Chủ động ứng phó với thiên tai

Diễn biến thời tiết, khí hậu ngày càng cực đoan, khó dự báo, do đó, việc phòng, chống thiên tai (PCTT) càng gặp nhiều khó khăn, thách thức. Việc nhận định đúng tình hình, theo dõi sát diễn biến thời tiết là yếu tố quan trọng giúp các cấp, các ngành chủ động xây dựng phương án phòng tránh, ứng phó kịp thời, hiệu quả nhằm góp phần hạn chế thiệt hại do thiên tai gây ra.

Lãnh đạo tỉnh kiểm tra các điểm xung yếu, sạt lở. Ảnh: C.L

Thiên tai bất thường, cực đoan

Theo nhận định của Đài Khí tượng - Thủy văn tỉnh, năm 2023, tình hình thời tiết trên địa bàn tỉnh có những diễn biến phức tạp, thiên tai xảy ra bất thường, cực đoan. Trong các tháng đầu năm, tình hình sạt lở, lốc xoáy, mưa lớn gây ngập úng cục bộ đã xảy ra ở nhiều nơi trên địa bàn tỉnh, làm ảnh hưởng tới sản xuất nông nghiệp và cuộc sống của người dân. Nếu như các vụ sạt lở xảy ra trước đây chỉ xuất hiện vào mùa mưa do nền đất yếu, dòng chảy mạnh trên các tuyến kênh, thì nay tần suất xuất hiện ngày càng dày đặc và không theo “quy luật”. Bên cạnh đó, các đợt nắng nóng bất thường ngay giữa mùa mưa và mưa lớn xảy ra trên diện rộng khiến việc sản xuất của người dân gặp nhiều khó khăn. Hàng ngàn héc-ta lúa hè thu bị đổ sập, nhiều diện tích hoa màu chìm trong biển nước..., đẩy nông dân vào cảnh mất mùa, trắng tay.

Đặc biệt, mùa khô 2023 - 2024 tới đây được dự báo là sẽ diễn ra khá khốc liệt do ảnh hưởng bởi tình trạng El Nino. Để chủ động ứng phó, tỉnh đã chọn tình huống theo những gì đã xảy ra vào đợt El Nino năm 2015 - 2016 để lên phương án. Đồng thời, khuyến cáo đến các địa phương cùng chung tay vào cuộc để sẵn sàng ứng phó với điều kiện thời tiết cực đoan sắp diễn ra, bảo vệ nông sản, ổn định sản xuất cho người dân.

Theo thống kê của Ban Chỉ huy PCTT và tìm kiếm cứu nạn (TKCN) tỉnh, từ đầu năm 2023 đến nay, trên địa bàn tỉnh xảy ra 8 trường hợp sạt lở bờ sông, bờ biển với chiều dài bị sạt lở và có nguy cơ sạt lở là 804,5m, gây thiệt hại 119 căn nhà, 2ha đất nuôi trồng thủy sản. Tổng thiệt hại do các vụ sạt lở gây ra là gần 7,3 tỷ đồng. Cũng trong thời gian này, lốc xoáy cũng gây thiệt hại lớn về người và tài sản (1 người chết, 1 người bị thương và 208 căn nhà), ước tổng thiệt hại do lốc xoáy gây ra là hơn 2,5 tỷ đồng.

Xây dựng tường kè ngăn triều cường nằm dọc theo tuyến Quốc lộ 1A đoạn đi qua địa bàn tỉnh.

Chủ động ứng phó để Giảm thiểu thiệt hại

Theo Ban Chỉ huy PCTT-TKCN, xu thế thời tiết, thủy văn ngày càng khó dự đoán, nắm bắt và không theo quy luật. Để bảo đảm an toàn tuyệt đối cho người, tài sản của Nhà nước và Nhân dân, hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra trong mùa mưa bão, UBND tỉnh đã yêu cầu tất cả các ngành, các cấp quán triệt và thực hiện tốt công tác PCTT theo phương châm “4 tại chỗ” (chỉ huy tại chỗ; lực lượng tại chỗ; phương tiện, vật tư tại chỗ; hậu cần tại chỗ) và nguyên tắc “phòng ngừa chủ động, ứng phó kịp thời, khắc phục khẩn trương và hiệu quả”.

