Chốn pháp đình - Những chuyện bên lề

Nếu như có một người thường xuyên lui tới chốn pháp đình, không phải bị cáo hay bị hại, cũng chẳng phải là đương sự trong một vụ kiện nào đó. Đơn thuần chỉ làm người dự khán, nghe các câu chuyện ở nơi có cán cân công lý, có quan tòa uy nghiêm, chắc hẳn người đó phải rảnh lắm. Bởi ai hơi đâu mà nghe những thứ không mấy liên quan đến mình, nếu đó không phải là những chuyện nóng thời sự, gây chú ý cho nhiều người.

Tôi có lẽ cũng bị “liệt” vào hàng hơi rảnh rỗi, khi là người thường xuyên có mặt nơi mà không ai thích lui tới. Để rồi có những câu chuyện, tự nhiên chảy vào mình, đôi khi cuồn cuộn những hỉ - nộ - ái - ố, nhưng có lúc lại chỉ là một làn gió nhẹ thổi qua cái chốn vốn không bình yên này.

TÒA KHÔNG BIẾT LÀM TOÁN CỘNG?

Vụ án giết người. Từ sáng tinh mơ, gia đình người bị hại đã chuẩn bị mang theo nhiều thứ như bàn hương án, ảnh thờ… để gây áp lực với tòa. Người đến tham dự phiên tòa cũng đông nghẹt. Bởi vụ án mạng này khá nghiêm trọng, đã từng gây xôn xao dư luận tại TP. Bạc Liêu bởi cả hai bên bị hại, bị cáo đều là thanh thiếu niên, có đối tượng còn ở tuổi thiếu nhi.

Gia đình bị hại liên tục đòi bị cáo phải bị tử hình, giết người phải đền mạng. Lúc cao trào nhất là khi lượng hình, với hai tội trạng: tội giết người, tòa tuyên khung hình phạt cao nhất - 12 năm tù; tội cố ý gây thương tích, tòa tuyên thêm mấy năm tù nữa. Tổng hợp hình phạt: 12 năm tù. Nhiều người trong gia đình bị hại ngồi dưới khán phòng ồ lên phản đối. Họ nói tòa không biết làm toán cộng?! Vì tội giết người đã 12 năm, thêm tội cố ý gây thương tích mấy năm nữa, cộng kiểu gì cũng không thể hoàn lại 12 năm. Sai rồi, nhầm rồi, cộng trật lất rồi…

Nếu tính theo phép cộng trừ nhân chia thông thường thì đúng là tòa cộng sai. Nhưng nếu tính theo quy định của Bộ luật Hình sự thì tòa cộng đúng. Do bị cáo là vị thành niên, nên cách tổng hợp hình phạt dành cho đối tượng này có quy định riêng.

“LÀM ĐƠN CHỐNG ÁN CHO TAO LIỀN!”

Vụ án này là một vụ xử băng nhóm cướp, cướp giật, trộm cắp liên tỉnh, từng hoành hành địa bàn TP. Bạc Liêu và các huyện một thời gian. Đó là một câu chuyện dài của những bị cáo, mỗi kẻ là một mảng khác nhau.

Phiên tòa có khá đông bị cáo nên hàng dự khán cũng rất đông người thân. Chỉ cần mỗi bị cáo đi kèm thêm một vài người nhà thì con số mấy chục bị cáo cũng ra gần trăm thân nhân. Rồi vợ các bị cáo (đa phần đều còn trẻ) mang theo con cái để chúng được nhìn mặt cha. Chỉ cái cảnh mỗi khi tòa cho nghỉ giải lao thì người nhận cha, kẻ réo chồng cũng đủ vất vả cho lực lượng bảo vệ phiên tòa. Cũng trong giờ giải lao này, như cảm nhận được mức án tù cho bản thân sẽ rất cao, một bị cáo chồm người gọi với ra bên ngoài, chị vợ đang bồng con nhón chân cho nó nhìn thấy mặt cha. Bị cáo hét lên: “Làm đơn chống án cho tao liền. Chắc tới mấy chục năm lận”.

Phiên tòa vào giai đoạn tranh luận. Bỗng phía ngoài sân, người phụ nữ khi nãy (vẫn bồng con) và gọi điện thoại. Đại loại chị này nói: “Chú ơi, chú phải cứu chồng con liền mới được. Nó (tức là tòa) vừa kêu chồng con tùm lum tội hết, kiểu này chắc tới hơn 20 năm tù, chứ không phải chỉ có vài năm như mình tưởng… (chị này khóc hụ lên… rồi tiếp tục). Nếu nó (tòa) kêu như vậy, chồng con mà ở tù mấy chục năm, con sao nuôi con nổi, chắc con tự tử con chết quá… Chú cứu chồng con liền đi… (lại khóc)…”. Đứa trẻ thấy mẹ khóc cũng khóc theo.

Phiên tòa vẫn tiếp tục, bởi đó là chuyện bên ngoài sân tòa. Nhưng bị cáo - chồng của người phụ nữ kia vẫn nghe lọt tiếng khóc, tiếng tỉ tê của vợ. Bị cáo này cứ nhìn mãi ra chỗ vợ con đang đứng, như dợm muốn chạy ra, rồi lại cúi gằm mặt xuống đất. Bóng nắng chiều đổ dài theo bóng của hai mẹ con nọ, như một vệt đen buồn xắn xuống sân tòa.

KIM TUẤN