Cảnh giác với ung thư đại trực tràng

(CMO) Ung thư đại tràng là 1 trong 4 loại ung thư có mức độ nguy hiểm hàng đầu ở Việt Nam hiện nay, cùng với ung thư phổi, dạ dày và gan. Ung thư đại trực tràng thường xuất hiện ở người lớn tuổi, mặc dù nó có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi. Bệnh thường bắt đầu như những khối tế bào nhỏ, lành tính (được gọi là polyp) hình thành ở bên trong đại tràng, theo thời gian một số polyp này có thể trở thành ung thư ruột kết.

Khoa học đã chứng minh cho thấy, vì liên quan đến dạ dày, trực tràng nên những vấn đề liên quan đến ăn uống và lối sống sẽ có ảnh hưởng trực tiếp và cũng có thể là nguyên nhân gây bệnh. Hầu hết bệnh ung thư đại trực tràng khi ở vào giai đoạn đầu đều có những dấu hiệu sớm nhưng không được chú ý, vì vậy nhiều trường hợp chẩn đoán, phát hiện bệnh khi đã tiến triển ở giai đoạn muộn, nên gây khó khăn trong việc điều trị.

Thầy thuốc ưu tú, Bác sĩ Nguyễn Thanh Dân, nguyên Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh, cho biết: “Hiện nay, nguyên nhân chính gây bệnh ung thư đại trực tràng chưa xác định được, tuy nhiên người ta nhận thấy có nhiều yếu tố nguy cơ như: Lớn tuổi, thường gặp ở nam giới nhiều hơn nữ, do chế độ ăn có quá nhiều mỡ và thịt, ít chất xơ, bị béo phì, hút thuốc lá, polyp đại tràng…”.

Bác sĩ phụ trách chương trình phòng, chống bệnh không lây nhiễm của Trạm Y tế xã Nguyễn Phích, huyện U Minh thăm khám thường kỳ sức khoẻ cho bà T.T.L, 65 tuổi, một bệnh nhân mắc ung thư đại trực tràng đã được phẫu thuật loại bỏ khối u ác tính.

Các hiện tượng đễ nhận biết khi nghi ngờ có dấu hiệu bị ung thư đại trực tràng như thường gây ra tình trạng chảy máu trong đường tiêu hóa. Mặc dù đôi khi máu có thể lẫn trong phân hoặc làm phân sẫm màu, nhưng thông thường phân trông vẫn bình thường. Theo thời gian thì tình trạng mất máu có thể tăng và làm cho số lượng hồng cầu giảm (bệnh thiếu máu). Đôi khi dấu hiệu đầu tiên của ung thư đại trực tràng là kết quả xét nghiệm máu cho thấy số lượng hồng cầu thấp. Tuy vậy, phần lớn các vấn đề này thường là do các tình trạng khác chứ không phải hoàn toàn là do ung thư đại trực tràng gây ra, như nhiễm trùng, bệnh trĩ, hoặc hội chứng ruột kích thích. Tuy nhiên, nếu bệnh nhân gặp bất kỳ vấn đề gì, điều quan trọng là phải gặp bác sĩ ngay để tìm nguyên nhân và tiến hành điều trị nếu cần thiết.

Ung thư đại trực tràng nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm thì tỷ lệ được chữa khỏi lên tới 90%, thậm chí có người đã sống khỏe mạnh hơn 20 năm sau khi phát hiện bệnh. Tiên lượng sống sau 5 năm ở người bị ung thư tùy thuộc vào giai đoạn bệnh, nếu phát hiện khi bệnh ở giai đoạn sớm thì điều trị sẽ hiệu quả hơn. Tuy nhiên, nếu ung thư đã di căn vào gan và các khu vực trong gan có thể được loại bỏ bằng phẫu thuật, theo một số nghiên cứu tỷ lệ sống 5 năm vào khoảng 25-40%.

Bà T.T.L, 65 tuổi, xã Nguyễn Phích, huyện U Minh bị ung thư đại trực tràng và đã được phẫu thuật loại bỏ khối u ác tính từ năm 2017. Bà L cho biết: “Khi tôi phát hiện mình bị mắc căn bệnh ung thư đại trực tràng là đã ở vào giai đoạn muộn. Tuy nhiên, tôi vẫn cố gắng sống lành mạnh, lạc quan và điều trị theo đúng phác đồ của bác sĩ, nên đến nay cũng đã qua được giai đoạn 5 năm, mặc dù sức khỏe có yếu đi nhiều”.

TS. Bác sĩ Tô Minh Nghị, Phó giám đốc Bệnh viện Đa khoa Cà Mau cho rằng: “Ung thư đại trực tràng rất nguy hiểm, nhưng vẫn có thể chủ động phòng tránh bằng việc thay đổi lối sống lành mạnh, xây dựng chế độ ăn uống hợp lý và tầm soát ung thư định kỳ. Trong đó, việc tầm soát ung thư đại trực tràng cũng đóng vai trò quan trọng giúp phòng tránh và phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm. Đối với những người không có nguy cơ cao bị ung thư đại trực tràng, nên bắt đầu sàng lọc ở lứa tuổi 50. Đối với những người có nguy cơ cao, như tiền sử gia đình có người bị chẩn đoán mắc ung thư đại trực tràng, nên bắt đầu sàng lọc ở độ tuổi trẻ hơn”.

Rõ ràng, việc tầm soát và phát hiện sớm căn bệnh ung thư đại trực tràng có vai trò vô cùng quan trọng giúp điều trị hiệu quả và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh, từ đó giảm gánh nặng về tâm lý, kinh tế và xã hội. Nếu tầm soát, phát hiện sớm và điều trị kịp thời thì ung thư đại trực tràng sẽ không còn là “nỗi ám ảnh” cho bệnh nhân./.

Phương Vũ