Cách nhận biết, phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm

Viêm màng não, viêm não vi rút và viêm não Nhật Bản là những bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm, có thể gây tổn thương trực tiếp đến hệ thần kinh trung ương, đe doạ tính mạng và để lại nhiều di chứng nặng nề nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời. Trẻ em, người cao tuổi và người mắc bệnh nền là những đối tượng có nguy cơ cao.

• Phòng bệnh viêm não Nhật Bản
• Bộ Giáo dục - Đào tạo khuyến cáo học sinh, sinh viên phòng chống bệnh viêm não - màng não
• Ghi nhận 3 trường hợp nghi bệnh viêm não mô cầu

Trẻ cần được tiêm đủ 3 mũi vắc xin viêm não Nhật Bản theo lịch của Chương trình tiêm chủng mở rộng. Ảnh: MINH LUÂN

Viêm màng não là tình trạng viêm các lớp màng bao bọc não và tuỷ sống, thường do vi khuẩn, vi rút, nấm hoặc ký sinh trùng gây ra. Trong khi đó, viêm não vi rút là tình trạng viêm nhu mô não, gây tổn thương trực tiếp đến tế bào thần kinh, có tỷ lệ tử vong cao và dễ để lại di chứng về thần kinh, vận động.

Trong các bệnh viêm não do vi rút, viêm não Nhật Bản là bệnh nguy hiểm nhất nhưng đã có vắc xin phòng ngừa hiệu quả. Bệnh do vi rút viêm não Nhật Bản (JEV) gây ra và lây truyền qua muỗi, chủ yếu là muỗi Culex. Muỗi hút máu động vật mang mầm bệnh như lợn, chim hoang dã rồi truyền vi rút sang người. Bệnh không lây trực tiếp từ người sang người. 

Chủ động tẩm mùng phòng chống muỗi gây bệnh. Ảnh: MINH LUÂN

Các bệnh viêm màng não và viêm não thường có biểu hiện ban đầu khá giống nhau như sốt, đau đầu, buồn nôn, nôn nên dễ bị nhầm lẫn với các bệnh thông thường.

Tuy nhiên, khi bệnh tiến triển sẽ xuất hiện các dấu hiệu thần kinh như sốt cao liên tục, cổ cứng, rối loạn ý thức, lơ mơ, ngủ gà, co giật, yếu hoặc liệt tay chân; trẻ sơ sinh có thể bị thóp phồng. Khi có các biểu hiện này, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Để phòng bệnh hiệu quả, người dân cần thực hiện đồng bộ các biện pháp sau:

- Tiêm vắc xin đầy đủ theo Chương trình tiêm chủng mở rộng và tiêm các loại vắc xin phòng bệnh như viêm não Nhật Bản, Hib, phế cầu, não mô cầu, sởi, quai bị… Đây là biện pháp phòng bệnh hiệu quả và bền vững nhất.

- Chủ động phòng chống muỗi đốt, nhất là vào sáng sớm và chiều tối khi muỗi hoạt động mạnh. Cần mặc quần áo dài tay, ngủ màn, sử dụng kem xua muỗi, bình xịt hoặc hương xua muỗi; không để trẻ vui chơi gần khu vực chuồng trại chăn nuôi.

- Giữ gìn vệ sinh môi trường, thường xuyên phát quang bụi rậm, khơi thông cống rãnh, loại bỏ các vật chứa nước đọng để diệt lăng quăng, bọ gậy; vệ sinh chuồng trại và di dời chuồng nuôi gia súc ra xa khu vực sinh hoạt nhằm hạn chế nơi sinh sản của muỗi.

- Thực hiện vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng, ăn chín, uống sôi; hạn chế tiếp xúc gần với người mắc bệnh truyền nhiễm, đeo khẩu trang khi cần thiết để giảm nguy cơ lây nhiễm các loại vi rút.

Hướng dẫn trẻ thường xuyên rửa tay bằng xà phòng để phòng bệnh. Ảnh: MINH LUÂN

Để phòng ngừa hiệu quả bệnh viêm não Nhật Bản, ngành y tế khuyến cáo: Trẻ cần được tiêm đủ 3 mũi vắc xin viêm não Nhật Bản theo lịch của Chương trình tiêm chủng mở rộng khi đủ 1 tuổi và tiêm nhắc lại theo hướng dẫn. Những trẻ lớn chưa được tiêm cũng cần được tiêm bổ sung để tạo miễn dịch.

Khi trẻ hoặc người lớn có biểu hiện sốt cao kéo dài kèm đau đầu, nôn nhiều, co giật, lơ mơ hoặc rối loạn ý thức cần đưa ngay đến cơ sở y tế, tuyệt đối không tự điều trị tại nhà vì bệnh có thể diễn tiến rất nhanh, đe doạ tính mạng và để lại di chứng thần kinh nặng nề.

Phước Nhường