Chiếc cặp cũ trong năm học mới

Năm học mới, đồ dùng học tập của con, mẹ đã sắm đủ đầy, chỉ có chiếc cặp cũ là thứ mẹ còn phân vân không biết có nên “tái sử dụng” hay mua mới cho con. Và đó cũng là “vấn đề” của cả gia đình mình khi đưa ra quyết định mua hay không mua…
Bà ngoại bảo: “Hồi đó, mẹ và mấy cậu của con, một cái cặp đựng sách vở là xài 3 - 4 năm học”. Vì thời của ngoại là thời nghèo khó, cho con đi học trường làng, cái gì cùng theo đến trường cũng là những thứ giản dị đến quê mùa, từ bộ quần áo đến cái nón, đôi dép, kể cả cặp sách. Gọi là cặp sách cho “oách” vậy thôi, chứ có khi đó chỉ là cái cặp da cũ đựng đồ nghề thợ mộc của ông ngoại, hoặc cái giỏ đựng đồ dùng của bà bác, bà thím đã không xài nữa, ngoại xin về để “tái chế” thành chiếc cặp cho con mình đựng sách vở… Có được cái cặp đi học là mừng rồi, con nhà nghèo không so đo, đòi hỏi phải cặp mới, quần áo mới, đôi dép đẹp.

Năm học mới của trẻ em nông thôn huyện Phước Long. Ảnh: C.T

Đồng quan điểm với ngoại, ba bảo: “Còn xài được thì xài đi con, khi nào cặp hư hỏng không đựng sách vở được nữa hãy mua, phải biết tiết kiệm và sử dụng đồng tiền đúng mục đích”. Vì ba công tác ở một xã nghèo, học trò vùng quê nghèo ấy đến trường còn lắm vất vả, có đứa lội bộ đến trường vài ba cây số, có đứa đi học về phải ra đồng câu cá, mò tép để phụ hợ với cha mẹ nghèo có được miếng ăn, những phần quà sách vở, cặp sách đầu năm học được các tổ chức xã hội, mạnh thường quân giúp đỡ dường như vẫn chưa đủ để nâng bước cho nhiều hoàn cảnh quá chật vật… Cho nên, với ba, điều kiện học tập của con như vậy đã là quá đủ đầy, sung túc so với nhiều bạn đồng trang lứa.
Còn mẹ, mẹ muốn mua cặp mới cho con, vì năm học mới mà để con đến trường với chiếc cặp sách cũ, con sẽ… thua kém bạn bè. “Cái gì cũng đã mua được, chẳng lẽ chỉ mỗi chiếc cặp thôi mà mình không mua nổi?!”, mẹ đã bác bỏ mọi quan điểm trước đó của mọi người bằng câu quyết định này.
Nhưng, chính con gái mới là người đưa ra quyết định cuối cùng, con bảo mẹ hãy để con sử dụng lại chiếc cặp cũ, vì con muốn dùng số tiền đó mua cho mẹ đôi giày mới. Mẹ sửng sốt, giật mình nhìn lại đôi giày mình đang mang: một chiếc đã đứt đường may và cái phụ kiện đính trên đó cũng đã sứt ra, không còn giống với chiếc giày còn lại.
Một chiếc cặp cũ trong năm học mới đã cho gia đình ta những bài học nhỏ. Bài học về tính tiết kiệm; bài học phải thấu hiểu hoàn cảnh những người bạn nghèo để nếu có điều kiện hãy biết san sẻ cùng bạn những khó khăn trên con đường đến trường. Mẹ bỗng nhận ra, sự thương yêu không nhất thiết phải là chuyện mua sắm đủ thứ cho con vì sợ con thua kém bạn bè, mà dạy cho con sống đẹp, biết quý trọng và sử dụng đồng tiền đúng nghĩa còn quan trọng hơn nhiều.
Và còn một điều quý giá nữa, mẹ xúc động nhận ra: con đã lớn khôn và biết quan tâm những người thân yêu trong gia đình mình…
Nhật Quỳnh