Chơi hụi lúa mùa: Nông dân coi chừng trắng tay

Thời gian gần đây, nhiều vùng nông thôn xuất hiện một hình thức hùn vốn là chơi hụi lúa mùa. Người dân đổ xô góp vốn và rồi có người trắng tay vì bị giựt hụi. Hụi lúa mùa có thật sự là một hình thức hùn vốn hiệu quả hay chỉ là những cái bẫy dành cho nông dân?

Nông dân vất vả lao động để chơi hụi lúa mùa với hy vọng tạo được tích lũy, nhưng nhiều người lại bị trắng tay. Trong ảnh: Nông dân thu hoạch lúa. Ảnh: P.Đ

Những chân hụi “lê thê”

Một hình thức góp vốn phổ biến thường thấy ở nhiều nơi là chơi hụi. Tuy nhiên, ngoài các loại hụi phổ biến như: hụi tháng, hụi tuần, hụi ngày, hụi heo… còn xuất hiện thêm một hình thức mới là hụi lúa mùa. Hụi lúa mùa hay còn gọi là hụi vụ lúa đang là hình thức góp vốn thu hút nhiều nông dân trong tỉnh tham gia. Bà con cứ vô tư hùn vốn với giấc mơ hốt được hàng trăm triệu đồng mà không biết mình đang rơi vào những rủi ro chực chờ.

Hụi lúa mùa có các đặc điểm là có số tiền huy động lớn và thời gian kéo dài từ năm này qua năm khác. Tùy theo số lượng hụi viên tham gia mà chủ hụi quyết định thời gian và số tiền huy động của chân hụi. Chị Nguyễn Thị B. - chủ hụi lúa mùa ở xã Hưng Phú, huyện Phước Long, cho biết: “Chân hụi lớn nhất mà tôi từng làm chủ là 22 hụi viên với số tiền hơn 200 triệu đồng. Cứ sau khi thu hoạch lúa thì tổ chức các đợt bỏ thăm ra giá để hốt hụi. Mỗi năm làm 3 vụ lúa nghĩa là có 3 người được hốt. Cũng có người tham gia 2 - 3 chân”. Như vậy thời gian của hụi lúa mùa có thể kéo dài từ 2 - 10 năm, và người chơi cứ góp vốn đều đều trong thời gian này.

Không lãi mà rủi ro cao

Mặc dù có số tiền huy động lớn từ vài chục đến vài trăm triệu đồng nhưng người chơi hụi lúa mùa cũng chẳng có lãi bao nhiêu. Theo bà Trương Thị Nghiêm (xã Vĩnh Bình, huyện Hòa Bình): “Nếu chúng ta tham gia một chân hụi 10 triệu đồng mà có 20 hụi viên thì phải mất 20 mùa lúa hụi mới kết thúc. Phải nuôi hụi tới cùng thì mới có lãi, còn hốt hụi trước thì cầm chắc lỗ vì phải bỏ giá rất cao. Với chân hụi trên, khi hốt hụi sẽ có 200 triệu đồng, nhưng thực tế chúng tôi đã đóng gần 200 triệu đồng trong thời gian hơn 3 năm”. Điều đó đồng nghĩa người chơi cho vay không lãi trong suốt thời gian này mà việc thu hồi vốn chỉ dựa vào một thứ duy nhất là uy tín của chủ hụi.

Chơi hụi lúa mùa không có lãi bao nhiêu, vậy mà còn tiềm ẩn những nguy cơ vì nạn lừa đảo. Thời gian hụi lúa mùa gặp rủi ro nhiều nhất chính là vào những mùa vụ thất bát, lúc đó các hụi viên đổ xô giành hốt để có chi phí sản xuất cho mùa vụ tiếp theo. Bà Trương Thị H. (xã Vĩnh Bình, huyện Hòa Bình) cho rằng: “Hụi 5 triệu đồng mà có người chơi bỏ 5,1 triệu đồng để được hốt rồi bù lỗ, lạ thật! Nguyên nhân là do lúa thất, họ không có tiền đóng hụi nên buộc phải bỏ giá cao để hốt. Cũng có trường hợp hụi hốt xong nhưng mãi đến vụ lúa sau chủ hụi mới trả tiền”.

Chuyện vỡ hụi rồi kéo nhau thưa kiện ở nông thôn đã không còn lạ. Song, những biến tướng của hình thức huy động vốn chơi hụi đang trở thành mối đe dọa với nông dân. Nó tạo điều kiện cho các đối tượng lừa đảo dễ dàng thực hiện các chiêu trò mà người chơi chỉ vì ham một ít tiền lời nên phải nếm trái đắng. Những trận vỡ hụi lúa mùa là một lời cảnh tỉnh cho nông dân cần tránh xa những hình thức huy động vốn không có cơ sở pháp lý mà chủ yếu chỉ dựa vào niềm tin.

Phạm văn