Cần một cơ chế đủ mạnh bảo vệ nguồn tin chống tham nhũng, tiêu cực

Thời gian qua, mỗi nhà báo thực hiện việc bảo vệ nguồn tin (người tố giác) chống tham nhũng, tiêu cực (TNTC) theo một cách riêng. Luật Báo chí hiện hành không nói đến cơ chế bảo vệ nguồn tin, do đó vai trò của cơ quan báo chí trong đấu tranh phòng, chống TNTC vẫn còn nhiều khó khăn…

Một cảnh tác nghiệp báo chí trong khu du lịch sinh thái Hồ Nam (phường 1, TP. Bạc Liêu). Ảnh: T.Đ

Trên thực tế, bảo vệ nguồn tin là quyền và nghĩa vụ của cơ quan báo chí và mỗi nhà báo, nhưng điều đó chủ yếu thuộc về lương tâm, trách nhiệm đối với đạo đức nghề nghiệp. Còn nếu bản thân nhà báo hoặc cơ quan báo chí làm tiết lộ nguồn tin (họ, tên, địa chỉ…), hoặc sử dụng thông tin tố giác vào mục đích khác vẫn chưa thấy ai bị xử lý trách nhiệm. Bởi lẽ, việc tiết lộ đó cũng không công khai và pháp luật về báo chí không quy định rõ chế tài. Và gần đây, có một cơ chế để giữ bí mật và bảo vệ người tố cáo được dư luận khá quan tâm. Quy định tại Điều 20 Thông tư 07/2014, ngày 31/10/2014 của Thanh tra Chính phủ, nhấn mạnh: “Người xử lý đơn tố cáo phải giữ bí mật họ, tên, địa chỉ, bút tích của người tố cáo theo quy định của pháp luật; áp dụng hoặc kiến nghị cơ quan, tổ chức, đơn vị người có thẩm quyền áp dụng những biện pháp cần thiết theo quy định của pháp luật để bảo vệ người tố cáo, người thân thích của người tố cáo khi có yêu cầu”.

Tuy nhiên, theo ông Võ Minh Lương - Chánh Thanh tra tỉnh, dù Thông tư quy định cơ chế bảo vệ như vậy nhưng phần lớn những người tố cáo TNTC đều gửi đơn, thư nặc danh hoặc thông qua hình thức khác mà giấu đi tên tuổi, địa chỉ của mình. Điều đó cho thấy, hầu hết nguồn tin báo chí hiện nay chủ yếu gửi gắm niềm tin vào nhà báo có mối quan hệ thân thiết và tin rằng họ dám đấu tranh, họ sẽ không tiết lộ những gì mình tố giác. Đó cũng chính là lý do đã hơn 1 năm trôi qua, kể từ khi Ban Nội chính Trung ương hướng dẫn về việc mua tin tố giác tham nhũng, đến nay chưa có Ban Nội chính tỉnh, thành nào công bố đã mua được tin tố giác.

Nhiều phóng viên cho rằng: “Trong đấu tranh phòng, chống TNTC, không ít trường hợp các cơ quan chức năng không có thẩm quyền vẫn cứ truy hỏi nguồn tin. Gặp các trường hợp như vậy, mình có quyền từ chối nhưng rất áy náy và mất lòng”. Do đó đề nghị quy định rõ trong Luật Báo chí mới là “Nghiêm cấm cá nhân, cơ quan, tổ chức không có thẩm quyền truy hỏi nguồn tin”.

Xét trên bình diện cả nước, đương đầu với tệ TNTC trong những năm qua, nhiều nhà báo viết bài điều tra phanh phui sự thật, bênh vực lẽ phải đã bị hành hung, thậm chí bị dọa giết. Nhiều công dân kỳ công thu thập chứng cứ đã bị chèn ép, đe dọa phải bỏ xứ tha hương. Chờ khi trắng đen được phân định rõ, không ít người đấu tranh chống TNTC đã phải trả giá rất đắt mà sự bù đắp, tôn vinh họ chưa có cơ chế hữu hiệu để thực thi.

Cuộc chiến chống TNTC đang ngày càng được đẩy mạnh, không khoan nhượng giữa những công dân xả thân vì lợi ích cộng đồng với những cán bộ, công chức thoái hóa, biến chất. Và trong cuộc chiến ấy, báo chí đang trở thành điểm tựa vững chắc của nguồn tin (nhân chứng), nhà báo đã thành chiến sĩ với vũ khí là tấm lòng trong sạch, sự hiểu biết và ngòi bút sắc.

Tấn Đạt