Chống khai thác IUU - Phải quyết liệt hơn

“Đã quyết liệt rồi thì nay phải quyết liệt hơn, bài bản hơn...”, đó là chỉ đạo của đồng chí Huỳnh Quốc Việt, Uỷ viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Ðảng, Phó bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh, về thực hiện nhiệm vụ chống khai thác thuỷ sản bất hợp pháp, không khai báo, không theo quy định (IUU) tại Hội nghị kiểm điểm công tác chỉ đạo điều hành của UBND tỉnh tháng 1/2024 diễn ra vào đầu tháng 2 vừa qua.

Thời gian qua, công tác chống khai thác IUU luôn được tỉnh xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Sự quyết liệt và quyết tâm ấy thể hiện rõ nhất thông qua việc gắn trách nhiệm người đứng đầu cấp uỷ, chính quyền các cấp và lực lượng chức năng trong triển khai các biện pháp chống khai thác IUU... Ngoài ra, đến nay, tỉnh đã huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, quyết liệt thực hiện nhiệm vụ này.

Khai thác thuỷ sản là lĩnh vực đóng góp quan trọng trong các thành phần kinh tế của tỉnh. Năm 2023, lĩnh vực khai thác đã mang về hơn 235 ngàn tấn thuỷ sản các loại trong tổng sản lượng 636 ngàn tấn thuỷ sản cả năm. Năm 2022, hoạt động khai thác đóng góp hơn 236.100/622.100 tấn cả năm.

Những con số trên cho thấy, hoạt động khai thác thuỷ sản tiếp tục được duy trì và phát triển khá ổn định. Ðặc biệt, những năm qua, tỉnh đã đẩy mạnh công tác chống khai thác IUU. Theo đó, đến nay, 100% tàu cá thuộc diện bắt buộc đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình; công tác tuyên truyền các quy định về chống khai thác IUU, quản lý tàu cá, vận hành thiết bị giám sát hành trình được tăng cường.

Ông Trần Quốc Lâm, Chủ tịch UBND thị trấn Sông Ðốc, huyện Trần Văn Thời, cho biết, bên cạnh duy trì kết nối thiết bị giám sát hành trình, thị trấn còn vận động chủ tàu tăng cường các biện pháp liên lạc khác giữa tàu hoạt động trên biển và đất liền.

Không chỉ vậy, những năm qua, công tác phối hợp với các tỉnh lân cận trong việc kiểm tra, kiểm soát các hoạt động của tàu cá trên biển luôn được duy trì thực hiện tốt thông qua các quy chế được ký kết hằng năm. Ðặc biệt, các trạm kiểm soát biên phòng quản lý, kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ tàu cá xuất - nhập bến, kiên quyết không cho tàu cá ra biển hoạt động khi không đảm bảo các thủ tục giấy tờ cũng như thực hiện tốt công tác thống kê sản lượng tại các cảng cá, cơ sở thu mua thuỷ sản, từ đó đảm bảo việc truy xuất nguồn gốc thuỷ sản.

Tàu cá khi xuất - cập bến được kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ, đảm bảo các thủ tục, giấy tờ. (Ảnh chụp tại cửa biển Ðá Bạc, xã Khánh Bình Tây, huyện Trần Văn Thời)

Ðặc biệt, tỉnh đã triển khai đưa vào sử dụng phần mềm số hoá dữ liệu IUU cung cấp các thông tin về danh sách tàu cá toàn tỉnh, nhất là những thông tin liên quan đến giấy phép khai thác, đăng kiểm tàu cá, tàu mất kết nối từ 10 ngày trở lên, hồ sơ và cả hình ảnh... Nhờ phần mềm này mà các cơ quan chuyên môn có thể kiểm tra, theo dõi tàu cá bất cứ lúc nào.

Tinh thần chỉ đạo của tỉnh nhiều năm qua trong quản lý khai thác không chỉ là để rút thẻ vàng của Liên minh châu Âu (EC), mà còn vì nghề biển cho tương lai. Tiêu biểu, theo Kế hoạch của UBND tỉnh triển khai thực hiện Chương trình hành động số 40-CTr/TU của BCH Ðảng bộ tỉnh về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, đặt ra nhiệm vụ tiến hành tổ chức lại sản xuất khai thác hải sản trên biển, trên cơ sở cơ cấu lại tàu thuyền, nghề nghiệp phù hợp với các vùng biển, với môi trường tự nhiên và nguồn lợi hải sản.

Cụ thể, nhiệm vụ đặt ra là củng cố và phát triển các mô hình tổ đội sản xuất, hợp tác xã, các hình thức kinh tế tập thể, liên doanh, liên kết thật sự vì lợi ích của ngư dân, bảo vệ môi trường sinh thái bền vững, gắn kết cộng đồng, phát triển và ổn định xã hội vùng biển và hải đảo. Hình thành một số doanh nghiệp, tập đoàn lớn đủ mạnh để hoạt động khai thác hải sản xa bờ và hợp tác khai thác viễn dương với các nước trong khu vực. Ưu tiên chuyển đổi một số nghề khai thác thuỷ sản có tính huỷ diệt nguồn lợi thuỷ sản, các nghề cấm sang hoạt động các ngành nghề du lịch, nuôi trồng thuỷ sản nhằm giảm cường lực khai thác hải sản trên các vùng biển.

Nghề khai thác ven bờ đang được chuyển đổi dần nhằm bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản biển bền vững.

Do đó, tăng cường hoạt động tuần tra, kiểm tra, kiểm soát hoạt động tàu cá trên biển và xử lý nghiêm tàu cá vi phạm như: mất kết nối, tàu hết hạn giấy phép, tàu hết hạn đăng kiểm còn hoạt động trên biển, không làm thủ tục chuyển nhượng tàu cá khi sang bán nhưng vẫn hoạt động... là một trong những nỗ lực nhằm thúc đẩy phát triển nghề cá bền vững.

Quản lý nguồn gốc thuỷ sản đang được các cơ quan chuyên môn triển khai thực hiện quyết liệt tại các cảng cá cũng như các vựa thuỷ sản.

Liên quan đến công tác chống khai thác IUU, Chủ tịch UBND tỉnh Huỳnh Quốc Việt chỉ đạo cụ thể: "Bộ đội Biên phòng, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tập trung quyết liệt và luôn chủ động, sẵn sàng trong giám sát tàu khai thác. Ngoài ra, tập nguồn lực tăng cường công tác quản lý truy xuất nguồn gốc, nhất là các bến cá, các vựa thuỷ hải sản... Phải nắm được các tàu khai thác hải sản lúc nào đánh bắt, ở toạ độ nào; tàu thu mua cũng phải cụ thể sản phẩm đó được khai thác ở vùng biển nào..."./.

Nguyễn Phú