Câu lạc bộ Nhiếp ảnh nữ ĐBSCL sáng tác tại Bạc Liêu: Miệt mài và đam mê

Thường thì khi đam mê, người ta mới đeo đuổi một môn nghệ thuật nào đó. Nghệ thuật nhiếp ảnh còn đòi hỏi nhiều thứ ngoài lòng đam mê, nếu thật sự muốn chạm đến thành công trên con đường mình đã chọn. Theo chân các thành viên Câu lạc bộ (CLB) Nhiếp ảnh nữ ĐBSCL sáng tác tại Bạc Liêu, tôi đã cảm nhận được điều đó. Sự miệt mài và đam mê nghiệp của các chị đã thật sự ghi dấu trên từng chặng hành trình sáng tác của mình.

Các thành viên CLB Nhiếp ảnh nữ  ĐBSCL sáng tác tại Nhà máy bao bì dầu khí Bạc Liêu. Ảnh: H.T

Để tham gia chuyến thực tế sáng tác ở Bạc Liêu (cũng giống như những chuyến thực tế sáng tác trước đây của CLB), các chị em phải sắp xếp công việc riêng tư trước cả tuần, thậm chí cả tháng. Phải sắp xếp việc nhà cho đâu ra đấy thì mới mong tạm ổn vài ngày khi vợ (mẹ, bà) vắng nhà! Thế mà, khi đang sáng tác, nhiều chị vẫn nhận điện thoại từ gia đình, rồi phải trả lời những câu hỏi hết sức “thường thức” mà các chị phải “điều khiển từ xa” để công việc nhà được chu đáo. Đó là vì hầu hết những người phụ nữ trong gia đình đều quản lý quá nhiều việc. Vai trò làm vợ, làm mẹ là thiên chức, nhưng đôi khi cũng vô hình trung trở thành rào cản để chị em thành công hơn trên con đường chinh phục ước mơ nghề nghiệp của mình. Nhiếp ảnh đòi hỏi ở người mê nghiệp rất nhiều yếu tố. Đối với người phụ nữ, những đòi hỏi ấy càng gây khó cho chị em nhiều hơn. NSNA Trần Thị Thu Đông, Phó Cục trưởng Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm (Bộ VH-TT&DL), người đã từng nhiều năm liền gắn bó với CLB trong vai trò chủ nhiệm đã chia sẻ: “Sáng tác ảnh nghệ thuật đòi hỏi người cầm máy phải đáp ứng được những điều kiện về kinh phí, sức khỏe, thời gian… phải bám sát thực tế và trải nghiệm rất nhiều. Đặc biệt, đối với phụ nữ thì công việc này càng vất vả hơn vì điều kiện tác nghiệp rất gian khó. Và bên cạnh việc say mê, tìm đề tài sáng tác, người phụ nữ cũng không thể lãng quên thiên chức “người giữ lửa cho gia đình”, chăm sóc chồng con; ngay cả những phụ nữ đã nhận được sự quan tâm, chia sẻ và hỗ trợ từ phía gia đình. Vì thế, có thể nói, phái nam theo đuổi đam mê nhiếp ảnh đã khó, phái nữ lại thêm khó bội phần - họ đã phải đấu tranh, trăn trở rất nhiều để theo đuổi đam mê nghệ thuật”. 
Đó là một chia sẻ thấu tâm can những người phụ nữ dấn thân vào nghiệp nhiếp ảnh. Chính vì những cái khó đó mà trong số 1.000 hội viên Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam hiện nay, nữ NSNA không quá con số 50! Những CLB nhiếp ảnh nữ trong cả nước cũng chỉ đếm trên đầu ngón tay, và khi đã thành lập CLB rồi thì không phải hoạt động của CLB nào cùng mạnh mẽ, sôi nổi như thành ý ban đầu của những người tâm huyết thành lập (CLB Nhiếp ảnh nữ Bạc Liêu là minh chứng). Hoạt động của CLB Nhiếp ảnh nữ ĐBSCL chưa quá nổi trội, gần như là “tự thân vận động” (chưa trực thuộc tổ chức nào, không kinh phí hoạt động…) nhưng niềm đam mê của các chị thì luôn tỏa sáng. Thực tế sáng tác