàu đánh bắt vùng lộng và hơn 500 tàu đánh bắt xa bờ. Số tàu đánh bắt ở ven bờ và vùng lộng chiếm hơn 60%. Trong khi đó, nguồn lợi thủy hải sản ven bờ bị khai thác ngày càng nhiều, do vậy những năm sau sản lượng đánh bắt của các tàu sẽ có nguy cơ giảm. Giải pháp để nâng cao hiệu quả khai thác đánh bắt về lâu dài vẫn là hỗ trợ ngư dân vươn khơi đánh bắt xa bờ…

Nghị định 67/2014/NĐ-CP của Chính phủ về một số chính sách phát triển thủy sản đang được tỉnh triển khai, và trong tương lai, số lượng tàu đánh bắt xa bờ sẽ tăng. Ngoài ra, ngành Thủy sản còn khuyến cáo ngư dân tham gia đầy đủ các dịch vụ bảo hiểm để bảo vệ phương tiện và tính mạng khi gặp rủi ro. Đồng thời các chủ phương tiện phải tuân thủ các quy định về khai thác, đánh bắt; tuyệt đối không ra khơi trong mùa mưa bão…