Các Trung tâm dạy nghề: Chưa phát huy công năng

Trang thiết bị phục vụ nghề sửa xe ít được nâng cấp nên ảnh hưởng đến chất lượng dạy nghề cho lao động nông thôn.

Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn theo Quyết định 1956/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ góp phần tăng tỷ lệ lao động qua đào tạo, chuyển dịch cơ cấu lao động, nâng cao năng suất lao động, tăng thu nhập cho người dân. Đây còn là chìa khoá thành công thực hiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới. Mặc dù thời gian qua các trung tâm dạy nghề cho lao động nông thôn được đầu tư về cơ sở vật chất, trang thiết bị… nhưng vẫn chưa phát huy đúng công năng.  

Thực hiện đề án dạy nghề cho lao động nông thôn, 5 năm qua (2010-2014) các trung tâm dạy nghề 9 huyện, thành phố đã được đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị với tổng kinh phí 37,6 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo báo cáo của các trung tâm dạy nghề thì các thiết bị dạy nghề đã hỏng hóc, xuống cấp, chỉ đáp ứng khoảng 60% cho công tác đào tạo nghề. Bên cạnh đó, 262 giáo viên tham gia dạy nghề chỉ có 146 giáo viên cơ hữu, số còn lại là thỉnh giảng. Số lượng giáo viên cơ hữu thiếu, chất lượng tay nghề của giáo viên thỉnh giảng yếu nên chưa đáp ứng được nhu cầu của người học.

Từ xuống cấp...

Cách đây hơn 3 năm, Trung tâm Dạy nghề huyện Phú Tân được đưa vào sử dụng, niềm vui của cán bộ, giáo viên trung tâm như được nhân lên. Bởi họ đã thoát khỏi cảnh cả trung tâm phải chen chút trong một phòng làm việc. Ngoài 17 phòng, trung tâm còn được đầu tư xây dựng các xưởng phục vụ việc dạy các ngành nghề như: sửa xe, may công nghiệp, dạy tin học, sửa chữa điện.

Trang thiết bị phục vụ nghề sửa xe ít được nâng cấp nên ảnh hưởng đến chất lượng dạy nghề cho lao động nông thôn.

3 năm không dài nhưng dự án tiền tỷ thì lại xuống cấp trầm trọng. 10 phòng tầng trệt nền sụt lún hơn 2 tấc, điều kiện làm việc khó khăn nên chuyện mở các lớp dạy nghề tại trung tâm ảnh hưởng không nhỏ. Theo Giám đốc Trung tâm Dạy nghề huyện Phú Tân Lê Thị Út: “Sau khi nhận bàn giao đến nay, đường chính vào trung tâm không có nên phải mở cửa sau để tiện việc đi lại. Ngoài ra, cán bộ, giáo viên trung tâm còn gặp rắc rối với phòng ốc làm việc. Nền nhà sụt lún nham nhở, phải cạy đal, bơm nước vào và sau đó mới lót lại đal để kê bàn làm việc”.

Thực hiện Quyết định 584 ngày 24/4/2015 của UBND tỉnh, Phú Tân đã sáp nhập trung tâm dạy nghề với trung tâm giáo dục thường xuyên thành trung tâm giáo dục nghề nghiệp. Mục đích nhằm hạn chế tình trạng lãng phí cơ sở vật chất, thiết bị, tạo thuận lợi trong quản lý, phát triển công tác giáo dục thường xuyên và dạy nghề hiệu quả hơn. “Trung tâm giáo dục thường xuyên đã được đầu tư xây dựng cơ sở vật chất khang trang. Thế nhưng, chuyện đi lại giữa 2 trung tâm cách nhau 1 con sông, xa hàng trăm mét. Và phải mất một thời gian khi cơ sở vật chất sửa chữa xong mới có thể đáp ứng mục tiêu đề ra”, bà Lê Thị Út cho biết thêm.

