Bờ biển Đông đang sạt lở nghiêm trọng

Mùa mưa bão bước vào cao điểm. Những cơn mưa dầm dề, gió giật liên hồi khiến nỗi lo về tác động ngày càng khốc liệt của biến đổi khí hậu đè nặng lên đời sống kinh tế - xã hội.

• Khẩn trương khắc phục sạt lở bờ phía Tây hạ lưu cống Nhà Mát
• Cà Mau đưa ra 2 kịch bản ứng phó sạt lở, sụt lún đất
• Phòng chống sạt lở cần giải pháp căn cơ

Cửa biển Giá Cao, xã Tân Thuận.

Ở vùng ven biển, triều cường dâng cao, nhất là tại các cửa biển, khi những đai rừng phòng hộ đã bị xé toạc, tình trạng sạt lở thêm phần nghiêm trọng ở những nơi chưa có tuyến kè chắn sóng. Thực trạng ấy hiển hiện rõ nhất trên tuyến bờ Đông, kéo dài từ cửa Gành Hào đến Đất Mũi.

Đoạn từ cửa biển Ấp Hạp đến cửa biển Giá Cao thuộc bờ biển Đông (xã Tân Thuận) do Ban Quản lý rừng phòng hộ Đầm Dơi quản lý. Nhiều điểm sạt lở xoáy sâu vào rừng phòng hộ từ 30-40 m, làm ngã đổ, gây chết cây rừng, ảnh hưởng đến sinh kế của người dân khu vực.

Khác với đoạn từ Gành Hào đến Nhà Mát, hay tuyến bờ Tây đã xây dựng được hệ thống đê; ở bờ Đông chỉ có thể hình thành những tuyến kè chắn sóng và cũng chỉ có khả năng đầu tư thực hiện tại những cửa sông, cửa biển trọng yếu, nguy cơ khẩn cấp.

Theo người dân, sau thời gian sạt lở nghiêm trọng, cửa biển Giá Cao (xã Tân Thuận) trước đây đã biến mất. Chưa có kè chắn sóng, cửa biển ăn sâu vào sông Đồng Giác khiến cửa sông ngày càng rộng, trở thành cửa biển, người dân phải dời nhà lùi dần vào trong, hàng trăm hộ bị ảnh hưởng.

Nguồn lực đầu tư cho kè chắn sóng còn hạn chế. Hiện còn khá nhiều vị trí chưa triển khai thực hiện, trong khi tác động của biến đổi khí hậu gây xói lở bờ biển ngày càng nhanh và nghiêm trọng, vượt xa dự báo. Từ đó làm cho diện tích đất, rừng bị mất khá lớn, ảnh hưởng đến mọi mặt đời sống của cư dân ven biển, nguy cơ vượt tầm kiểm soát của địa phương.

Thiên tai gây ảnh hưởng, khiến cuộc sống của người dân cửa biển Giá Cao (xã Tân Thuận) thiếu ổn định và an toàn.

Đất rừng vẫn tiếp tục mất đi, loang lổ tuyến hành lang ven biển Đông. Người dân vùng cửa sông, cửa biển vốn đã khó khăn nay thêm thấp thỏm, lo âu, sợ mất hết tài sản, kể cả tính mạng vì sạt lở.    

Cuộc sống người dân cửa biển Giá Cao (xã Tân Thuận), đặc biệt là chuyện học hành của con em bị ảnh hưởng khi tình hình sạt lở ngày càng nghiêm trọng, gây ngăn cách vì chưa có đường bộ...

Đi dần về phía Đông Nam, tại cửa Bồ Đề (ấp Chợ Thủ B, xã Tân Ân), hộ ông Nguyễn Văn Tẻo có 5 ha rừng sản xuất, nhưng sau thời gian bị sạt lở mất đai rừng phòng hộ, diện tích chỉ còn khoảng 2 ha và căn nhà đang ở cũng đối mặt với biển, không có kè chắn sóng.

Ấp Chợ Thủ B, xã Tân Ân và Vàm Kênh 5, xã Đất Mũi.

“Biển đã cuốn trôi hết phần đất của các con tôi, chúng phải dắt díu nhau đi làm công nhân khắp nơi. Giờ tôi chỉ còn lại khoảnh đất nhỏ, vợ chồng già chẳng biết còn cầm cự được bao lâu khi ngày ngày đối mặt với sóng gió. Mỗi khi triều cường dâng, nước biển lại trườn vào tận vách nhà, sóng đánh ầm ào khiến lòng dạ không phút nào yên”, ông Nguyễn Văn Tẻo, gần 60 tuổi, ngụ ấp Chợ Thủ B, xã Tân Ân, bùi ngùi chia sẻ.

Tháng 9/2023, nhà ông Nguyễn Việt Khái (ấp Chợ Thủ B, xã Tân Ân) đối mặt với biển do tình hình sạt lở làm mất đai rừng phòng hộ, phá huỷ đất rừng sản xuất. Nay ngôi nhà chỉ còn lại những vụn vỡ. Bà con ở đây cho biết, nhà ông Khái bị sóng biển đánh sập năm rồi, cả nhà bỏ đi trong đêm mưa gió, nước lên.

Cửa Vàm Lũng, xã Phan Ngọc Hiển đang lùi dần vào phía trong khi đai rừng phòng hộ đã bị sóng biển phá huỷ, chưa có kè chắn sóng nên tốc độ sạt lở rất nhanh.

Đường dẫn tại Điện gió Viên An (xã Đất Mũi) đang sạt lở nghiêm trọng.

Dù đã hình thành kè phá sóng, nhưng cửa Vàm Kênh Năm (xã Đất Mũi) vẫn bị sóng biển phá huỷ dần vào phía trong, nguy cơ ảnh hưởng đến đường Hồ Chí Minh.

Dù là vùng đất bãi bồi, nhưng khi triều cường dâng cao, sóng biển cũng đã bào mòn, phá huỷ đai rừng, gây áp lực và có nguy cơ ảnh hưởng đến tuyến đường từ Khai Long - Đất Mũi.

Trần Nguyên thực hiện