Cần hướng tới một nền văn hóa pháp lý

Cán bộ Phòng Tư pháp huyện Giá Rai phát tờ rơi tuyên truyền pháp luật cho người dân xã Phong Thạnh Đông A. Ảnh: K.P

Bạc Liêu là một tỉnh có thể coi là có vị trí địa lý “xa trung tâm thủ đô” nhất, nhì của cả nước. Tiềm năng kinh tế không có nhiều nhưng bù lại, có một số đặc trưng về văn hóa đặc sắc. Việc phát huy thế mạnh này cũng là một hướng đi đúng đắn cho tỉnh nhà. Trong nhiều vấn đề để “Bạc Liêu đi lên từ văn hóa”, một vấn đề hết sức đặc biệt nhưng chưa thấy được nhắc đến nhiều, đó chính là văn hóa pháp lý. Có lẽ nhiều người còn khá xa lạ với cụm từ trên, dù trên thực tế, trong cuộc sống, con người phải đối diện với nó hàng ngày.

Từ những chuyện rất nhỏ như ra đường va quẹt xe, bị tai nạn giao thông, nếu hòa giải không được thì nhờ cơ quan công an can thiệp, giải quyết. Tránh đánh nhau, xô xát, vừa gây mất trật tự vừa làm cản trở giao thông. Văn hóa giao thông mà chúng ta được nghe tuyên truyền hàng ngày cũng chính là một phần của văn hóa pháp lý. Một mâu thuẫn, tranh chấp nhỏ, không thỏa thuận được thì xin mời đến chính quyền xử lý. Chứ không thể hai bên xúm vào chửi bới nhau, thậm chí gây mâu thuẫn, đánh nhau. Đến những chuyện lớn hơn, những vấn đề pháp lý liên quan giữa Nhà nước với công dân, với tổ chức đều phải được cả hai bên tuân thủ trên tinh thần thượng tôn pháp luật. Khiếu nại, tố cáo của công dân, tổ chức cũng cần phải đúng luật, đúng quy trình. Ngược lại, việc giải quyết các khiếu kiện từ các cơ quan công quyền cũng phải đảm bảo độ chính xác, trung thực, công bằng.

Trong xu hướng chung của cả nước, trong những nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, vấn đề về văn hóa pháp lý có vai trò hết sức quan trọng. Và mục tiêu xây dựng Nhà nước pháp quyền, lấy pháp luật làm nền tảng điều tiết các hoạt động của các cơ quan hành chính Nhà nước và của xã hội, hướng đến một nền hành chính tuân thủ pháp luật, công khai, minh bạch là cần thiết và tất yếu. Nhất là khi tỉnh đang muốn thực hiện nhiều chính sách thu hút đầu tư, mở rộng giao lưu với các tỉnh trong nước và tranh thủ với các đối tác nước ngoài.

Cũng cần ghi nhận trong vài năm trở lại đây, các cấp chính quyền từ tỉnh đến cơ sở có nhiều nỗ lực trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, cùng với việc tuyên truyền, phổ biến để pháp luật đi vào đời sống, nhằm từng bước hình thành nếp sống và thói quen thực hiện văn hóa pháp luật trong cán bộ và các tầng lớp nhân dân. Tuy nhiên, văn hóa pháp luật trong một bộ phận cán bộ và nhân dân vẫn còn thấp, biểu hiện từ các hành vi ứng xử với pháp luật của mỗi cá nhân trong đời sống hàng ngày, cho đến trình độ vận dụng pháp luật trong quản lý xã hội hay việc áp dụng pháp luật trong cuộc sống… Hệ quả là, thói quen không tuân thủ pháp luật, coi thường pháp luật, lách luật, lối ứng xử tùy tiện với pháp luật… vẫn tồn tại và có nhiều lúc, nhiều nơi còn gia tăng, không chỉ với dân thường mà ngay cả đối với những cán bộ, công chức trong các cơ quan công quyền. Tâm lý, nếu không thấy cảnh sát giao thông thì cứ vô tư vi phạm luật, cách đối xử với người dân của một số cơ quan hành chính vẫn chưa đúng (còn hách dịch, gây phiền hà…) chính là một trong những biểu hiện của hành vi kém văn hóa pháp lý, dẫn đến xã hội sẽ không đảm bảo hướng tới một đời sống văn hóa lành mạnh.

Nếu coi văn hóa pháp lý là nền tảng, là nội lực để thực hiện thành công công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền trong giai đoạn hiện nay thì Bạc Liêu, với bề dày và những đặc trưng văn hóa đặc sắc của mình, càng phải nỗ lực hơn nữa. Để không chỉ người dân Bạc Liêu mà cả du khách xa gần đến với Bạc Liêu cũng cảm nhận được một không khí thật sự văn minh và hiện đại, nhất là với việc chấp hành pháp luật.

Kim Kim