tại Bạc Liêu, các chị đã thật sự lăn xả như những binh sĩ trên tất cả “thao trường”. Dậy khi mặt trời chưa mọc để đón ánh bình minh trên biển, vươn tầm máy để “bắt” được những cánh tua-bin điện gió từ khơi xa, gập ghềnh hành trình từ nửa khuya về sáng để kịp đón ánh sáng đẹp buổi sáng trên đồng muối, trèo lên giàn giáo đầy mạo hiểm để chọn góc ảnh ưng ý, chụp hàng giờ đồng hồ cùng nhân vật là những người phụ nữ miệt mài vá lưới, hăng say ghi hình nhiều công đoạn sản xuất của công nhân ở Nhà máy bao bì dầu khí Bạc Liêu…, ở “thao trường” nào các chị cũng miệt mài để có ảnh đẹp nhất trong khả năng của mình.
Có chị lần đầu tiên biết đến quê hương bản “Dạ cổ hoài lang”, và có nhiều chị cũng đã đến nơi này sáng tác nhiều lần theo lời mời mọc của những đồng nghiệp nhiếp ảnh ở Bạc Liêu, thế nhưng lần nào đến cũng là một lần mong được có tác phẩm đẹp ở nơi này. Tâm lý chung của chị em là vậy. NSNA Trần Cương (tỉnh Đồng Tháp) cho biết: “Tôi đến Bạc Liêu sáng tác nhiều lần, nhưng lần này vẫn đầy cảm hứng khi tham gia đoàn. Thật xúc động vì sự đón tiếp chu đáo, ân cần và tạo điều kiện tốt nhất của lãnh đạo tỉnh cũng như chị em nhiếp ảnh nữ Bạc Liêu!”. Chị Mai Phương (tỉnh Tiền Giang) thì chia sẻ chị chưa có tước hiệu gì, chỉ là chụp ảnh kinh doanh tự do nhưng rất đam mê sinh hoạt sáng tác cùng CLB. Ngoài những chủ đề đoàn đã chọn, chị Phương còn tranh thủ sáng tạo những góc ảnh riêng rất đẹp về Bạc Liêu. Sự đam mê của những tay máy đã từng biết về Bạc Liêu hay sự tìm tòi khám phá của người đến Bạc Liêu lần đầu, tất cả đều sẽ dành cho Bạc Liêu những sản phẩm ảnh tuyệt vời nhất trong khả năng của mình, tin chắc như vậy khi những nữ nhiếp ảnh gia này chụp bằng cái tâm, bằng sự tỉ mẩn thuộc về bản chất của người phụ nữ.
Chú ý đến từng chi tiết “chân tơ kẽ tóc”, chịu khó chụp hàng giờ bên một đề tài, xắn quần lội biển, trèo tít trên cao, thậm chí có người suýt ngất xỉu trên hiện trường vẫn hăng say tiếp tục sáng tác khi… hồi sức. Những “hiện tượng” đó giải thích cho lý do vì sao ảnh nghệ thuật của giới nữ thường chạm đến những góc cạnh nhỏ nhất của cuộc sống (mà đôi khi nam giới không thể “sánh” được). Và thế là họ “sinh” ra những bức ảnh không chỉ đạt tính nghệ thuật, đoạt giải cao mà còn là những bức tranh sống động về cuộc sống, dễ chạm đến trái tim người nhìn. Cho nên, không quá lời khi nói rằng đằng sau một bức ảnh nghệ thuật đẹp, ý nghĩa (có giải thưởng hay chưa có giải thưởng) đều là cả một quá trình lao động nghệ thuật miệt mài, cam khổ và nhiều khi là sự hy sinh nữa, nếu bức ảnh đó là tác phẩm của một nữ nhiếp ảnh. 
Đón bước chân các chị em trong CLB về Bạc Liêu để sáng tác và trải lòng mình trên ảnh - những “đứa con tinh thần” mà các chị nâng niu từng khoảnh khắc - tin chắc hình ảnh quê hương, con người Bạc Liêu sẽ đẹp hơn nữa từ những bức ảnh nghệ thuật dễ lay động trái tim người xem. Và những giải thưởng cao cấp khu vực, quốc gia và quốc tế cũng được các chị kỳ vọng, ấp ủ trong những chuyến thực tế đầy cảm hứng thế này!
Cẩm Thúy