...Đến nghịch lý

Tại Trung tâm Dạy nghề huyện Ðầm Dơi, 74 đầu máy may công nghiệp hơn 3 năm nay không phát huy hiệu quả bởi lao động nông thôn không còn nhu cầu học nghề này. Nếu như năm 2013, trung tâm mở được 1 lớp may công nghiệp thì đến năm 2014 và năm 2015 không có lớp nào.

Lý giải vấn đề này, Phó Giám đốc Trung tâm Dạy nghề Ðầm Dơi Thái Văn Lơi cho hay, trước đây huyện có khoảng 70% lao động học các nghề phi nông nghiệp, 30% lao động học nghề nông nghiệp. Thế nhưng, địa phương không có doanh nghiệp may công nghiệp nên lao động sau học nghề không tìm được việc làm phù hợp. Bên cạnh đó, để học may công nghiệp, lao động phải đến trung tâm để học nên đây là rào cản khiến lao động nông thôn không mặn mà với nghề may công nghiệp.

Thừa máy may công nghiệp, nhưng trung tâm lại thiếu và đang đề xuất mua mới 100 đầu máy may dân dụng. Theo dự kiến, năm 2015, trung tâm sẽ mở 8 lớp may dân dụng với khoảng 280 lao động, nhưng hơn 240 đầu máy may dân dụng của trung tâm đã hư hỏng khoảng 50%. Cũng theo ông Lơi, số máy may dân dụng mua từ năm 2006-2007 đến nay đã xuống cấp, trung tâm đã được duyệt mua 93 đầu máy may dân dụng mới nhưng đang đợi hàng nhập về.

Tại Trung tâm Dạy nghề huyện Phú Tân cũng đang diễn ra thực trạng máy móc hư hỏng gây khó khăn cho công tác đào tạo nghề. 120 đầu máy may dân dụng được mua cách đây 2-3 năm nhưng bàn máy hỏng hóc nghiêm trọng. Theo Giám đốc Trung tâm Dạy nghề huyện Phú Tân Lê Thị Út, mỗi năm trung tâm mở 2 lớp sửa xe nhưng phụ tùng của hơn 10 chiếc xe phục vụ cho học viên xuống cấp chưa đáp ứng nhu cầu học và nâng cao tay nghề cho lao động sau khi hoàn thành khoá học.

Trang thiết bị dạy học xuống cấp, thiếu giáo viên cơ hữu đã và đang là thực trạng chung của nhiều trung tâm dạy nghề hiện nay. Trong 75 danh mục nghề được Bộ LÐ-TB&XH quy định, Trung tâm Dạy nghề huyện Phú Tân chỉ dạy 11 ngành nghề. Tuy nhiên, với các nghề phi nông nghiệp như: thẩm mỹ, nữ công gia chánh, hoa kiểng, đan đát… thì trung tâm phải thuê giáo viên thỉnh giảng.

Với Trung tâm Dạy nghề huyện Ðầm Dơi, tình trạng cũng không khá hơn. Trong 13 nghề được dạy, UBND huyện chỉ phân bổ 6 giáo viên cơ hữu và hiện tại trung tâm thiếu đến 7 giáo viên. Theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Ðề án 1956 sẽ kết thúc vào năm 2020. Với tâm lý “thấp thỏm” không biết đề án có tiếp tục hay không nên nhiều địa phương “khống chế” biên chế giáo viên tại các trung tâm dạy nghề.      

Ðể có hướng đi vững chắc trong đào tạo nghề cho lao động nông thôn, đảm bảo hiệu quả, đòi hỏi các cấp, các ngành phải có chiến lược và kế hoạch dạy nghề lâu dài. Với các cơ sở dạy nghề, cần xác định mở các lớp dạy nghề gắn với nhu cầu thị trường, bảo đảm người lao động sống được bằng nghề mà mình đã chọn. Ðặc biệt, công tác đổi mới nội dung đào tạo phải sát với thực tế, phù hợp với khả năng của người lao động, tránh đào tạo chồng chéo, gây lãng phí thời gian và kinh phí đào tạo./.

Bài và ảnh: Thanh Phương