Chơi hụi và những rủi ro

Chuyện vỡ hụi xảy ra ở thành thị và nông thôn đã không còn là chuyện lạ ở Bạc Liêu. Làm gì để hạn chế rủi ro khi tham gia hình thức góp vốn này?

Một nạn nhân trình bày phần thiệt hại trong vụ bể hụi ở huyện Hồng Dân. Ảnh: N.Q

“Việc chơi hụi ở đây đã đến mức báo động” - một điều tra viên Công an huyện Phước Long cho biết. Theo đồng chí điều tra viên, người dân Phước Long chơi nhiều loại hụi, gồm hụi tuần, hụi tháng, và gần đây nổi lên là hụi lúa mùa (khui 2 hoặc 3 lần/năm theo vụ lúa, tùy từng vùng).

Hụi lúa mùa có ở nhiều nơi trong tỉnh, người tham gia (chủ hụi và tay em) đều ở nông thôn. Số tiền huy động lớn, thời gian kéo dài nhiều năm, gắn liền với thời vụ. Hình thức chơi hụi này không giống với các loại hụi khác. Song, về bản chất, chúng đều là hình thức huy động và cho vay vốn có lãi suất, không cần thủ tục hành chính, giải quyết nhu cầu vốn nhanh, chủ hụi hưởng lợi từ tiền cò (đầu thảo), người hốt càng dần về cuối dây hụi thì số tiền sinh lợi càng cao, nhưng kèm theo đó là tỷ lệ thuận về rủi ro tài chính.

Năm 2017, Công an huyện Hòa Bình cũng đã khởi tố một vụ án liên quan đến hụi lúa mùa. Các vụ vỡ hụi trên 500 triệu đồng thì Công an tỉnh thụ lý cũng không ít.

Khi bể hụi, hụi viên là nạn nhân bởi sự nhẹ dạ, cả tin và cả hám lợi. Trước năm 2007, khi xảy ra tranh chấp, người chơi hụi làm đơn nhờ tòa án phân xử đều bị từ chối thụ lý bởi pháp luật chưa có quy định. Từ 10 năm nay, việc giải quyết tranh chấp trong lúc chơi hụi được pháp luật quy định chặt chẽ hơn. Sau đó Chính phủ, Tòa án nhân dân Tối cao đã ban hành nghị định quy định về hình thức chơi hụi, công văn hướng dẫn thụ lý, giải quyết tranh chấp về hụi. Tuy nhiên, nhiều chủ hụi khi xảy ra sự cố đã đi khỏi địa phương, không xác định nơi cư trú nên theo Bộ luật Tố tụng dân sự, tòa án sẽ không thụ lý hồ sơ để giải quyết.

Để giảm thiểu, tránh rủi ro khi chơi hụi thì phải có sổ sách ghi chép cụ thể, chứng từ đầy đủ, chính xác, chi tiết về diễn biến của dây hụi. Ở huyện Long Phú (tỉnh Sóc Trăng), người chơi hụi có bản cam kết, thông tin cơ bản về chủ hụi, hụi viên (tên họ, địa chỉ, số điện thoại), số tiền chơi, số người chơi, ngày đóng và ngày khui hụi tất cả đều có mặt nên không có hụi viên “ma”. Cách làm này giúp những người tham gia dây hụi biết mặt nhau. Việc minh bạch, cụ thể bằng văn bản thỏa thuận sẽ là những chứng cứ quan trọng và là cơ sở để tòa án xem xét, giải quyết khi tranh chấp, bể hụi.

Mạnh Quân