Thứ hai, 16-11-26 18:30:20
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Chái bếp củi ngày xưa

Báo Cà Mau

“Nắng hạ đi, mây trôi lang thang cho hạ buồn, coi khói đốt đồng để ngậm ngùi, chim nhớ lá rừng. Ai biết mẹ buồn vui khi mẹ kêu cậu tới gần, biểu cậu ngồi mẹ nhổ tóc sâu, hai chị em tóc bạc như nhau... Xin được làm gió dập dìu đưa điệu ca dao, chái bếp hiên sau cũng ngọt ngào một lời cho nhau…”. Lâu rồi, tôi chưa nghe thấy tiếng lòng mình thổn thức lại bởi thứ tình cảm mộc mạc chân chất như vậy. Chiều ra ngồi bệt cửa sau nhà, gió đưa mùi nghe như ai đốt thứ gì khen khét, chợt nhớ mùi khói từ chái bếp củi ngày xưa của má.

Minh họa: Internet

Giữa cuộc sống hối hả với cuộc đua công nghệ, có lẽ mỗi người sẽ tìm riêng cho mình một nơi để tĩnh tâm, để trở về những miền ký ức. Với tôi, đó là nơi chái bếp đỏ lửa từ tờ mờ sáng mỗi ngày, khói tỏa ra từ những mái lá lợp dày để tránh tia nắng gắt đầu hè. Ở đó có giọt mồ hôi của má, sự quan tâm của ba, khi thì cái liếm chân nhột nhột của con Lu khi tôi đứng nấu dưới bếp. Hễ đi thì thôi, về đến nhà là tôi lại chui xuống chái bếp của nhà mình. Gian bếp không quá rộng, chỉ vừa đủ chất một cự củi, tầm chục cái xoong, chảo cỡ lớn để khi nhà có đám thì vừa đủ nấu, không phải đi mượn hàng xóm. Cái bếp xếp ngay ngắn trước khung cửa sổ hướng ra vườn, ở phía bên kia, mấy cái chén trắng tinh nằm úp xuống cho ráo nước lúc nào cũng được khoác lên mình chiếc khăn xô để tránh bụi tro bám vào. “Con gái à, sau này lấy chồng, căn bếp sẽ là nơi “giữ lửa” gia đình. Vậy nên, con phải học từng chút một, không chỉ học nấu nướng trong bếp mà còn học cách giữ gìn các mối quan hệ trong gia đình, đặc biệt là quan hệ vợ chồng”. Lời dạy của má in sâu vào tâm trí khi tôi vừa độ trăng tròn.

Tôi theo chồng về làm dâu ở thành phố, căn bếp lát gạch men trắng tinh cùng các loại đồ dùng hiện đại. Tất cả đều xài điện. Tôi nhớ quay quắt gian bếp củi của má. Vậy là, bàn với chồng mua cây lá về cất riêng cho tôi một chái bếp đậm chất miền Tây ở bên hông nhà. Khách của chồng, cha mẹ chồng ghé thăm ai cũng trầm trồ “bếp củi giữa lòng thành thị, ngộ lắm à nghen!”. Đất sau vườn khá rộng, nhà trồng nhiều loại cây ăn trái, nên tôi tận dụng được một cự củi ở gian bếp của mình. Chặt dừa uống xong thì có vỏ dừa khô để chụm, cây thu hoạch trái xong có những cành nhỏ, tôi cũng gom lại để dành xài dần. Cho nên nhà có bếp gas, bếp từ, nhưng gian bếp củi của tôi lúc nào cũng đỏ lửa. Bởi tôi yêu cái mộc mạc, nhớ mùi khói bếp, mà cũng vừa tiết kiệm chi phí cho chất đốt trong nhà.

Tôi may mắn được sống giữa vòng tay yêu thương của mọi người, nên ngày càng nỗ lực để đáp lại tình yêu ấy. Tình thương của tôi rất đơn giản. Đó là bữa cơm gia đình chắt chiu từng món ăn, hiểu từng ý thích của mỗi người. Chái bếp củi đã mang lại động lực nấu nướng của tôi rất nhiều. Khi là ơ cá lóc kho tộ rưới miếng nước cơm tạo độ sệt tự nhiên, rắc thêm nhiều tiêu phía trên. Món cá kho ăn với cơm được nấu trên bếp củi lửa liu riu, cắn thêm miếng cơm cháy giòn rụm thì no căng bụng. Món nào cần thời gian hầm lâu, thì bếp củi là “số dách” rồi. Cơm nấu củi cũng thơm ngon hơn nồi điện, nên cuối tuần có nhiều thời gian, nhà tôi sẽ có nồi cơm nấu củi cùng tô nước cơm sền sệt ăn đỡ ghiền. Ừ thì, cuộc sống thành phố đâu có thiếu cao lương mỹ vị, nhưng hương vị quê nhà sẽ như một thứ gia vị chan vào từng bữa cơm cho thêm đậm đà. Má hay nói, đôi khi món chúng ta ăn không phải ngon vì nó được bán ở đâu, phục vụ bởi ai, mà nó ngon vì chúng ta đang ăn lại món của ký ức.

