Thứ hai, 16-11-26 10:46:40
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Biểu diễn đờn ca tài tử: Phong cách thính phòng hay dân dã?

Báo Cà Mau

Đờn ca tài tử (ĐCTT) từ lâu đã là “món ăn” tinh thần không thể thiếu đối với nhiều người. Ở bất cứ đâu người ta cũng có thể hát ĐCTT. Tuy nhiên, phong cách biểu diễn loại hình nghệ thuật này đang tồn tại hai ý kiến trái chiều mà chưa có lời giải đáp thỏa đáng.

Hát ở ngoài ruộng…

Nhiều Câu lạc bộ (CLB) ĐCTT ở nông thôn vẫn duy trì được nét sinh hoạt dân dã này. Ban ngày bận chuyện đồng áng hay sản xuất thì thôi, nhưng đến khi đêm về chính là khoảng thời gian để nhà nông giải trí, đưa chuyện với nhau. Lúc này, bên bàn trà hoặc chén rượu, không cần “mồi” nhiều mà vẫn có thể “đưa cay”, chỉ một cây đàn ghi-ta, một chiếc song lang và vài người biết ca, biết đờn là đã có thể lập thành một nhóm sinh hoạt ĐCTT chính hiệu. Không cần phải chỉn chu, chắc nhịp mới hay, mà ở đó chỉ cần cái tình, người đờn nương theo người ca, đưa đẩy lời ca tiếng đờn qua lại mà thấm đẫm tình làng nghĩa xóm. Hoặc có đôi khi không cần đợi đến buổi tối, trong lúc nghỉ tay vào giữa buổi trưa ngay tại bờ ruộng, người ta cũng có thể ngân nga một vài làn điệu vọng cổ, một lớp Xuân tình hay Nam ai… cho vơi bớt nhọc nhằn! Chính cái văn hóa đồng quê đã góp phần làm đậm thêm bản sắc và làm tăng thêm hương vị cuộc sống. Và đó cũng bởi vì vui là chính, không ai chấp nhất chuyện ai hát hay, đàn dở ra sao!

Không chỉ có hát cho nhau nghe, các CLB ĐCTT này còn tập hát lời mới, nhiều thành viên trong CLB cũng có cảm hứng sáng tác lời mới để anh em tập hát, như CLB ĐCTT xã Vĩnh Hưng A (huyện Vĩnh Lợi) là một điển hình.

Những cách sinh hoạt ĐCTT trên đây thuộc “trường phái” quan điểm thứ nhất: sinh hoạt ĐCTT là phải cho ra chất tài tử. Tức là xuề xòa sao cũng được, miễn là có dịp tập hợp nhau lại mà đờn, mà hát cho vơi bớt mệt nhọc, vậy là vui rồi.

Một buổi sinh hoạt ĐCTT ở xã Vĩnh Hưng A (huyện Vĩnh Lợi).
Ảnh: N.V

Biểu diễn ĐCTT theo phong cách thính phòng

Nhạc thính phòng hiểu theo nghĩa đen tức là nghe nhạc trong phòng. Khác với trường phái thứ nhất, một vài người cho rằng, ĐCTT nên được biểu diễn mang phong cách thính phòng mới phù hợp. Theo họ, đây là loại hình nghệ thuật bác học thì phải thưởng thức một cách bài bản, ai ngồi theo ghế nấy trong một gian phòng và nghe một cách nghiêm túc. Lúc này, ĐCTT sẽ không có sự giao lưu mà chỉ đơn thuần là thưởng thức. Và, tiết mục nào cũng phải được chỉn chu, hay, và ít khi được sai sót bởi lẽ các bài bản bây giờ mang tính phục vụ là chính.

Thời gian gần đây, nhiều đoàn du khách đến Bạc Liêu đều được giới thiệu loại hình nghệ thuật độc đáo này bằng cách bố trí cho vào một gian phòng, các nghệ sĩ đứng trên bục để biểu diễn bài “Dạ cổ hoài lang” và một vài bản tài tử. Đó cũng là một trong những hình thức của nhạc thính phòng. Mới đây, các hãng lữ hành trong cả nước khi đến Bạc Liêu để khảo sát các điểm du lịch đã được hướng dẫn tham quan khu lưu niệm nhạc sĩ Cao Văn Lầu và đã được nghe hát ĐCTT tại đây. Nhiều người trong số họ đã bị thuyết phục và hứa sẽ gắn kết tua với Bạc Liêu trong thời gian tới. Qua đó cho thấy, ĐCTT được ví như một “đặc sản” trong việc khai thác du lịch tại vùng đất này.

