Cách phòng ngừa và nhận biết triệu chứng viêm màng não mô cầu

Theo Tổ chức Y tế Thế giới - WHO, bệnh do não mô cầu là một trong những bệnh nhiễm khuẩn cấp tính nguy hiểm, có thể gây thành dịch và xuất hiện ở nhiều quốc gia trên thế giới. Mỗi năm ước tính có khoảng 1,2 triệu ca mắc và hơn 100.000 ca tử vong toàn cầu.

• Không chủ quan với dịch viêm não mô cầu
• Khu vực mố cầu trở thành bãi rác!
• Người dân chủ động phòng ngừa bệnh não mô cầu
• Ghi nhận 3 trường hợp nghi bệnh viêm não mô cầu

Viêm màng não mô cầu là một bệnh truyền nhiễm cấp tính qua đường hô hấp, do vi khuẩn não mô cầu Neisseria meningitidis gây ra. Bệnh xuất hiện quanh năm, tuy nhiên dễ thành dịch vào mùa Thu, mùa Đông và mùa Xuân. Theo số liệu của Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, tỷ lệ mắc là: 2.3/100.000 dân. Tại tỉnh Cà Mau vừa ghi nhận 3 trường hợp nghi do viêm não mô cầu, đáng chú ý có 1 trường hợp đã tử vong.

Não mô cầu được chia thành 4 nhóm chính là A, B, C, và D. Trong đó, não mô cầu nhóm A thường gặp nhất ở nước ta. Ngoài ra, còn có thêm huyết thanh gây bệnh của vi khuẩn não mô cầu như: W-135, X, Y và Z. Những vi khuẩn thuộc nhóm huyết thanh này có thể có ít độc lực nhưng vẫn gây bệnh nặng.

Cần chủ động tiêm đầy đủ các loại vắc xin phòng ngừa theo lộ trình tiêm chủng khuyến cáo

Ngay cả khi bệnh được chẩn đoán sớm và điều trị thích hợp cũng có tới 5%-10% bệnh nhân bị tử vong, thường xảy ra trong vòng 24-48 giờ sau khi khởi phát triệu chứng. Viêm màng não do vi khuẩn có thể gây tổn thương não, giảm thính lực hoặc gây khuyết tật học tập ở 10%-20% những người sống sót. Bệnh viêm màng não mô cầu có khả năng tử vong cao, nên phải xếp vào dạng ưu tiên cấp cứu. Cần cho nhập viện càng sớm càng tốt. Do đó, khi nhận thấy những dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh, cần đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế để điều trị kịp thời. Các cơ quan chức năng cũng cần phối hợp phát hiện sớm và xử lý ổ dịch để chống lây lan.

Triệu chứng viêm màng não mô cầu: Người nhiễm não mô cầu thường có thời gian ủ bệnh từ 2-10 ngày, phổ biến nhất là khoảng 3-4 ngày. Dấu hiệu thường khởi phát đột ngột và diễn biến nhanh chóng, bao gồm sốt cao, đau đầu dữ dội, cứng gáy, buồn nôn, nôn mửa, sợ ánh sáng và có thể kèm theo co giật. Trong một số trường hợp, bệnh nhân xuất hiện các tổn thương da dưới dạng nốt xuất huyết hoặc mảng bầm tím (thường gọi là tử ban) - một dấu hiệu đặc trưng.

Một thể diễn tiến cực kỳ nguy hiểm của bệnh là nhiễm trùng huyết do não mô cầu (meningococcemia). Trong trường hợp này, vi khuẩn xâm nhập vào máu, gây tổn thương mạch máu toàn thân, dẫn đến suy đa tạng, sốc nhiễm khuẩn và tỷ lệ tử vong rất cao nếu không được xử lý kịp thời. Nguy hiểm hơn nữa, bệnh thường diễn biến rất nhanh chỉ trong vòng vài giờ, khiến nhiều người bệnh không kịp nhận biết và điều trị.

Một yếu tố quan trọng trong việc phòng ngừa bệnh viêm màng não do não mô cầu là hạn chế sự lây truyền vi khuẩn qua đường hô hấp. Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt sau khi tiếp xúc với người bệnh hoặc các bề mặt công cộng, giúp loại bỏ vi khuẩn và giảm nguy cơ lây lan. Việc che miệng bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay khi ho, hắt hơi giúp ngăn chặn sự phát tán của các giọt bắn chứa vi khuẩn.

Để phòng ngừa bệnh, cần hạn chế tiếp xúc gần với người có triệu chứng viêm đường hô hấp như sốt, ho, đau họng hoặc sổ mũi. Khi trong gia đình hoặc cộng đồng có người được chẩn đoán mắc viêm não mô cầu, các biện pháp cách ly và điều trị dự phòng cho những người tiếp xúc gần là điều bắt buộc. Quan trọng nhất, trẻ em từ 2 tháng tuổi và người lớn cần chủ động tiêm đầy đủ các loại vắc xin phòng ngừa theo lộ trình tiêm chủng khuyến cáo của bác sĩ và các chuyên gia y tế.

Chanh Ty