Cần quan tâm đến những điều kiện theo Luật Lao động cho người lao động phổ thông

Toàn tỉnh hiện có trên 520.000 lao động trong độ tuổi. Song, theo số liệu thống kê mới nhất của Sở LĐ-TB&XH, lao động thuộc diện quản lý về chính sách xã hội và được thụ hưởng các chính sách về an toàn lao động chỉ là con số lẻ (gần 30.000 lao động), số còn lại chủ yếu là lao động phổ thông, lao động tự do, lao động theo thời vụ. Những lao động này hầu hết không được đảm bảo các điều kiện theo Luật Lao động…

Là một trong những tỉnh có dân số trẻ, tỷ lệ lao động trong độ tuổi ở Bạc Liêu chiếm trên 50% tổng số dân. Tuy có lực lượng lao động dồi dào, không chỉ cung cấp nguồn lao động trong tỉnh mà còn cho các thị trường có nhu cầu lao động cao như TP. HCM, Bình Dương… Bên cạnh thế mạnh là có nguồn lao động trẻ và phong phú thì tỉnh nhà cũng đau đầu với lực lượng lao động này bởi những thiếu hụt về điều kiện theo đúng quy định của Luật Lao động. Rất nhiều lao động phải tự mình “bơi” để kiếm sống bởi không có sự ràng buộc về mặt pháp lý, không có hợp đồng lao động, không bảo hiểm tai nạn lao động. Nguyễn Văn Tài (phường 3, TP. Bạc Liêu) cho biết: “Tụi em đi làm công được gần 2 năm, mỗi tháng chủ trả công từ 2 - 3 triệu đồng (tùy công việc). Không có hợp đồng, cũng không có bảo hiểm gì hết. Gọi là lao động “không không”, tức là không có giấy tờ gì, trừ giấy CMND phô-tô gửi cho chủ để… biết gốc gác thôi”.

Lao động phổ thông trong lĩnh vực xây dựng ở xã Vĩnh Hưng (huyện Vĩnh Lợi). Ảnh: L.D

Có lẽ nhiều người vẫn chưa quên vụ tai nạn lao động mới xảy ra hồi đầu tháng 10/2013 ở thị trấn Gành Hào (huyện Đông Hải) làm 2 người chết, 4 người bị thương nặng. Hầu hết trong số đó đều là lao động phổ thông, bốc vác ở Cảng cá Gành Hào. Họ làm việc trong môi trường độc hại, nặng nhọc nhưng lại không được trang bị bảo hộ lao động. Và cũng chính vì không có bảo hộ lao động nên mới bị ngạt khí khi xuống hầm ủ cá khuân vác. Gia đình của các nạn nhân này hầu hết đều nghèo, khi tai nạn xảy ra, ngoài số tiền hỗ trợ của chủ tàu cá và một ít từ chính quyền địa phương gọi là chia sẻ khó khăn, thì không có thêm bất kỳ khoản tiền nào khác. Mọi gánh nặng đều do gia đình các nạn nhân tự chịu. Và ở Cảng cá Gành Hào nói riêng, nhiều khu vực khác của tỉnh nói chung, còn hàng trăm, hàng ngàn lao động rơi vào tình trạng như trên.

Lao động tự do phần lớn là người nghèo, trình độ kém nên ý thức về an toàn, vệ sinh lao động còn hạn chế, họ chấp nhận sự may rủi, thậm chí đánh đổi cả tính mạng. Thêm vào đó là trình độ thấp, kiến thức về pháp luật lao động không có nên không thể đòi hỏi người sử dụng lao động đáp ứng đầy đủ quyền lợi cho mình. Trong khi đó, các tổ chức bảo vệ quyền lợi cho người lao động cũng không sâu sát, và không quán xuyến nổi đến lực lượng này, dẫn đến tình trạng người lao động tự do bị bỏ rơi, người sử dụng lao động mặc tình “lách” luật, bỏ qua các quy định của Luật Lao động mà cũng ít khi bị xử lý.

Thiết nghĩ, đã đến lúc các ngành, các cấp chính quyền cần nhìn nhận và đánh giá đúng đắn hơn về những đóng góp của lực lượng lao động phổ thông hiện nay. Và có những động thái tích cực để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ; làm sao giúp những lao động này thật sự phát huy được vai trò là nguồn cung cấp lao động, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Kim Tuấn