Canh cánh nỗi lo thiếu nước sinh hoạt mùa khô

Mỗi khi mùa khô về, người dân sống ở ven biển trên địa bàn tỉnh lại canh cánh trong lòng nỗi lo thiếu nước sạch sinh hoạt cùng những khó khăn trong trồng trọt, sản xuất.

Kiểm tra trạm bơm, cấp nước sạch tập trung trên địa bàn huyện Phước Long.

“Hụt” nước sạch

Tình trạng thiếu nước sạch trong sinh hoạt cũng như trong sản xuất từ lâu đã trở thành nỗi lo thường trực của người dân khu vực ven biển trên địa bàn tỉnh. Năm nay được dự báo hạn hán, xâm nhập mặn sẽ xuất hiện với những đợt nắng nóng kéo dài. Tuy mới bước vào mùa khô khoảng hơn 3 tháng nhưng theo nhiều người dân phản ánh, nước bơm từ các giếng khoan đã bắt đầu “hót hơi” phải bơm mồi nhưng cũng rất yếu, khiến việc sử dụng nguồn nước trong sinh hoạt, tưới tiêu trong trồng trọt gặp nhiều khó khăn.

Không những vậy, với địa hình ven biển, nguồn nước ngọt phục vụ trong sinh hoạt, tưới tiêu, trồng trọt hoa màu cũng đối mặt với nguy cơ xâm nhập mặn khá nghiêm trọng khi nước biển ngày càng ăn sâu khiến tầng nước ngầm bị nhiễm mặn, nhiễm phèn. Điều này khiến cho việc khai thác nguồn nước ngầm cho sinh hoạt bằng cách khoan giếng cũng trở nên bất khả thi. Bà Trần Thị Xiếu (xã Vĩnh Hậu, huyện Hòa Bình) chia sẻ: “Hầu hết giếng khoan ở vùng này chỉ sử dụng được vài mùa là phải thuê người sên lại. Đã vậy, nước sau khi bơm lên rất ít hộ dám sử dụng trực tiếp mà phải chứa vào các lu, khạp một thời gian, sau đó dùng cho các hoạt động thường nhật. Còn nước uống hằng ngày thì mua nước lọc đóng bình”.

Không chỉ thiếu nước sạch trong sinh hoạt, nhiều hộ trồng hoa màu hiện cũng đang đứng ngồi không yên khi mà lượng nước bơm tưới ngày càng ít, có nơi nước còn bị nhiễm phèn mặn, không thể sử dụng. Trong khi thời tiết nắng hạn, rau màu, đặc biệt là các loại rau ăn lá cần lượng nước tưới rất lớn để sinh trưởng và phát triển tốt. Do đó, vào những lúc hạn hán, nhiều hộ phải đào ao, lót bạt để bơm trữ nước hoặc phải cắt giảm diện tích xuống giống hay trồng các loại rau màu cần ít nước tưới hơn, tăng cường sử dụng rơm phủ gốc để hạn chế tình trạng nước bốc hơi nhanh sau khi tưới, giữ ẩm cho đất.

Ông Thạch Ni (xã Vĩnh Trạch Đông, TP. Bạc Liêu) bộc bạch: “Trồng màu mùa khô tốn nhiều công sức, nhất là khâu tưới nước. Đã vậy, những năm gần đây vào mùa khô nước còn thường xuyên nhiễm mặn, nếu không kiểm tra kỹ, tưới vào xong nắng lên là héo lá ngay”.

Người dân ven biển xã Vĩnh Hậu A (huyện Hòa Bình) tích trữ nước bơm từ giếng khoan để sử dụng. Ảnh: C.L

Mang nước sạch đến với người dân

Nước sạch, vệ sinh môi trường là một trong những tiêu chí quan trọng trong xây dựng nông thôn mới. Chính vì thế, những năm qua, các địa phương trong tỉnh không ngừng hoàn thiện hệ thống cấp nước sạch, nối dài thêm những đường ống, mang dòng nước sạch mát lành đến với người dân, góp phần nâng cao đời sống, sức khỏe cho người dân.

Tuy nhiên, cần phải nhìn nhận, hệ thống cung cấp nước sạch xây dựng đã lâu, hiện đã xuống cấp và ở nhiều khu vực ven biển hiện nay, chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu sử dụng nước sạch của người dân tại địa phương. Thực hiện Dự án Công trình trữ nước và hệ thống cấp nước sinh hoạt tại các vùng khan hiếm nước, vùng bị ảnh hưởng xâm nhập mặn giai đoạn 2021 - 2025 của Bộ NN&PTNT, Bạc Liêu dự kiến kế hoạch đầu tư trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 nguồn ngân sách địa phương cho cung cấp nước sạch nông thôn. Phấn đấu sẽ phủ kín hòa mạng các trạm cấp nước với nhau tạo mạch vòng, nhằm đảm bảo cung cấp nước phục vụ sinh hoạt của Nhân dân trên địa bàn và tích trữ nước vào hệ thống cấp nước sinh hoạt tại các vùng khan hiếm nước, vùng bị ảnh hưởng xâm nhập mặn và phòng tránh thiên tai, hạn hán. Theo đó, nguồn vốn Trung ương đầu tư 16 công trình cấp nước tập trung, tỉnh đầu tư 3 công trình phủ kín, hòa mạng các trạm cấp nước với nhau. Ngoài ra, hằng năm tỉnh sẽ bố trí nguồn khấu hao công trình cấp nước để đầu tư nâng cấp, mở rộng tuyến ống, thay thế thiết bị các trạm cấp nước để đảm bảo kịp thời cấp nước phục vụ Nhân dân trên địa bàn và phòng, chống hạn hán, thiếu nước trong các mùa khô. Theo báo cáo quý 1/2024 của Sở NN&PTNT, hiện đã đưa vào khai thác 116 trạm cấp nước, có 85.466 hộ đấu nối đồng hồ nước; sản lượng nước thương phẩm quý 1 ước đạt 3.887.628m³, tăng 14,48% cùng kỳ.

“Tranh thủ nguồn vốn, đơn vị chức năng sẽ đầu tư các công trình cấp nước sạch nông thôn để từng bước hoàn thiện hệ thống, mở rộng hệ thống cấp nước, mang nước sạch đến với người dân ở những địa phương thường xuyên bị ảnh hưởng bởi hạn hán, xâm nhập mặn. Qua đó, góp phần giúp người dân có nước sạch sử dụng trong sinh hoạt hằng ngày cũng như trong phát triển sản xuất”, ông Ngô Nguyên Phong - Phó Giám đốc Sở NN&PTNT, cho biết.

Chí Linh