Bệnh tay chân miệng ở trẻ em - Những điều cần biết

Bệnh tay chân miệng là một bệnh nhiễm trùng do vi-rút gây ra ở trẻ nhỏ. Bệnh thường tự khỏi và không đe dọa nhiều đến sức khỏe của trẻ, tuy nhiên bệnh cũng có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm. Bệnh cũng có thể gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt tập trung ở nhóm trẻ dưới 3 tuổi.

Điều trị bệnh cho trẻ tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bạc Liêu. Ảnh minh họa: C.K

Các yếu tố sinh hoạt tập thể như: trẻ đi học tại nhà trẻ, trường mầm non, mẫu giáo, là các yếu tố nguy cơ lây truyền bệnh, đặc biệt là trong các đợt bùng phát. Theo ghi nhận, hiện một số trường mầm non, mẫu giáo trên địa bàn tỉnh đã có trẻ mắc bệnh tay chân miệng. Do đó, công tác phòng ngừa lây nhiễm là vô cùng quan trọng.

Bệnh tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm, bệnh lây truyền từ người sang người, chủ yếu theo đường tiêu hóa. Nguồn lây chính từ nước bọt, phỏng nước và phân của trẻ nhiễm bệnh dễ gây thành dịch do vi-rút đường ruột gây ra. Hai nhóm tác nhân gây bệnh thường gặp là Coxsackie virus A16 và Enterovirus 71 (EV71). Biểu hiện chính là tổn thương da, niêm mạc dưới dạng phỏng nước ở các vị trí đặc biệt như: niêm mạc miệng, lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông, gối. Bệnh có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm não - màng não, viêm cơ tim, phù phổi cấp dẫn đến tử vong nếu không được phát hiện sớm và xử trí kịp thời. Các trường hợp biến chứng nặng thường do EV71. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt tập trung ở nhóm tuổi dưới 3. Các yếu tố sinh hoạt tập thể như trẻ đi học tại nhà trẻ, trường mầm non, mẫu giáo, đến các nơi trẻ chơi tập trung là các yếu tố nguy cơ lây truyền bệnh, đặc biệt là trong các đợt bùng phát.

Biểu hiện của bệnh tay chân miệng ở trẻ em qua các giai đoạn như:

Giai đoạn ủ bệnh: Khoảng 3 - 7 ngày.

Giai đoạn khởi phát: Từ 1 - 2 ngày với các triệu chứng như: sốt nhẹ, mệt mỏi, đau họng, biếng ăn, tiêu chảy vài lần trong ngày.

Giai đoạn toàn phát: Có thể kéo dài 3 - 10 ngày với các triệu chứng điển hình của bệnh là loét miệng: vết loét đỏ hay phỏng nước đường kính 2 - 3mm ở niêm mạc miệng, lợi, lưỡi, gây đau miệng, bỏ ăn, bỏ bú, tăng tiết nước bọt.

Phát ban dạng phỏng nước: Ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, gối, mông; tồn tại trong thời gian ngắn (dưới 7 ngày), sau đó có thể để lại vết thâm, rất hiếm khi loét hay bội nhiễm; Sốt nhẹ; Nôn.

Nếu trẻ sốt cao và nôn nhiều dễ có nguy cơ biến chứng. Biến chứng thần kinh, tim mạch, hô hấp thường xuất hiện sớm từ ngày 2 - 5 của bệnh.

Giai đoạn lui bệnh: Thường từ 3 - 5 ngày sau, trẻ hồi phục hoàn toàn nếu không có biến chứng.

Các thể lâm sàng của bệnh tay chân miệng ở trẻ em:

Thể tối cấp: Bệnh diễn tiến rất nhanh có các biến chứng nặng như: suy tuần hoàn, suy hô hấp, hôn mê dẫn đến tử vong trong vòng 24 - 48 giờ.

Thể cấp tính với bốn giai đoạn điển hình như trên.

Thể không điển hình: Dấu hiệu phát ban không rõ ràng,  hoặc chỉ có loét miệng hay chỉ có triệu chứng thần kinh, tim mạch, hô hấp mà không phát ban và loét miệng.

Tuy nhiên, cần phân biệt với một số bệnh có những biểu hiện tương tự bệnh tay chân miệng như:

Viêm loét miệng (áp-tơ): Vết loét sâu, có dịch tiết, hay tái phát.

Các bệnh có phát ban da: Sốt phát ban, dị ứng, viêm da mủ, thủy đậu, nhiễm khuẩn huyết do não mô cầu, sốt xuất huyết Dengue.

Viêm não - màng não: Do vi khuẩn hay vi-rút

Nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, viêm phổi.

Nguyên Khánh (theo Bộ Y tế)