Rồi thì đâu chỉ bữa cơm với những món quê, gian bếp củi của tôi cũng làm ra nhiều món ăn mang hơi thở hiện đại: đổ bánh xèo, chiên bánh phồng tôm, làm kim chi Hàn Quốc, nướng bánh kiểu Tây… Bếp củi ngày xưa, nay tìm lại cũng không phải chuyện đơn giản. Rơm rạ từ cánh đồng sau mùa gặt đã tạo ra nhiều món ăn mà ở thành phố có muốn cũng không được.

Ai đã từng từ quê đi ra mới biết nhớ về miền ký ức như thế. Bếp củi trong câu chuyện của bà, của mẹ truyền dẫn nếp quê xưa cho lớp trẻ ngày nay, cũng trở nên sinh động. Đó là hình ảnh cô con dâu non nớt mới về nhà chồng, làm bể keo mỡ vừa thắng xong, chảo còn trên bếp củi rồi sắm vẻ mặt ngây thơ: “Con có biết đâu, tại nó nóng quá…”.

NGỌC TRÂN

THÔNG BÁO

Rà soát công tác chấm ảnh Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026

Sáng 13/11, Ban Tổ chức Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026 tổ chức cuộc họp với Ban Giám khảo nhằm rà soát hồ sơ và thống nhất quy trình chấm ảnh dự thi.

7 giọng ca xuất sắc vào Chung kết xếp hạng “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 12/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, đêm thi thứ hai vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026” diễn ra sôi nổi, khép lại với nhiều cung bậc cảm xúc. Qua hai đêm tranh tài, Ban Tổ chức đã lựa chọn 7 thí sinh xuất sắc nhất bước vào Vòng Chung kết xếp hạng và trao giải.

Người trẻ và niềm đam mê nhạc cụ dân tộc

Dù âm nhạc đương đại và xu hướng giải trí trên nền tảng số ngày càng chiếm ưu thế, nhưng tiếng đàn kìm, đàn tranh, guitar phím lõm hay những nhạc cụ truyền thống của đồng bào Khmer vẫn có sức sống riêng trong đời sống văn hoá Cà Mau.

Gần 6.800 vận động viên sẵn sàng chinh phục giải Marathon Cà Mau 2026

Trong hai ngày 14 và 15/11, Giải chạy Marathon Cà Mau 2026 - Cúp Petrovietnam với chủ đề “Điểm hẹn Cà Mau” sẽ diễn ra tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau (đường Lê Duẩn, phường An Xuyên).

Khai mạc vòng Chung kết “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 11/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ và Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026”. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng CTV và phát trên các nền tảng số của đơn vị.

Khóm Công Điền rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết

Chiều 11/11, đồng chí Lâm Văn Bi, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, đã đến tham dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026 cùng bà con Nhân dân Khóm Công Điền (phường Vĩnh Trạch).

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I - năm 2026: 18 thí sinh tranh tài vòng Chung kết

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026, do Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau tổ chức, là sân chơi âm nhạc hấp dẫn, thu hút 140 thí sinh đến từ các địa phương, đơn vị trong tỉnh tham gia. Qua vòng tuyển chọn, 74 thí sinh xuất sắc bước vào vòng Bán kết với 4 buổi thi diễn sôi nổi. Sau 4 buổi thi diễn Bán kết, 18 thí sinh xuất sắc được chọn bước vào Chung kết.

Hơn 700 học sinh trải nghiệm di sản văn hoá Cà Mau

Chiều 11/11, Bảo tàng tỉnh Cà Mau phối hợp với Phòng Văn hoá - Xã hội phường Bạc Liêu và Trường THPT Chuyên Bạc Liêu tổ chức chương trình trải nghiệm di sản với chủ đề “Cà Mau - Hội tụ sắc màu văn hoá phương Nam” cho hơn 700 học sinh trên địa bàn.

Sôi nổi cuộc thi nâng cao năng lực Ban vận động ấp xây dựng đời sống văn hoá

Sáng 11/11, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau phối hợp UBND xã Phước Long tổ chức Cuộc thi Nâng cao năng lực các thành viên Ban vận động ấp trong thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”.