Như vậy, ở mỗi trường phái, quan điểm đều có những nét hay riêng rất đặc trưng. Đối với đối tượng người bình dân, ĐCTT có cách sinh hoạt theo kiểu bình dân; còn đối với đối tượng khách mời, khách hạng VIP thì sẽ có cách thưởng thức ĐCTT theo kiểu khác. Bởi lẽ, chúng ta không thể bắt nông dân vào trong phòng ngồi nghe ĐCTT mà không được giao lưu; và cũng không thể để du khách trải chiếu ngồi bệt xuống đất mà nghe ĐCTT trong một tua du lịch bị hạn hẹp về thời gian. Đối với du khách, nhiều người biết ca thì đã đành, còn vô số người không biết ca mà bắt họ ca “thử” thì ít nhiều Bạc Liêu cũng sẽ “mất điểm” vì chưa biết chìu lòng và chưa tạo sự hấp dẫn với du khách.

Sinh hoạt ĐCTT theo kiểu dân dã cho thỏa niềm đam mê ca hát, vừa để tạo phong trào văn nghệ ở cơ sở là chuyện nên làm. Còn chuyện nghe ĐCTT thuộc dạng thính phòng thì thiết nghĩ, chỉ để dành phục vụ du lịch đối với một vài đối tượng đặc biệt. Có như thế mới giữ được cái hồn của ĐCTT và tạo được dấu ấn riêng trong lòng mỗi người. Bởi xét cho cùng, chính cái linh động “chìu” theo từng đối tượng người thích ĐCTT cũng đã phần nào thể hiện chất tài tử!

Ngọc Trân

THÔNG BÁO

Rà soát công tác chấm ảnh Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026

Sáng 13/11, Ban Tổ chức Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026 tổ chức cuộc họp với Ban Giám khảo nhằm rà soát hồ sơ và thống nhất quy trình chấm ảnh dự thi.

7 giọng ca xuất sắc vào Chung kết xếp hạng “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 12/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, đêm thi thứ hai vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026” diễn ra sôi nổi, khép lại với nhiều cung bậc cảm xúc. Qua hai đêm tranh tài, Ban Tổ chức đã lựa chọn 7 thí sinh xuất sắc nhất bước vào Vòng Chung kết xếp hạng và trao giải.

Người trẻ và niềm đam mê nhạc cụ dân tộc

Dù âm nhạc đương đại và xu hướng giải trí trên nền tảng số ngày càng chiếm ưu thế, nhưng tiếng đàn kìm, đàn tranh, guitar phím lõm hay những nhạc cụ truyền thống của đồng bào Khmer vẫn có sức sống riêng trong đời sống văn hoá Cà Mau.

Gần 6.800 vận động viên sẵn sàng chinh phục giải Marathon Cà Mau 2026

Trong hai ngày 14 và 15/11, Giải chạy Marathon Cà Mau 2026 - Cúp Petrovietnam với chủ đề “Điểm hẹn Cà Mau” sẽ diễn ra tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau (đường Lê Duẩn, phường An Xuyên).

Khai mạc vòng Chung kết “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 11/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ và Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026”. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng CTV và phát trên các nền tảng số của đơn vị.

Khóm Công Điền rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết

Chiều 11/11, đồng chí Lâm Văn Bi, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, đã đến tham dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026 cùng bà con Nhân dân Khóm Công Điền (phường Vĩnh Trạch).

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I - năm 2026: 18 thí sinh tranh tài vòng Chung kết

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026, do Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau tổ chức, là sân chơi âm nhạc hấp dẫn, thu hút 140 thí sinh đến từ các địa phương, đơn vị trong tỉnh tham gia. Qua vòng tuyển chọn, 74 thí sinh xuất sắc bước vào vòng Bán kết với 4 buổi thi diễn sôi nổi. Sau 4 buổi thi diễn Bán kết, 18 thí sinh xuất sắc được chọn bước vào Chung kết.

Hơn 700 học sinh trải nghiệm di sản văn hoá Cà Mau

Chiều 11/11, Bảo tàng tỉnh Cà Mau phối hợp với Phòng Văn hoá - Xã hội phường Bạc Liêu và Trường THPT Chuyên Bạc Liêu tổ chức chương trình trải nghiệm di sản với chủ đề “Cà Mau - Hội tụ sắc màu văn hoá phương Nam” cho hơn 700 học sinh trên địa bàn.

Sôi nổi cuộc thi nâng cao năng lực Ban vận động ấp xây dựng đời sống văn hoá

Sáng 11/11, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau phối hợp UBND xã Phước Long tổ chức Cuộc thi Nâng cao năng lực các thành viên Ban vận động ấp trong thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”.