Đồng thời, nhằm nâng cao năng lực ứng phó với rủi ro thiên tai, hằng năm, Ban Chỉ huy PCTT-TKCN đều tổ chức tập huấn nâng cao năng lực và trình độ về công tác phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai cho tất cả cán bộ chính quyền địa phương các cấp trực tiếp làm công tác PCTT. Song song đó, chính quyền các cấp cũng tổ chức tuyên truyền, phổ biến đến các ngành và Nhân dân để nâng cao ý thức, trách nhiệm về hoạt động PCTT, chủ động ứng phó thiên tai, nhất là các loại thiên tai có thể xảy ra trên địa bàn tỉnh. Ngoài ra, các chủ công trình đều xây dựng phương án bảo đảm an toàn cho hệ thống các công trình PCTT, đặc biệt là các cống đầu nguồn, các cụm dân cư, công trình ven sông…

Mới đây, tại buổi làm việc với tỉnh Bạc Liêu, đoàn công tác đại diện Ban Chỉ đạo quốc gia về PCTT-TKCN quốc gia do ông Nguyễn Minh Vũ - Trợ lý Bộ trưởng Bộ Ngoại giao làm Trưởng đoàn đã đánh giá cao những nỗ lực của Bạc Liêu trong việc lên phương án cũng như sẵn sàng ứng phó đối với các loại hình thiên tai hay xuất hiện trên địa bàn tỉnh.

Đoàn cũng đã có chuyến khảo sát thực tế một số địa điểm được cho là xung yếu, dễ bị tác động bởi thời tiết xấu và một số công trình ứng phó với triều cường, kiểm soát nguồn nước bảo vệ sản xuất cho người dân. Tại các điểm kiểm tra, ông Nguyễn Minh Vũ - Trợ lý Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, nhấn mạnh: “Những năm gần đây, tình hình thời tiết ngày càng khó dự báo, Bạc Liêu đã làm tốt thì cần làm tốt hơn nữa. Đồng thời, cần tập trung nguồn lực vào việc thực hiện các vấn đề còn thiếu và yếu, chưa đồng bộ. Nhất là nâng cao nhận thức của người dân, sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên có liên quan…, tận dụng tối đa nguồn lực sẵn có, cũng như sự hỗ trợ của Trung ương để xây dựng các công trình, phi công trình, nhằm hạn chế mức thấp nhất những thiệt hại do thiên tai gây ra”.

PCTT là nhiệm vụ quan trọng, xuyên suốt, góp phần bảo vệ cuộc sống người dân và những thành quả phát triển kinh tế - xã hội. Do đó, cùng với nỗ lực của các cấp, các ngành chức năng thì điều quan trọng là mỗi người dân, cộng đồng cần nâng cao ý thức, trách nhiệm, chủ động theo dõi thông tin thời tiết để có biện pháp phòng ngừa, ứng phó với thiên tai nhằm bảo vệ tính mạng, tài sản của bản thân, gia đình và cộng đồng dân cư. Theo ông Lưu Hoàng Ly - Giám đốc Sở NN&PTNT, Phó Trưởng Ban Chỉ huy PCTT-TKCN tỉnh, để ứng phó với thiên tai trong thời gian tới, các địa phương và sở, ngành liên quan cần thực hiện nghiêm túc phương châm: “Công tác PCTT phải lấy phòng ngừa là chính, dựa vào Nhân dân và chính quyền cơ sở là chính; đầu tư trong giai đoạn phòng ngừa sẽ mang lại hiệu quả cao hơn rất nhiều so với giai đoạn ứng phó, khắc phục hậu quả”. Đồng thời, thực hiện phòng, chống theo phương châm “4 tại chỗ”, đảm bảo an toàn về người và tài sản, bảo vệ sản xuất, hạn chế thấp nhất rủi ro do thiên tai gây ra. Bảo vệ an toàn các công trình quan trọng về an ninh quốc gia, công trình trọng điểm trên địa bàn tỉnh, đảm bảo giao thông, thông tin liên lạc hoạt động thông suốt.

Bạc Liêu cũng đề nghị Trung ương quan tâm hỗ trợ trang thiết bị phục vụ công tác PCTT và cứu hộ, cứu nạn trên địa bàn Bạc Liêu cũng như bố trí kinh phí sửa chữa các công trình thủy lợi hư hỏng, xuống cấp…

Chí Linh