Bất cập trong xử phạt hành vi hút thuốc lá nơi công cộng

Tác hại của thuốc lá, dù hút thuốc lá thụ động cũng ảnh hưởng tới sức khỏe. Mặc dù ngành chức năng thường xuyên tuyên truyền về những tác hại của thuốc lá nhưng trên thực tế, tình trạng hút thuốc lá nơi công cộng vẫn diễn ra nhan nhản và việc thực hiện quy định xử phạt vi phạm trên thực tế hầu như chưa được thực hiện.

Hút thuốc lá nơi công cộng sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe những người xung quanh, đặc biệt là trẻ em. Ảnh: B.T

Khói tỏa ra từ đầu điếu thuốc lá đang cháy độc hại hơn khói thuốc lá do người hút hít vào vì chứa chất độc hại gấp 26 lần do cháy ở nhiệt độ cao và không qua bộ phận lọc. Đáng nói hơn, Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (PCTHCTL) năm 2012 và việc xử phạt hành vi hút thuốc lá ở những nơi bị cấm đã được quy định tại Nghị định 176/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013 của Chính phủ, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, nhưng đã qua hầu như việc xử phạt vi phạm vẫn chưa được thực hiện.

Vi phạm liên quan đến hút thuốc lá nơi công cộng rất phổ biến, ngay cả những địa điểm theo quy định tại Điều 11 của Luật PCTHCTL, bị cấm hút thuốc lá hoàn toàn, như cơ sở y tế, cơ sở giáo dục, cơ sở chăm sóc, nuôi dưỡng, vui chơi, giải trí dành riêng cho trẻ em; khu vực có nguy cơ cháy, nổ cao và địa điểm cấm hút thuốc lá trong nhà (nhưng được phép có nơi dành riêng cho người hút thuốc lá); khách sạn; cơ sở lưu trú du lịch, phương tiện giao thông công cộng là tàu thủy, tàu hỏa, ô tô, thậm chí rất nhiều người vẫn thản nhiên hút thuốc lá nơi có biển “Cấm hút thuốc”. Tại nhiều khu vực công cộng, mà theo quy định bắt buộc đến thời điểm này vẫn chưa bố trí khu vực dành riêng cho người hút thuốc lá.

Bên cạnh đó là việc bán thuốc lá cho người sử dụng khá dễ dàng, thậm chí ngay cả trẻ em vẫn có thể mua được thuốc lá ở các điểm bán lẻ. Không hiếm hình ảnh tại các quán cà phê, điểm truy cập Internet…, nhiều thanh thiếu niên túm tụm nhau phì phèo khói thuốc. Chính vì vậy, dường như quy định cấm và xử phạt vi phạm hành chính đối với người hút thuốc lá ở nơi công cộng gần như chỉ được thực hiện ở khâu tuyên truyền trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Bên cạnh đó, lực lượng thanh tra chuyên ngành Y tế và UBND các cấp là những đơn vị có thẩm quyền xử phạt người hút thuốc lá nơi công cộng, nhưng vẫn chưa triển khai thực hiện. Song song đó, các cấp chính quyền - nhất chính quyền cấp xã, phường gần như buông lỏng việc xử phạt vi phạm hành chính theo thẩm quyền phân cấp.

Một thực tế khác, theo quy định đối tượng là cán bộ, người lao động trong cơ quan hành chính Nhà nước, đơn vị lực lượng vũ trang vi phạm quy định cấm hút thuốc tại nơi làm việc vẫn bị xử phạt vi phạm hành chính như các cá nhân khác khi có hành vi vi phạm. Tuy nhiên, phân cấp về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính thì rất nhiều chủ thể là người đứng đầu cơ quan, đơn vị không được giao thẩm quyền xử phạt nên không thể tiến hành biện pháp xử phạt vi phạm hành chính về hành vi hút thuốc lá tại nơi làm việc, trong phạm vi khuôn viên cơ quan, đơn vị lực lượng vũ trang. Trong khi đó các chủ thể khác có thẩm quyền, như chiến sĩ công an nhân dân khi thi hành công vụ, Chủ tịch UBND xã, phường… lại không thể tiến hành xử phạt vi phạm, áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả do không thuộc phạm vi quản lý của cấp mình. Như vậy, nếu lãnh đạo, chỉ huy cơ quan, đơn vị đó không kiên quyết thực hiện đúng quy định của luật thì tình trạng hút thuốc lá tại những nơi đó vẫn cứ tồn tại như chưa từng có quy định cấm.

KIM TUẤN