Bộ NN&PTNT: Tổ chức Diễn đàn “Chuyển đổi sang hệ thống lương thực - thực phẩm xanh, phát thải thấp”

Quang cảnh diễn đàn tại điểm cầu Bạc Liêu. Ảnh: C.L

(BL-CL) Sáng 30/11, Bộ NN&PTNT phối hợp với Tổ chức Ngân hàng Thế giới tổ chức diễn đàn trực tuyến toàn quốc “Chuyển đổi sang hệ thống lương thực - thực phẩm xanh, phát thải thấp”.

Theo báo cáo tại diễn đàn, mặc dù thu nhập bình quân đầu người của hộ gia đình nông thôn tăng trung bình 7,3%/năm tính theo giá thực kể từ năm 1978, nhưng chênh lệch thu nhập thành thị và nông thôn vẫn còn ở mức cao; sản xuất nông nghiệp tăng trưởng nhanh trong 4 thập kỷ qua, nhưng nhập khẩu lương thực và thực phẩm chỉ tăng từ năm 2000 đến nay; trong chiến lược và chính sách quốc gia về thu nhập nông thôn chuyển từ đánh thuế sang trợ cấp cho nông nghiệp từ năm 2004, nhưng trợ cấp độc lập với sản xuất - ít gây ảnh hưởng đến thị trường. Về chiến lược quốc gia: Nông nghiệp xanh - bước chuyển đổi lớn nhất được bắt đầu từ năm 2017 khi Bộ NN&PTNT ban hành hướng dẫn kỹ thuật về phát triển nông nghiệp xanh giai đoạn 2018 - 2030. Theo đó, xây dựng một hệ thống công nghệ hiệu quả, an toàn, giảm phát thải, tuần hoàn, thông minh và tích hợp để phát triển nông nghiệp xanh và thúc đẩy các đổi mới khoa học - công nghệ nông nghiệp xanh. Năm 2021, Bộ NN&PTNT cũng đã phối hợp với 6 Bộ khác đã ban hành kế hoạch phát triển xanh trong lĩnh vực nông nghiệp trong Kế hoạch 5 năm (2021 - 2025).

Diễn đàn cũng dành nhiều thời gian cho các đại biểu đóng góp ý kiến và đề ra những giải pháp để giúp nền nông nghiệp Việt Nam dần chuyển đổi sang hệ thống lương thực - thực phẩm xanh, phát thải thấp. Theo các đại biểu, thu nhập người dân nông thôn ngày càng tăng, đời sống vật chất và tinh thần không ngừng được nâng cao. Nông thôn Việt Nam đã có sự thay đổi về chất, ngày càng phát triển văn minh và hiện đại hơn. Cơ cấu kinh tế nông thôn chuyển đổi tích cực theo hướng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ tăng khá. Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới có sức lan tỏa mạnh mẽ, trở thành phong trào sâu rộng.

Tuy nhiên, khu vực nông nghiệp, nông thôn vẫn còn bộc lộ nhiều tồn tại, hạn chế. Những yếu kém nội tại như tính chuyên môn hóa chưa cao, sản xuất nhỏ lẻ... dù đã được khắc phục nhiều nhưng còn chậm, chưa đáp ứng được yêu cầu. Công tác bảo quản chế biến, nhất là ở khâu bảo quản và chế biến sâu, công nghiệp phụ trợ phát triển chưa đáp ứng yêu cầu, tổn thất sau thu hoạch còn cao, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị còn hạn chế, thị trường chưa ổn định. Đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số, ứng dụng, chuyển giao khoa học - công nghệ, nhất là công nghệ cao, chưa trở thành động lực mới cho đổi mới mô hình tăng trưởng…

Phát biểu tại diễn đàn, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT- Lê Minh Hoan cho rằng: Trong những diễn biến của dịch bệnh COVID-19, ngành Nông nghiệp tiếp tục là trụ đỡ cho nền kinh tế. Tuy nhiên, trong nội tại phát triển, ngành Nông nghiệp Việt Nam đã và đang bộc lộ nhiều bất cập, phát triển không bền vững, việc lạm dụng quá nhiều các loại phân, thuốc… trong sản xuất đã khiến cho nhiều diện tích canh tác dần trở nên bạc màu, giảm năng suất. Lâu nay, tư duy sản xuất nông nghiệp Việt Nam vẫn chủ yếu đi theo hướng lấy sản lượng bù chất lượng. Chính vì vậy, việc tìm đầu ra cho các mặt hàng nông sản khá chật vật do không đáp ứng được các yêu cầu về chất lượng của các thị trường. Trong xu thế phát triển chung của thế giới, ngày càng chuộng các sản phẩm nông nghiệp “xanh”, nếu không thay đổi để thích ứng, ngành Nông nghiệp Việt Nam khó hướng đến tăng trưởng bền vững trong tương lai. Người dân nông thôn là lực lượng quan trọng đóng góp vào quá trình phát triển kinh tế, quản lý tài nguyên, cơ sở hạ tầng, xây dựng phát triển khu vực nông thôn đảm bảo an ninh trật tự, xanh - sạch, đáng sống. Các định hướng phát triển tập trung vào phấn đấu nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân nông thôn, đảm bảo bình đẳng trong tiếp cận các cơ hội phát triển. Hình thành đội ngũ nông dân chuyên nghiệp, lực lượng lao động nông thôn có kiến thức phục vụ nhu cầu phát triển nông nghiệp và kinh tế nông thôn. Trong quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, phát triển nông nghiệp là then chốt, xây dựng nông thôn mới là căn bản, nông dân là trung tâm và giữ vai trò chủ thể. Bên cạnh đó, xây dựng nông thôn là nơi đáng sống với môi trường xanh - sạch - đẹp, có hệ thống hạ tầng hiện đại và khả năng cung cấp dịch vụ y tế, giáo dục, thông tin tiệm cận với khu vực đô thị nhưng vẫn giữ hồn cốt văn hóa của nông thôn với những giá trị truyền thống tốt đẹp.